Sessiz ilerleyen tehlike: Varikosel! Hasar oluşturup, kısırlığa yol açıyor

Solucan torbası üzere bir damarlaşma görülebiliyor

Varikosel, testisleri çevreleyen toplardamarların genişleyip kıvrımlı hale gelmesi olarak tanımlanmaktadır. En sık sol tarafta görülmekte ve bazen hiç belirti vermezken bazen uzun müddet ayakta kalınca artan künt ağrı, yük hissi yahut ele “solucan torbası” üzere gelen damarlaşma durumu oluşabilmektedir. Kimi şahıslarda testis boyutunda küçülmeye, sperm kalitesinde düşüşe ve buna bağlı kısırlık sıkıntılarına yol açabilmektedir. Bu yüzden bilhassa ağrı, besbelli şişlik yahut çocuk sahibi olma durumunda bir olumsuzluk hissedilmesi halinde uzman bir görüş alınması epey değerlidir.

Varikosel, testis içinde hasar oluşturuyor

Genişleyen damarlarda göllenmiş kan, skrotal ısı artışına neden olmaktadır. Testislerin olağandan daha sıcak bir ortamda bulunması sperm üretimini olumsuz etkilemektedir. Ayrıyeten uzaklaştırılamayan kirli kan nedeniyle testis içinde oksijen azlığı gelişmekte ve bu durum hücre işlev bozukluğuna yol açmaktadır. Böbrek ve böbreküstü bezinden gelen ziyanlı atıkların testise geri akması da bu olumsuz süreci artırabilmektedir.

Zamanla bu süreçler;

-Sperm sayısında, hareketliliğinde ve morfolojisinde bozulmaya

-Testis hacminde küçülmeye

-Testosteron üretiminde azalmaya

yol açabilmektedir. Özcesi varikosel, testisleri “ısısal, oksidatif ve hipoksik stres” altında bırakarak ilerleyici hasar yaratabilmektedir.

Yaşınızdan, sperm tahlil sonuçlarına kadar ayrıntılı bir inceleme yapılıyor

Varikosel tanısı alan her hastada kesinlikle kapsamlı bir inceleme yapılmalıdır. Bu kıymetlendirme şunları içermelidir:

-Detaylı fizik muayene

-Skrotal Doppler ultrasonografi (damar çapları ve reflü derecesinin belirlenmesi)

-Sperm tahlili (spermiyogram)

-Testis hacim ölçümü

-Gerektiğinde kan hormon testleri (testosteron, FSH, LH vb.).

Üroloji uzmanı tarafından varikosel teşhisinin konulması, otomatik olarak ameliyat yapılması gerektiği manasına gelmemektedir. Tedavi kararı son derece kişiseldir ve şu faktörler göz önünde bulundurularak verilmelidir:

-Hastanın yaşı

-Varikoselin muayenede ve Doppler ultrasonografideki derecesi (Grade 1-3)

-Testis boyutları ve hacmi

-Çocuk sahibi olma isteği ve mevcut infertilite durumu

-Testislerdeki ağrının şiddeti ve süresi

-Sperm tahlili sonuçları (sperm sayısı, hareketliliği, morfolojisi)

-Hormon düzeyleri (özellikle testosteron).

Bu belirtilerde ameliyat düşünülebiliyor

Uluslararası üroloji ve üreme tıbbı kılavuzları, klinik varikosel (elle hissedilen) varlığında ve aşağıdaki durumlarda ameliyatı önermektedir:

-Çiftin açıklanamayan infertilitesi varsa ve sperm parametrelerinde bozulma tespit edilmişse,

-Testis hacminde manalı küçülme (atrofi) yahut gelişim geriliği varsa,

-Şiddetli ve günlük hayat kalitesini bozan ağrı mevcutsa (başka nedenler dışlandıktan sonra),

-Bazı olaylarda düşük testosteron düzeyleriyle birlikte klinik varikosel varsa.

Bu testlerde rastgele bir bozukluk saptanırsa, testislerdeki oksidatif gerilim ve ısı artışı nedeniyle ilerleyebilecek hasarı önlemek hedefiyle varikosel ameliyatı önemli formda düşünülmelidir.

Ameliyatın sperm üzerinde birçok olumlu tesiri olduğunu gösteriyor

Günümüzde mikrocerrahi “Varikoselektomi” tekniği, en yüksek muvaffakiyet oranına ve en düşük komplikasyon riskine sahip yol olarak kabul edilmektedir. Ameliyatın en değerli yararlarından birisi, testis işlevlerini muhafazası ve iyileştirmesidir. Yapılan çok sayıda bilimsel çalışma, varikosel ameliyatı sonrası sperm konsantrasyonu, toplam sperm sayısı, hareketlilik ve olağan morfoloji oranında manalı güzelleşmeler olduğunu göstermektedir. Ayrıyeten bilhassa testosteron düzeyi düşük olan hastalarda ameliyat sonrası hormon seviyelerinde artış gözlenebilmekte, bu da cinsel işlevler ve genel güç düzeyi üzerinde olumlu tesir yaratabilmektedir. Ağrı şikayeti olan hastalarda da semptomlarda bariz rahatlama sağlanabilmektedir. Fakat sperm tahlili ve hormon testleri büsbütün olağan çıkan hastalarda karar daha tartışmalıdır. Bu kümede ileride oluşabilecek saklı testis hasarını önlemek ismine ameliyatın potansiyel yararları ile riskleri (varikosel nüksü, hidrosel oluşumu üzere az komplikasyonlar) kesinlikle cerrah ile etraflıca konuşulmalıdır. Karar, hastanın yaşı, çocuk sahibi olma planı, varikoselin derecesi ve genel sıhhat durumu dikkate alınarak ortak formda verilmelidir.

Düzenli takip ve hayat biçimi teklifleri de bu süreçte büyük kıymet taşıyor

Birçok erkek, varikoseli olduğu halde hiçbir sorun yaşamadan çocuk sahibi olabilmekte ve uzun yıllar meselesiz takip edilebilmektedir. Varikosel, panik yaratması gereken bir hastalık değildir. Birçok hadisede nizamlı takip ve ömür usulü teklifleri (sigara bırakma, kilo denetimi, çok sıcaktan kaçınma) kâfi olurken, uygun ve seçilmiş hastalarda ameliyat ile sperm kalitesinin, hormon istikrarının ve hayat kalitesinin manalı halde güzelleştirilmesi mümkündür.