Sağlıklıyım

  1. Anasayfa
  2. »
  3. Sağlık Rehberi
  4. »
  5. Epinefrin (Adrenalin) Nedir? Adrenalin Hormonu Ne İşe Yarar?

Epinefrin (Adrenalin) Nedir? Adrenalin Hormonu Ne İşe Yarar?

admin admin -
26 0

Epinefrin olarak da bilinen adrenalin, her böbreğin üzerinde bulunan adrenal bezler tarafından üretilen ve salınan doğal bir stres hormonudur. Adrenalin özellikle stres veya tehlike hissetmeye neden olan durumlarda, kan dolaşımının ve nefes almanın hızlanması, kasların efor için hazırlanması anında harekete geçer. Epinefrin ayrıca ciddi alerjik reaksiyon durumda acil tıbbi müdahele olarak da kullanılan bir ilaçtır.

Epinefrin (Adrenalin) Nedir?

Epinefrin (adrenalin), sempatik liflerin aracılık ettiği, strese tepki olarak adrenal medulladan salınan güçlü bir stres hormonu ve kimyasal bir habercidir. Epinefrin, sempatik sinir sistemini uyararak vücudun akut stres tepkisinde önemli bir rol oynamasıyla bilinir.

Vücudun strese karşı “savaş ya da kaç” tepkisini kontrol eden epinefrin aynı zamanda alerjik reaksiyonları tedavi etmek, kalp ritmini düzeltmek, mukozal tıkanıklığı ve göz tansiyonunu kontrol etmek için kullanılan bir hormon ve nörotransmitterdir. Bunların yanı sıra adrenalin hormonu birçok hastalığın tedavisinde ilaç formunda da kullanılabilir.

Merkezi sinir sistemi nörotransmitteri olarak, sinir sinyallerinin sinir uçlarından başka bir sinir hücresine, kas hücresine veya bezlere iletilmesine yardımcı olan kimyasal bir haberci olan epinefrin, her böbreğin üzerinde bulunan şapka şeklindeki bezler olan adrenal bezleri tarafından üretilir ve vücuda salınır.

Aynı zamanda epinefrin (adrenalin), vücudun tehlikeye karşı acil müdahale sisteminin (savaş ya da kaç) tepkisinin bir parçası olan sempatik sinir sisteminizin bir üyesidir. Bu tepki tıbbi olarak akut stres tepkisi olarak da bilinir. Epinefrin diğer yandan katekol kısmını içerdiğinden katekolamin olarak da anılır. Güçlü bir stres hormonu şeklinde değerlendirilen epinefrin, adrenal bezinin içindeki norepinefrinden yapılır.

Epinefrin (Adrenalin) Nereden Salgılanır?

Diğer adıyla adrenalin olan epinefrin, her böbreğin üzerinde bulunan öz bölgede şapka şeklindeki bezler olan adrenal bezleri tarafından üretilir ve vücuda salınır.

Vücut özel olarak bir tehdit algılandığında beyne bir sinyal gönderir. Beyin daha sonra böbreklerdeki adrenal medullaya sinir uyarıları gönderir. Sinir sinyali adrenal beze ulaştığında, adrenal bezin medullasındaki kromaffin hücreleri epinefrin salgılamaya başlar. Epinefrin daha sonra kan dolaşımına girer ve böylece vücudun çeşitli yerlerindeki hücrelere taşınır ve burada birtakım tepkileri başlatır.

Epinefrin (Adrenalin) Ne İşe Yarar?

Adrenalin, stres veya tehlike anında vücuda adrenalin salgılayan adrenal bezlerde üretilir ve böylelikle vücudu “savaş ya da kaç” durumuyla yüzleşmeye hazırlar. Temel görevi “savaş ya da kaç” tepkisine hazırlık olan adrenalinin kritik rolü ise, vücudun temel kaslarının ortaya çıkan tehdide tepki verebilmesi için enerji sağlamasıdır.

