Gündelik ömürde ‘Saçım neden dökülüyor?’, ‘Saç dökülmesi hangi vitamin eksikliğinden olur?’, ‘Saç dökülmesi ne vakit ciddiye alınmalı?’ üzere soruların, her yaş kümesinden insanın ortak tasasını yansıttığını halbuki saç dökülmesi her vakit bir hastalık manasına gelmediğini işaret eden Dermatoloji Uzmanı Dr. Gizem Gökçedağ Ünsal, dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgilendirmede bulundu.
GÜNDE NE KADAR SAÇ DÖKÜLMESİ NORMAL
Saç dökülmesinde kritik kuralın dökülmenin tipi, müddeti ve eşlik eden bulgular olduğunun altını çizen Dr. Ünsal, “Saçlar yaşam döngüsü olan yapılardır. Her saç teli; büyüme (anagen), geçiş (katagen),dinlenme (telogen) evrelerinden geçer. Bu nedenle günde ortalama 50-100 tel saç dökülmesi fizyolojik kabul edilir. Bilhassa yıkama sırasında ya da tararken fark edilen dökülmeler birçok vakit normaldir” tabirlerini kullandı.
‘DÖKÜLME ANİ BAŞLADIYSA VE BARİZ BİR ARTIŞ VARSA DİKKAT’
Uzm. Dr. Ünsal, “Dökülme ani başladıysa, kısa müddette bariz artış gösterdiyse, muhakkak bir bölgede yoğunlaştıysa ve saç yoğunluğunda gözle görülür azalma varsa “normal” sonların dışına çıkılmış olabilir. Bu durumlarda vakit kaybedilmeden bir dermatoloji tabibine başvurulmalıdır” dedi.
EN SIK GÖRÜLEN SAÇ DÖKÜLMESİ NEDENLERİ
Uzm. Dr. Ünsal, günümüzde en sık görülen saç dökülmesi nedenlerini ise şöyle sıraladı:
“Mevsimsel, gerilime yahut bedendeki değişikliklere bağlı tepkisel dökülme: Ağır gerilim, geçirilen enfeksiyonlar, cerrahi operasyonlar ve ani kilo kaybı saç dökülmesini tetikleyebilir. Mevsimsel olarak bilhassa sonbahar ve ilkbahar aylarında dökülmeler artabilir. Bu tip dökülmelere telogen effluvium ismi verilir. Genellikli ani başlangıçlı dökülmelerdir. Kısa müddette ağır saç dökülmesi görülebilir fakat çoğunlukla süreksiz bir durumdur; tam açılma ve kellik oluşumu beklenmemektedir. Gerilim ortadan kalktığında dökülen saçların yine çıkması beklenir.
“Androgenetik alopesi (genetik saç dökülmesi): Hem bayan hem erkek genetik yatkınlığı olan bireylerde kimi hormonların tesirine bağlı ortaya çıkar. Sıklıkla ailede benzeri dökülme yahut kellik hikayesi vardır. Erkeklerde dökülme ekseriyetle şakaklardan ve zirve bölgesinden başlar. Bayanlarda ise ön saç çizgisi korunur, zirve bölgesinde seyrelme ve orta saç çizgisinde belirginleşme halinde görülür. Bu dökülme tipi ilerleyicidir ve erken periyotta müdahale edilmezse kalıcı hale gelebilir. Genetik olduğu için büsbütün engellenemez fakat yavaşlatılabilir.
“Vitamin ve mineral eksiklikleri: Toplumda sık görülen demir, B12, D vitamini ve çinko eksiklikleri saç dökülmesini artırabilir. Fakat her saç dökülmesinin nedeni vitamin eksikliği değildir. Özensiz destek kullanımı hem gereksizdir hem de bazen dökülmeyi artırabilir.
“Hormonal sorunlar: Tiroit hastalıkları, doğum sonrası periyot, polikistik over sendromu üzere hormonal durumlar saç dökülmesine yol açabilir.
“Yanlış eser ve süreçler: Sık ısı uygulamaları, çok kimyasal süreçler ve saçlı deriyi tahriş eden eserler saçların koparak dökülmesini hızlandırabilir.”
NE VAKİT DERMATOLOJİ UZMANINA BAŞVURMALI
Uzm. Dr. Ünsal, bazı durumlarda kesinlikle dermatoloji uzmanına başvurularak kıymetlendirme yapılması gerektiğini vurguladı. Buna nazaran, saç dökülmesi 2–3 aydan uzun sürüyor ve giderek artıyorsa, saç çizgisinde bariz açılma yahut seyrelme fark ediliyorsa, kaş, kirpik ya da beden kıllarında da dökülme görülüyorsa dikkatli olunmalıdır. Ayrıyeten dökülmeye kaşıntı, kızarıklık yahut pullanma eşlik ediyorsa ya da saçlı deride yahut bedenin farklı bölgelerinde yuvarlak ya da oval, büsbütün saçsız alanlar oluşuyorsa bir uzmana başvurulması değerlidir.
SAÇ DÖKÜLMESİNDE EN BÜYÜK YANLIŞ
Saç dökülmesini tek başına şampuanlarla ya da rastgele vitaminlerle çözmeye çalışmanın en sık yapılan yanlışlar olduğunu kelamlarına ekleyen Uzm. Dr. Ünsal, “Saç dökülmesi altta yatan bir durumun belirtisi olabilir ve bu tespit edilmeden yapılan müdahaleler vakit kaybına yol açabilir. Saç dökülmesi birçok vakit geri dönüşümlü bir süreçtir. Fakat hakikat vakitte yanlışsız teşhis konulmazsa kalıcı hale gelebilir” diyerek açıklamalarını sonlandırdı.
