Konuta bavulla birlikte mikroplar da giriyor! Önemli sıhhat meselelerine yol açıyor
HİJYEN SANDIĞIMIZ KADAR KOLAY DEĞİL
Hijyenin sırf paklık yapmakla sonlu olmadığını söyleyen Uzm. Dr. Dazkır “Günlük hayatta temas ettiğimiz eşyalar üzerinden mikroorganizmalar basitçe yayılabiliyor. Bu durum bilhassa bağışıklık sistemi zayıf bireyler, çocuklar ve yaşlılar için daha önemli sıhhat meselelerine taban hazırlayabiliyor” diyor. Uzm. Dr. Deniz Dazkır’a göre, mesken içinde hijyenin en sık ihmal edildiği alanların başında mutfak geliyor. Bilhassa kesme tahtaları hakikat kullanılmadığında bakteri birikimi açısından önemli risk oluşturabiliyor. Tahta, plastik ya da cam fark etmeksizin, birebir yüzeyin çiğ et, zerzevat ve ekmek için kullanılması çapraz bulaşmaya neden olabiliyor.
BAKTERİ TUTABİLİYOR
Ahşap kesme tahtalarının gözenekli yapısı nedeniyle nemli bırakıldığında bakteri tutabildiğini belirten Uzm. Dr. Dazkır, bu tür tahtaların kullanım sonrası sıcak suyla yıkanması ve büsbütün kurutularak saklanması gerektiğini söylüyor. Uzun müddet nemli kalan ahşap yüzeylerin mikroorganizmalar için uygun bir ortam oluşturduğunu tabir ediyor. Plastik kesme tahtalarında ise bıçak darbeleriyle vakitle çizikler oluştuğunu belirten Uzm. Dr. Dazkır, bu çiziklerin bakteri yerleşimi açısından risk taşıdığını vurguluyor. Derin çizikler oluşan plastik tahtaların kesinlikle değiştirilmesi gerektiğini söz ediyor.
PLASTİK KESME TAHTALARINDA MİKROPLASTİK RİSKİ
Plastik kesme tahtalarına ait son periyotta artan mikroplastik tartışmalarına da değinen Uzm. Dr. Deniz Dazkır, yoğun kullanımda bıçak darbeleriyle oluşan aşınmaların sırf bakteri birikimine değil, mikroskobik plastik parçacıkların besine karışma riskine de yol açabileceğini belirtiyor. Bilhassa eski, sertleşmiş ve derin çiziklere sahip plastik tahtaların bu açıdan daha riskli olduğunu söz eden Uzm. Dr. Dazkır, zamanla aşınan plastik yüzeylerin sistemli olarak denetim edilmesi ve yıpranan eserlerin değiştirilmesinin değerine dikkat çekiyor. Cam kesme tahtalarının hijyenik üzere algılansa da bıçak yüzeyini bozabildiğini ve kazalara yol açabildiğini belirten Uzm. Dr. Dazkır, “Kesme tahtasında asıl kıymetli olan materyal değil, gerçek kullanım ve tertipli temizliktir” diyor. Çiğ besinler ve sebzeler için farklı tahtalar kullanılması gerektiğinin altını çiziyor.
BULAŞIK SÜNGERLERİ VE BEZLER GÖRÜNMEYEN RİSK KAYNAĞI
Mutfakta hijyen denildiğinde birçok vakit göz arkası edilen bir öteki öge ise bulaşık süngerleri ve paklık bezleri. Uzm. Dr. Deniz Dazkır, nemli kalan süngerlerin bakteriler için ülkü bir ortam oluşturduğunu belirterek, tıpkı süngerle uzun müddet paklık yapılmasının mikropların yüzeyden yüzeye taşınmasına yol açtığını söylüyor. Paklık bezlerinin farklı alanlar için başka ayrı kullanılması gerektiğini vurgulayan Uzm. Dr. Dazkır, bezlerin günlük olarak yıkanmasını ve süngerlerin nizamlı aralıklarla değiştirilmesini öneriyor.
