Yaz sıcağında sofralara dikkat! Besin zehirlenmelerine karşı uzmanlardan hayati ikazlar
Sıcak havalarda bakterilerin çoğalma suratının kıymetli ölçüde arttığına değinen Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Rıza Çam, “Birçok ziyanlı mikroorganizma uygun sıcaklık ve nem ortamında çok kısa müddette çoğalabilir. Bilhassa et, tavuk, balık, süt ve süt eserleri üzere çabuk bozulabilen besinler, uygun formda koruma edilmediğinde önemli enfeksiyonlara neden olabilir. Yaz aylarında besin güvenliği kurallarına uyulmaması, ishal, kusma, ateş, karın ağrısı üzere belirtilerle seyreden besin kaynaklı hastalıkların görülme sıklığını artırmaktadır” dedi. Yaz mevsiminin gelmesiyle artan hava sıcaklıkları, besin kaynaklı enfeksiyon ve zehirlenme risklerini de beraberinde getiriyor. Bilhassa açıkta satılan eserler, uygun kaidelerde saklanmayan yiyecekler ve hijyen kurallarına dikkat edilmeden hazırlanan besinler önemli sıhhat sıkıntılarına yol açabiliyor.
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Rıza Çam, yaz aylarında besin güvenliğinin korunmasının hem ferdî hem de toplumsal sıhhat açısından büyük değer taşıdığını belirtti. Uzm. Dr. Rıza Çam, sıcak havalarda bakterilerin çoğalma suratının kıymetli ölçüde arttığını vurgulayarak, “Birçok ziyanlı mikroorganizma uygun sıcaklık ve nem ortamında çok kısa müddette çoğalabilir. Bilhassa et, tavuk, balık, süt ve süt eserleri üzere çabuk bozulabilen besinler, uygun biçimde koruma edilmediğinde önemli enfeksiyonlara neden olabilir. Yaz aylarında besin güvenliği kurallarına uyulmaması, ishal, kusma, ateş, karın ağrısı üzere belirtilerle seyreden besin kaynaklı hastalıkların görülme sıklığını artırmaktadır” biçiminde konuştu. Besin güvenliğinin birinci adımının hakikat saklama kaideleri olduğunu belirten Uzm. Dr. Çam, alışveriş sırasında soğuk zincirin korunmasına dikkat edilmesi gerektiğini söz etti.
Özellikle market alışverişlerinde dondurulmuş ve soğuk koruma edilmesi gereken eserlerin en son alınması gerektiğini söyleyen Uzm. Dr. Çam, “Soğuk zincirin kırılması bakterilerin çoğalmasını hızlandırır. Alınan eserlerin mümkün olan en kısa müddette buzdolabına yerleştirilmesi gerekir. Bilhassa yaz aylarında araç içerisinde uzun müddet bekletilen besinler önemli risk oluşturabilir” diye konuştu. Sokakta yahut uygun olmayan koşullarda açıkta satılan yiyeceklerin tüketilmesinin enfeksiyon riskini artırdığını belirten Uzm. Dr. Çam, özellikle pikniklerde, açık hava etkinliklerinde ve seyahatlerde tüketilen yiyeceklere dikkat edilmesi gerektiğini söyledi. Uzm. Dr. Çam, “Gıdaların sinek, böcek, toz ve çevresel kirleticilerle temas etmesi mikroorganizma bulaşma riskini artırır. Açıkta satılan süt eserleri, et eserleri ve kremalı yiyecekler sıcak havalarda çok daha süratli bozulabilir.
Tüketicilerin ambalajlı, muteber kaynaklardan temin edilmiş ve son kullanma tarihi denetim edilmiş eserleri tercih etmeleri önemlidir” açıklamasında bulundu. Besin kaynaklı enfeksiyonların değerli bir kısmının yetersiz el hijyeni nedeniyle ortaya çıktığını belirten Uzm. Dr. Çam, “Yemek hazırlamadan evvel ve sonra ellerin kesinlikle su ve sabunla yıkanması gerekir. Çiğ et, tavuk ve balık üzere eserlerle temas eden eller yıkanmadan öbür besinlere dokunulmamalıdır. Ayrıyeten kesme tahtası, bıçak ve mutfak ekipmanlarının da paklığına dikkat edilmelidir. Çiğ ve pişmiş besinlerin temas etmesi çapraz bulaşa neden olabilir ve enfeksiyon riskini artırabilir” dedi. Yaz aylarında artan taze zerzevat ve meyve tüketiminin sıhhat açısından yararlı olduğunu belirten Uzm. Dr. Çam, bu ürünlerin tüketim öncesinde uygun biçimde temizlenmesinin değerine dikkat çekti. Uzm. Dr. Çam, “Sebze ve meyveler üretimden sofraya gelene kadar farklı etaplarda mikroorganizmalara maruz kalabilir. Bu nedenle akan su altında dikkatlice yıkanmaları gerekir. Bilhassa çocuklar, yaşlılar, gebeler ve bağışıklık sistemi baskılanmış bireyler açısından hijyen kuralları daha da önemlidir” tabirlerine yer verdi.
Gıda kaynaklı enfeksiyonların herkesi etkileyebileceğini lakin kimi kümelerde daha ağır seyredebileceğini belirten Uzm. Dr. Rıza Çam, “65 yaş üzerindeki bireyler, küçük çocuklar, kronik hastalığı bulunan bireyler, kanser tedavisi gören hastalar ve bağışıklık sistemi zayıf olan bireyler enfeksiyonlara karşı daha hassastır. Bu bireylerin bilhassa çiğ yahut az pişmiş besinlerden uzak durmaları gerekir” dedi. “Şüpheli durumlarda sıhhat kuruluşuna başvurulmalı” Besin zehirlenmelerinde erken müdahalenin kıymetine değinen Uzm. Dr. Rıza Çam, tüketilen besinin akabinde gelişen bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, yüksek ateş yahut halsizlik üzere belirtilerin dikkate alınması gerektiğini belirtti. Uzm. Dr. Çam, “Özellikle şiddetli kusma ve ishal nedeniyle sıvı kaybı gelişen şahıslarda durum kısa müddette önemli hale gelebilir. Çocuklar ve yaşlılarda sıvı kaybı daha süratli geliştiği için vakit kaybetmeden sıhhat kuruluşuna başvurulmalıdır” dedi. Uzm. Dr. Çam, basit gibi görünen hijyen tedbirlerinin önemli enfeksiyonların önüne geçebileceğini belirterek, “Gıda güvenliği sırf üreticilerin değil, tüketicilerin de sorumluluğundadır. Muteber besin tüketimi, yanlışsız saklama kuralları, el hijyeni ve şuurlu alışveriş alışkanlıkları sayesinde yaz aylarında görülen birçok besin kaynaklı enfeksiyonun önüne geçmek mümkündür. Sağlıklı bir yaz geçirmek için sofralarımızdaki güvenliği ihmal etmemeliyiz” diye konuştu.
