Horlama 20’li yaşlarda artıyor! Uyku apnesinin birinci sinyali, gece ani mevt nedeni olabilir
‘Horlama olağan bir durum değil’
Alarmı susturmak değil, neden çaldığını araştırmak gerektiğini belirten Kulak, Burun ve Boğaz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Zerrin Boyacı, “Horlama normal bir durum değildir. Her horlayan bireyde önemli bir hastalık olmayabilir; fakat hayati risk taşıyan her uyku apnesi hastalığı evvel horlama ile başlar. Münasebetiyle, horlamayı kolay bir ses sorunu olarak görmek yerine, bir sıhhat sinyali olarak kıymetlendirmek gerekmektedir” diyor. Eskiden daha çok orta yaş ve üzeri bireylerde görülen horlamaya artık 20’li yaş kümesinde da sık rastlandığına işaret eden Doç. Dr. Zerrin Boyacı, gençlerde artış gösteren obezitenin bu durumun en kıymetli nedenleri ortasında yer aldığını vurgulayarak, “Bilgisayar başında uzun müddetli oturma, sistemsiz uyku alışkanlıkları, fast food ve şeker içeren yiyeceklerle beslenme ve buna bağlı kilo artışı gençlerde horlama riskini artırmaktadır. Bilhassa boyun etrafındaki yağ dokusu arttıkça üst teneffüs yolu daralmakta ve horlama ortaya çıkmaktadır” diyor.
Modern ömürle birlikte giderek artıyor
Horlama; uyku sırasında üst teneffüs yolundaki dokuların daralma yahut gevşeme nedeniyle titreşmeleri sonucu ortaya çıkan ses olarak tanımlanıyor. Dünya genelinde erişkin nüfusun yaklaşık yüzde 30–40’ında vakit zaman horlama görülürken, tertipli ve kronik horlama oranı yüzde 20 civarında seyrediyor. Horlamanın görülme sıklığı ileri yaşlarda giderek artıyor. O denli ki 30 yaş altı erkeklerde yüzde 10 oranında rastlanırken, 60 yaş üzerinde bu oran yüzde 60’a yükseliyor. Erkeklerde daha sık görülmekle birlikte, menopoz sonrası bayanlarda oran bariz formda artıyor. Türkiye’de de misal sayılar kelam konusu. Ayrıyeten, son yıllarda hem dünyada hem ülkemizde horlama sıklığında artış gözlendiği belirtiliyor. Bu yükselmenin en değerli nedenleri ortasında; obezite, hareketsiz hayat stili, uyku düzensizliği, gerilim, alerjik hastalıklar ve sigara kullanımındaki artış gösteriliyor.
Horlamanın değerli nedenleri
Doç. Dr. Zerrin Boyacı, kişinin aile ve toplumsal hayatında değerli problemler oluşturabilen horlamaya yol açan etkenleri şöyle özetliyor:
Obezite: İdeal kilonun yüzde 15 daha fazlasına sahip olan bireylerde horlama riski artmaktadır. Bunun nedeni ise boyun etrafındaki yağlanmanın üst teneffüs yolunu daraltması. Bayanlarda boyun etrafının 38,10 cm’nin ve erkeklerde 43,18 cm’nin üzerinde olması kritik bedel olarak hesaplanmış.
Burun tıkanıklığı: Septum deviasyonu, konka hipertrofisi, burun çatısının darlığı üzere statik bozukluklar ile alerjik rinit, sinüzit ve polip üzere enflamatuar bozukluklar değerli sebeplerini oluşturmaktadır.
Büyük geniz eti ve bademcikler: Özellikle gençlerde hava yolunu daraltabilmektedir.
Alkol ve sigara kullanımı: Kas gevşemesi ve mukozal ödem artışına sebep olmaktadır.
Sırtüstü ahenge: Dil kökünün geriye düşmesine yol açabilmektedir.