GÜN UZUNLUĞU ELİMİZDEN DÜŞMEYEN EŞYALAR
Telefonlar, anahtarlar ve çanta içleri de hijyen açısından en sık ihmal edilen eşyalar ortasında yer alıyor. Gün içinde pek çok yüzeye temas eden bu eşyalar, fark edilmeden konuta taşınan mikroorganizmaların kıymetli kaynakları ortasında bulunuyor. Uzm. Dr. Dazkır, telefonların yalnızca ekranının değil, kılıfının da tertipli olarak temizlenmesi gerektiğini belirtiyor. Anahtarların ve çanta içlerinin ise birçok vakit hiç temizlenmediğini, bu durumun mikropların konut ortamına taşınmasını kolaylaştırdığını söz ediyor.
SEYAHATTEN KONUTA YALNIZCA BAVUL GELMİYOR
Hijyen açısından en çok ihmal edilen eşyaların başında bavullar geliyor. Bavullar; havaalanı yerleri, bagaj alanları, toplu taşıma araçları ve otel odaları üzere pek çok farklı yüzeyle temas ediyor. Uzm. Dr. Dazkır, eve dönüldüğünde bavulların direkt yatak, koltuk ya da halı üzerine konulmasının dış ortamdan taşınan mikroorganizmaların hayat alanlarına yayılmasına neden olabileceğini belirterek, seyahat sonrası bavulların silinmesi ve havalandırılmasının değerli olduğunu vurguluyor.
Kapı kolları ve ışık düğmeleri de unutulmamalı
Ev içinde en sık temas edilen alanlardan biri olan kapı kolları ve ışık düğmeleri de hijyen rutinlerinin dışında kalabiliyor. Gün içinde tekraren temas edilen bu yüzeylerin sistemli temizlenmemesi mikropların mesken içinde yayılmasını kolaylaştırıyor. Hijyen tasasıyla ağır deterjan ve kimyasal eser kullanımının da sıhhat açısından risk oluşturabileceğini belirten Uzm. Dr. Deniz Dazkır, aşırı paklık alışkanlıklarının bilhassa cilt ve teneffüs sistemi üzerinde olumsuz tesirler yaratabildiğini söylüyor. “Aşırı deterjan kullanımı cilt bariyerini bozarak egzama, alerjik dermatit ve tahrişe yol açabiliyor. Kimyasal içerikli eserlerin solunması ise baş ağrısı, öksürük ve teneffüs yolu hassasiyetlerine neden olabiliyor” diyen Uzm. Dr. Dazkır, bu durumun bilhassa çocuklar ve alerjik bünyeye sahip bireylerde daha bariz görülebildiğini söz ediyor.
EVDE HİJYEN İÇİN DOĞAL VE TESİRLİ YÖNTEMLER
Uzm. Dr. Dazkır, hijyenin ağır kimyasallarla değil, hakikat alışkanlıklarla sağlanabileceğini vurguluyor. Temizlenen yüzeylerin düzgün durulanıp kurutulmasının, bez ve süngerlerin tertipli olarak değiştirilmesinin hijyen açısından büyük ehemmiyet taşıdığını belirtiyor. Sirke ve karbonat üzere doğal eserlerin uygun yüzeylerde şuurlu halde kullanılabileceğini söz eden Uzm. Dr. Dazkır, her yüzey için birebir prosedürün uygulanmaması gerektiğini hatırlatıyor. Hijyenin hedefinin steril bir ortam yaratmak değil, mikroplarla temasın denetim altına alınması olduğunu söylüyor. Günlük hayatta farkında olmadan temas edilen eşyalar üzerinden bulaşabilecek enfeksiyonların önlenmesinde şuurlu ve istikrarlı hijyen alışkanlıkları büyük ehemmiyet taşıyor. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Doktoru Uzm. Dr. Deniz Dazkır, hijyenin çoka kaçmadan, hakikat prosedürlerle ve sürdürülebilir alışkanlıklarla sağlanması gerektiğine dikkat çekiyor.
