Ağız ve diş sıhhati anne karnında başlıyor! Bir ömürlük müdafaa iki dakikada gizli
Dengeli bir beslenme alışkanlığı geliştirilmeli
Gebelik devrinde toplumda yaygın olarak bilinen “her bebeğin anneye bir diş kaybettireceği” inancının yanlışsız olmadığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Melike Hasret Eken, gerçek beslenme ve nizamlı ağız bakımının hem anne hem bebek sıhhati açısından büyük ehemmiyet taşıdığını söyledi. Hormonal değişimlerin diş çürüklerine yer hazırladığını söz eden Eken, “Bu devirde ağız hijyeninin korunması için istikrarlı bir beslenme alışkanlığı geliştirilmelidir. Protein, A, C ve D vitaminleri ile kalsiyumdan güçlü besinler kâfi ölçüde alınmalı, gerekirse vitamin desteği yapılmalı ve diş tabibi denetimleri ihmal edilmemelidir” dedi. Gebelikte diş eti hastalıklarının erken doğum ve düşük doğum yükü riskini artırabileceğini hatırlatan Eken, anne adaylarının bu periyotta ağız bakımına özel kıymet vermesi gerektiğini vurguladı. Ayrıyeten ebeveynlerin ağız ve diş sıhhati konusundaki bilgi seviyesinin, çocuklarının diş sıhhatini direkt etkilediğini de belirtti.
Ne yiyorsak, dişlerimiz de onu yansıtır
Ağız ve diş sıhhati ile beslenme ortasında güçlü bir ilgi bulunduğunu vurgulayan Eken, “Şekerli ve asitli besinler diş yüzeyine yapışarak çürük riskini artırır. Bu cins besinler mümkünse ana öğünlerde tüketilmeli, orta öğünlerde ise elma ve havuç üzere dişleri doğal biçimde temizleyen besinler tercih edilmelidir” dedi. Eken, “Şekerli besinler tüketildikten sonra dişler çabucak fırçalanamıyorsa ağız suyla çalkalanmalı yahut su içilmelidir. Ayrıyeten peynir tüketmek, içerdiği yüksek protein sayesinde ağız içi asit istikrarını düzenler. Yer fıstığı da içeriğindeki fosfat nedeniyle diş dostu bir besindir” sözlerini kullandı. Rafine edilmemiş hububatların ve kepekli ekmeklerin tercih edilmesinin diş sıhhati açısından daha faydalı olduğunu da ekledi.
İki Dakikalık fırçalama, bir ömürlük koruma
Ağız ve diş sıhhatinin korunmasının en temel unsurunun diş yüzeyindeki plağın tertipli fırçalama ile uzaklaştırılması olduğunu belirten Eken, “Amerikan Diş Hekimliği Birliği, dişlerin günde iki sefer, her yemekten sonra ve en az iki dakika mühletle fırçalanmasını önermektedir” dedi. Yapılan araştırmalara nazaran Türkiye’de günde iki sefer diş fırçalayanların oranının sırf yüzde 36 olduğunu, ortalama fırçalama mühletinin ise 30 saniyede kaldığını söyleyen Eken, “Bu oranlar, diş çürüğü riskinin neden bu kadar yaygın olduğunu gösteriyor” dedi. Eken, “Fırçalama sırasında en sık yapılan kusur, sırf ön yüzeylerin temizlenip art ve iç yüzeylerin ihmal edilmesidir. Aktif bir paklık için dişler günde iki defa, bilhassa yatmadan evvel en az iki dakika fırçalanmalıdır” diye konuştu.
Doğru fırça, gerçek macun, hakikat alışkanlık
Türkiye’de diş macunu kullanım oranlarının da düşük olduğuna dikkat çeken Eken, “Sağlık Bakanlığı’nın 2022 datalarına nazaran Almanya’da kişi başına düşen yıllık diş macunu kullanımı 457 mililitre iken, Türkiye’de bu oran sırf 85 mililitredir. Ayrıyeten meskenlerin yaklaşık yüzde 25’inde diş macunu sistemli olarak kullanılmamaktadır” dedi. Diş fırçası seçiminde ferdî tercihten çok aktifliğin kıymetli olduğunu belirten Eken, “Fırça başlığı küçük, kıllar yumuşak yahut orta sertlikte olmalıdır. Fırçalar her üç ayda bir, kıllar yıprandığında ya da bir enfeksiyon sonrası kesinlikle değiştirilmelidir” tabirlerini kullandı. Arayüz fırçaları ve diş ipinin sistemli kullanımının ağız hijyenini tamamladığını, florlu diş macunlarının ise dişleri çürüğe karşı daha dirençli hale getirdiğini de vurguladı.
Kontroller bireye özel olmalı
Diş tabibi muayene dönemlerinin şahsa özel planlanması gerektiğini vurgulayan Eken, “FDI (Dünya Diş Hekimleri Birliği), sabit 6 ayda bir denetim yerine şahsileştirilmiş muayene aralıklarını önermektedir. Çocuklar, gebeler, diyabet hastaları, sigara içenler ve diş eti sorunu olan bireyler daha sık denetim edilmelidir” dedi. Sıhhat Bakanlığı’nın 2022 istatistiklerine nazaran, Avrupa’da bir kişinin yılda ortalama beş kere diş tabibine gittiğini, Türkiye’de ise bu sayının sadece 0,62 olduğunu belirten Eken, sistemli muayenelerin yalnızca çürüklerin değil, ağız kanseri ve diş eti hastalıklarının da erken teşhisi açısından büyük ehemmiyet taşıdığını söyledi.
Ağız sıhhati, bedenin aynasıdır
Ağız ve diş sıhhatinin genel sıhhatle direkt bağlantılı olduğunu belirten Eken, “Diş eti hastalıkları, bakterilerin kana karışmasına yol açarak kalp, böbrek, akciğer üzere organlarda enfeksiyonlara neden olabilir. Bu durum kalp hastalıkları, inme ve damar tıkanıklığı riskini artırabilir” dedi. Diyabetin ağız sıhhatini bozduğunu, diş eti enfeksiyonlarının ise kan şekeri denetimini zorlaştırdığını tabir eden Eken, “Ağız sıhhati ve diyabet birbirini olumsuz etkileyen iki istikametli bir ilişkidedir. Ayrıyeten yapılan araştırmalar, kronik diş eti iltihaplarının Alzheimer hastalığı riskini artırabileceğini göstermektedir” halinde konuştu. Eksik dişlerin ve diş eti sorunlarının çiğneme işlevini bozarak beslenme ve sindirim meselelerine yol açabileceğini belirten Eken, makûs ağız kokusu ve estetik telaşların da bireylerin özgüvenini düşürerek ruhsal sıhhati olumsuz etkileyebileceğini söyledi.
