Artık yalnızca yaşlılık hastalığı değil! Parkinson gençleri de tehdit ediyor

Titreme, hareketlerde yavaşlama, kaslarda sertleşme

Beyinde hücre yıkımıyla ilerleyen ve Alzheimer’dan sonra görülme sıklığında ikinci sırada yer alan Parkinson hastalığı günümüzde artık genç yaşlarda da kapıyı çalabiliyor. Bu durumun ‘erken başlangıçlı Parkinson hastalığı’ olarak tanımlandığını belirten Beyin ve Hudut Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Hüseyin Hayri Kertmen “Parkinson hastalığı titreme, hareketlerde yavaşlama, kaslarda sertleşme ve istikrar meseleleri üzere belirtilerle seyreder. Günümüzde Parkinson hastalarının yaklaşık yüzde 5–10’unda hastalık 40 yaşından evvel başladığı görülmektedir. Erken yaşta Parkinson hastalığında genetik faktörler kıymetli rol oynamaktadır. Ayrıyeten birtakım tarım ilaçları, ağır metallere maruz kalma ve hava kirliliği üzere çevresel etkenler de hastalığın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabilmektedir” diyor.

Günümüzde daha erken teşhis konulabiliyor

Son yıllarda tıp teknolojisinin gelişmesi ve toplumsal farkındalığın artmasıyla hastalığa daha erken ve daha yanlışsız teşhis konulabildiğini söyleyen Prof. Dr. Kertmen “Parkinson’un birinci ve en değerli tedavisi ilaç tedavisidir. Hastalığın birinci yıllarında bilhassa dopamin içeren ilaçlar, çoklukla çok yeterli sonuç verdiği için halk ortasında “balayı dönemi” olarak isimlendirilir. Fakat vakitle ilaçların tesir mühleti kısalır; gün içinde daha sık ilaç alma muhtaçlığı doğar. Kimi hastalarda ilaçlara bağlı istem dışı çok hareketler ortaya çıkabilir, doz sonu kötüleşmeleri yaşanabilir ve ömür kalitesi besbelli formda bozulur. Bu durumlarda, titremesi denetim altına alınamayan hastalarda cerrahi tedavi gündeme gelir” açıklamalarını yapıyor.

Temel gaye, ömür kalitesini artırmak

Cerrahi tedavinin (beyin pili) her hastaya, çabucak uygulanan bir yol olmadığını, uygun hastalarda cerrahinin daha erken devirde uygulanmasının ise çok büyük yararlar sağladığını vurgulayan Prof. Dr. Kertmen şöyle konuşuyor: “Böylece hastanın diğerlerine bağımlılığı azalır ve ömür kalitesi değerli ölçüde artar. Hastaların büyük kısmında ilaç gereksinimi azalırken, kimilerinde hiç gerek kalmaz. Tedavi süreci, hastanın klinik durumuna nazaran tekrar düzenlenir. Cerrahi sonrası tertipli denetimler, pil ayarlarının yapılması ve antrenman ile fizik tedavinin günlük hayatın bir kesimi haline getirilmesi durumunda ise hastanın kendi yemeğini yiyebilmesi, düğmesini ilikleyebilmesi ve daha inançlı yürüyebilmesi üzere maharetlerin kazanımıyla bağımsız bir ömür sürmesi mümkün olabilmektedir.”

Beyin pili için artık uzun yıllar beklemek gerekmiyor

Eskiden geçerli olan “beyin pili için kesinlikle yıllarca beklemek gerekir” anlayışının günümüzde yerini hastaya özel ve bilimsel bilgilere dayanan daha esnek bir yaklaşıma bıraktığını belirten Prof. Dr. Hüseyin Hayri Kertmen “Tanının net konulması ve ilaçlardan sağlanan yararın azalması durumunda, uygun hastalarda beyin pili ameliyatı için artık yıllarca beklemek gerekmiyor. Lakin ameliyat kararı; nöroloji ve beyin cerrahisi başta olmak üzere tecrübeli bir takım tarafından, hastanın genel durumu, zihinsel ve ruhsal özellikleri de göz önünde bulundurularak verilmelidir. Buradaki temel maksat; ivedi etmek değil, hastaya en fazla faydayı sağlayacak yanlışsız vakti yakalamaktır” diyor.

Parkinson cerrahisinde 5 değerli yenilik

Parkinson hastalığının cerrahi tedavisinde son yıllarda kıymetli teknolojik ilerlemeler sayesinde, bilhassa beyin pili (Derin Beyin Stimülasyonu) uygulamalarının, geçmişe kıyasla hem daha hassas hem de hastaya özel tahliller sunabilir hale geldiğini belirten Beyin ve Hudut Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Kertmen 5 değerli yeniliği şöyle sıralıyor: Günümüzde kullanılan yönlendirilebilir elektrotlar sayesinde, tedavi aktifliği artarken, konuşma bozukluğu vb yan tesirler azalmaktadır. Akıllı (adaptif) beyin pili sistemleri sayesinde tedavi daha istikrarlı, daha şahsileştirilmiş ve daha tesirli olabilmektedir. Cerrahi tekniklerdeki gelişmeler sayesinde, ameliyat esnasında artık birçok hastanın uyanık kalma zaruriliği yoktur. Gelişmiş görüntüleme metotları kullanılarak elektrotlar, hasta genel anestezi altındayken milimetrik doğrulukla maksat bölgeye yerleştirilebilmekte, bu da ameliyat sürecini hasta açısından daha konforlu hale getirmektedir. Yeni kuşak şarj edilebilir ve uzun ömürlü pil sistemleri ile pil değişim sıklığı kıymetli ölçüde azalmıştır. Kablosuz olarak şarj edilebilen bu piller, 10–15 yıla kadar kullanılabilmekte ve hastaların tekrar ameliyat olma muhtaçlığını büyük ölçüde azaltmaktadır.