Bademcik ameliyatı 5 yaşındaki kızı hayattan kopardı! Mevtin gerisindeki ‘tek gece’ ayrıntısı

Betül Yasemin Kökbek / Milliyet.com.tr – İngiltere’de yaşayan 5 yaşındaki Amber Milnes, geceleri rahat nefes alamıyor, uykusunda sık sık uyanıyordu. Tabiplerin koyduğu teşhis netti, uyku apnesi. Tahlil ise tıpta hayli sıradan kabul edilen bir müdahaleydi; bademcik ve geniz eti ameliyatı. Ailesi için bu, korkutucu değil, bilakis ‘yapılır ve geçer’ denilen bir süreçti. Lakin Amber’i öteki çocuklardan ayıran kıymetli bir ayrıntı vardı. Küçük kız, ‘Tekrarlayan Kusma Sendromu’ teşhisiyle takip ediliyordu. Bu nedenle ailesi, ameliyat sonrası en az bir gece hastanede nezaret altında tutulacağını düşünüyordu. Kusma riski vardı, ağızdan ilaç almak her vakit mümkün olmayabilirdi. Velhasıl, biraz daha dikkat gerekiyordu.

Ameliyat planlandığı üzere geçti. Her şey yolundaydı. Ta ki birkaç saat sonra verilen taburcu kararına kadar. Amber, beklenenden çok daha erken bir formda konutuna gönderildi. Bu erken taburculuk, zincirleme bir sorunu da beraberinde getirdi: Küçük kız, kusma riski nedeniyle ağrı kesici ve bulantı önleyici ilaçlarını ağızdan alamadı. Günler ilerledikçe Amber’in durumu berbatlaştı. Ameliyattan yalnızca birkaç gün sonra ailesi onu tekrar hastaneye götürdü. Bu kere tablo çok daha ağırdı. Tabipler, bademciklerinin alındığı boğaz bölgesinde enfeksiyon kaynaklı olduğu bedellendirilen ölümcül bir kanama tespit etti.

AMELİYATTAN SONRA KUSMAYA BAŞLADI

Tüm müdahalelere karşın küçük Amber kurtarılamadı. Yetkililer, 5 yaşındaki çocuğun ameliyattan dört gün sonra, boğaz bölgesindeki bir kan damarının yırtılması sonucu hayatını kaybettiğini açıkladı. Amber’in anne ve babası ise kızlarının vefatının önlenebilir olduğunu düşündü. Aile, erken taburcu kararının ve ameliyat sonrası kâfi takibin yapılmamasının bu trajik sonuca yol açtığı gerekçesiyle hastane idaresi hakkında resmi şikayette bulundu.

AİLE UYARDI LAKİN DİNLENMEDİ 

Soruşturmada Amber’in uyku apnesi rahatsızlığı nedeniyle bademcik ve geniz etinin alınması için hastaneye sevk edildiğini anlatan annesi, kızının döngüsel kusma sendromu nedeniyle ameliyattan sonra hastanede kalması gerektiğini tekraren lisana getirdi. Nadir görülen bu durumu müthiş olarak nitelendiren acılı anne Amber’in ameliyattan sonra saatlerce her on dakikada bir şiddetli bir biçimde kustuğunu söyledi.

Küçük Amber birinci teşhisini 2 yaşında almıştı ve o günden beri 3 yıldır doktor doktor geziyordu. Hem büyük oğulları hem de küçük kızları birebir sendromla uğraş ettiği için Milnes ailesi bu bahiste epey şuurluydu. Daha evvel oğulları bademcik ameliyatı olmuş ve sıhhatine kavuşmuştu küçük Amber için de tıpkı şeyi ümit etmişlerdi. Fakat bir fark vardı; ağabeyi geceyi hastanede geçirmişti, Amber ise tıpkı gün taburcu edilmişti. Yaşanan bu üzücü kaybın akabinde Milnes ailesi bademcik ameliyatı geçiren diğer çocukların sonu kızlarınınkine benzemesin diye toplumsal sorumluluk projesi başlattı ve var güçleriyle öteki aileleri bilinçlendirmek için çalışıyorlar.

BASİT BİR AMELİYAT OLARAK GÖRÜLÜYOR LAKİN…

Bademcik ameliyatı sonrası hayatını kaybeden 5 yaşındaki küçük kızın yaşadıkları ise bu akıllara kolay bir ameliyat olarak görülen bu operasyonun perde gerisini sorgulattı. Kulak Burun Boğaz Uzmanı Prof. Dr. Murat Ulusan bademcik ve geniz eti ameliyatı hakkında ayrıntılı bir bilgi transferinde bulundu. Açıklamalarına bu ameliyatın risklerini anlatarak başlayan Prof. Dr. Murat Ulusan, “Bademcik ve geniz eti, kulak burun boğaz alanının en sık yapılan ve muvaffakiyet oranı çok yüksek cerrahileridir. Genel olarak inançlı kabul edilirler; lakin her cerrahi süreç üzere sıfır riskle yapılamazlar. En kıymetli risk ameliyat sonrası kanamadır. Bu oran merkezden merkeze değişmekle birlikte ekseriyetle bademcik ameliyatlarında yüzde 1–3 ortasında, geniz eti ameliyatlarında ise yüzde 1’in altındadır. Fakat şayet hasta ameliyat sonrası kâfi sıvı almazsa, hastanın ağrısı denetim altına alınmazsa, tekrarlayan kusmalar yahut şiddetli reflü üzere ek durumlar engellenemezse bu riskler artabilmektedir. Günümüzde anesteziye bağlı komplikasyonlar da çağdaş anestezi metotları sayesinde epeyce az görülmektedir” dedi.

Standart hastalarda ameliyat sonrası en az 6-8 saatlik müşahede önerildiğini ve bu süreçte çocuğun uyanır, sıvı alabilir hale gelmesi ve kanama bulgusu yoksa taburcu edilebilmesinin mümkün olduğunu ileten Prof. Dr. Ulusan istisnası bir duruma dikkat çekti. Uyku apnesi olan, -3 yaş altındaki hastalarda- yahut ek hastalıkları bulunan çocuklar kesinlikle bir gece hastanede kalmalı.

Bademcik ameliyatı sonrası enfeksiyonun aslında az görülen bir durum olduğunu ve tertipli sıvı alımı, hakikat ağrı idaresi ile bu riskin daha da azaltılabileceğini ileten Prof. Dr. Ulusan, ailelerin bilhassa dikkat etmesi gereken belirtileri şu biçimde sıraladı:

– Yüksek ateş,
– Ağız içinde makus koku yahut artan ağrı,
– Çocuğun ağızdan sıvı alamayacak kadar halsizleşmesi, bu bulgular varsa aileler kesinlikle sıhhat kuruluşuna başvurmalı.

Amber Milnes olayında da görüldüğü üzere ameliyat sonrası kan damarında yırtılma yahut önemli kanamanın ender bir komplikasyon olup olmadığını sorduğumuzda ise Prof. Dr. Ulusan şu açıklamada bulundu:

‘DENEYİMLİ GRUPLAR TARAFINDAN BU AMELİYAT YAPILMALI’

Açıklamalarını uyku apnesi (Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu) olan çocuklarda hem anestezi sırasında hem de ameliyat sonrasında teneffüsle ilgili risklerin bir ölçü artabileceğini bu nedenle ameliyatların çocuk anestezisi konusunda tecrübeli takımlar tarafından yapılması gerektiğini söyleyerek ameliyat sonrası sürece de dikkat çekti.