Uyku apnesinin birinci sinyali olabiliyor!
Horlama ile birlikte görülen ve gece ani ölümlere sebep olabilen uyku apnesi üst teneffüs yolunun büsbütün kapanması sonucu oluşuyor.Horlama ekseriyetle temiz nedenlerden kaynaklansa da yaşamsal risk taşıyan uyku apnesinin birinci sinyali olabiliyor!Özellikle gece nefes durmaları, sabahları yorgun uyanma, baş ağrısından yakınma, gün içinde uyku hali, dikkat ve konsantrasyon bozukluğu üzere sıkıntılardan biri bile horlamaya eşlik ediyorsa, vakit kaybetmeden tabibe başvurmak yaşamsal ehemmiyet taşıyor.
Uyku apnesi ani vefata bile yol açabiliyor!
Uyku apnesinde erken teşhis ve tedavi büyük değer taşıyor. Bunun nedeni ise uyku apnesinin; hipertansiyon, kalp ritim bozuklukları, kalp krizi, inme ve diyabet üzere önemli sıhhat sıkıntılarına, hatta gece ani mevte bile yol açabilmesi. Ayrıyeten, insülin direnci ve kilo artışıyla kısır döngü oluşabiliyor. Tedavi edilmemiş uyku apnesi olan bireylerde trafik kazası riski de 2–7 kat artıyor. Uzun periyodik uyku apnesi birebir vakitte beyinde hasara neden olarak; hafıza sorunları ve erken bilişsel gerileme riskini de artırabiliyor. Doç. Dr. Zerrin Boyacı, erken değerlendirmenin mümkün önemli komplikasyonların önlenmesinde kritik rol oynadığını aktarıyor.
Tesirli ve kalıcı tahlil mümkün!
Erken teşhis, hakikat tedavi ve ömür stili değişiklikleriyle horlamanın büyük oranda denetim altına alınabildiğini belirten Kulak, Burun ve Boğaz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Zerrin Boyacı, “Horlama yazgı değildir. Yanlışsız değerlendirmeyle birden fazla hastada tesirli ve kalıcı tahliller mümkündür. Değerli olan, geceleri bu sesi duymazdan gelmemektir” diye konuşuyor. Tedavinin şahsa özel planlandığını ve altta yatan nedene nazaran şekillendirildiğini vurgulayan Doç. Dr. Zerrin Boyacı, “Basit süreçler ortasında yer alan radyofrekans uygulamaları, lazer dayanaklı süreçler ve şahsa özel burun ile ağız içi apareyler, yaygın olarak başvurulan yöntemlerdir” diyor.
Uyku apnesinde altın standart: CPAP maskesi!
Horlamaya uyku apnesi eşlik ediyorsa, tedavide altın standart metodun CPAP maskesi olduğunu tabir eden Doç. Dr. Zerrin Boyacı, bu tedavinin uyku sırasında hava yolunun açık kalmasını sağlayarak, teneffüs durmalarını önlediğini ve hastanın gece boyunca kâfi oksijen almasına yardımcı olduğunu belirtiyor.
Cerrahi prosedür gündeme gelebiliyor
Özellikle ileri seviye ve yapısal problemlerin eşlik ettiği tablolarda cerrahi seçenekler gündeme geliyor. Doç. Dr. Zerrin Boyacı, uyku apnesi olanlarda maske kullanmak istemeyenler için maksillofasyal ilerletme operasyonuna, yani çenenin öne alınması ameliyatına başvurulduğunu söyleyerek, şu bilgileri paylaşıyor: “Bu ameliyatın muvaffakiyet oranı yüzde 97’ye kadar ulaşmaktadır. Bunun yanı sıra lisan ve lisan köküne yönelik cerrahiler ile yumuşak damağa yönelik cerrahi teşebbüsler de horlamanın ve üst teneffüs yolu daralmasının giderilmesinde tercih edilen sistemler ortasında bulunmaktadır.”