Adrenalin (epinefrin) hormonu salgılandığında vücutta şu olaylar gerçekleşir:

  • Stres, panik ve heyecan anında devreye girer
  • Vücut direncini artırır
  • Göz bebekleri büyür
  • Solunum yollarını açar
  • Kan basıncını ve kalp atış hızını artırır
  • Karaciğer sağlığını destekler
  • Kanı deriden uzak tutarak kurdeşen ve kaşıntıyı azaltabilir
  • İlaç formu, anafilaksiyi ve ani astım ataklarını hafifletmeye çalışır

Stres, panik ve heyecan anında devreye girer

Adrenal bezlerde salgılanan adrenalin hormonu, vücut stres, panik ve heyecan durumunu algıladığında devreye girer ve yükselir.

Vücut direncini artırır

Adrenalin hormonu vücutta doğal olarak salgılandığında vücut direnci artar ve kişi daha dayanıklı bir hale gelir.

Solunum yollarını açar

Epinefrin olarak da adlandırılan adrenalin, bronşiyol kas hücrelerindeki beta-2-adrenerjik reseptörlere bağlanır. Bu süreç bronşiyollerin gevşemesini sağlar ve bu da solunumun yoğunlaşmasını sağlayarak solunum yollarını açar.

Kan basıncını ve kalp atış hızını artırır

Adrenalin hormonu, kalp kası hücrelerindeki beta-adrenerjik reseptörlere bağlanarak kalbin kasılma hızının artmasına neden olur. Böylelikle kan basıncı yükselir ve aynı zamanda kalp atış hızı da artar.

Göz bebekleri büyür

Adrenalin hormonu salgılandığı sırada göz bebekleri, daha fazla ışığın içeri girmesine izin verecek şekilde genişler ve büyür.

Kanı deriden uzak tutarak kurdeşen ve kaşıntıyı azaltabilir

Epinefrinin işlevlerinden birinin de kanı deriden uzak tutarak kurdeşen ve kaşıntıyı azaltabileceği değerlendirilir.

Karaciğer sağlığını destekler

Karaciğerde depolanan glikojen, daha fazla enerji sağlamak için glikoza dönüştürülür. Bu olay adrenalin hormonu salgılandığında gerçekleşir.

İlaç formu, anafilaksiyi ve ani astım ataklarını hafifletmeye çalışır

Doğal olarak salgılanmasının yanında ilaç formu da bulunan adrenalin hormonu, kullanıldığından anafilaksiyi ve ani astım ataklarını hafifletici etki sunar.

Adrenalin patlaması nedir?

Adrenalin kan dolaşımınıza yüksek oranda salındığında kişi adrenalin patlaması yaşar.

Vücutta adrenalin patlaması yaşandığında;

  • Kalp daha hızlı atar, nefes alışverişi hızlanır
  • Sindirim yavaşlar
  • Kişi kendini çok uyanık bir şekilde hisseder

Vücutta doğal gerçekleşen bu süreç dışında panik atak esnasında veya kişinin başında korku dolu bir deneyim geçtiğinde de adrenalin patlaması yaşanabilir.

Epinefrin Yan Etkileri Var mı?

Epinefrin, ilaç formunda tüketildiğinde bazı olası yan etkiler doğurabilir. Bu yan etkilerin başında endişe hali, huzursuzluk, baş dönmesi gelir. Nadir olarak da kan basıncında artış ve akciğerde sıvı birikmesi de görülebilir.

Epinefrin (Adrenalin) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Adrenalin nereye etki eder?

Adrenalin temelde vücudun acil bir tepki vermesini sağlar. Nabız atışı, kanın iç organlar ve deriden kaslara sevk edilmesi, karaciğerdeki glikojenin glukoza dönüşmesi gibi etkiler yaratır.

Adrenalin hormonu hangi organ?

Epinefrin adıyla da bilinen adrenalin hormonu böbreküstü bezlerden salgılanır.

Epinefrin ilaç olarak nasıl kullanılır?

Kaynak : www.memorial.com.tr

İlgili Yazılar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir