Çocuğunuz yürürken aksıyorsa dikkat! Bir bacağı başkasından kısa olabilir
Bazı çocuklar uzuv gelişim eksikliğiyle dünyaya geliyor
Bacak uzunluğu eşitsizliğinin hem doğuştan hem de sonradan ortaya çıkabildiğini söyleyen Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Kerim Sarıyılmaz, çocukluk çağında geçirilen ve büyüme plağını etkileyen kemik kırıklarının, enfeksiyonların ve kalça çıkığının (gelişimsel kalça displazisi) bacak uzunluğu eşitsizliğinin en sık görülen nedenleri olduğunu aktarıyor. Bunların yanı sıra kimi çocukların doğuştan uzuv gelişim eksikliğiyle dünyaya geldiğini aktaran Prof. Dr. Kerim Sarıyılmaz, kimi sendromik durumlarda da bedenin bir yarısının başkasına nazaran daha fazla büyüyebildiğini kaydediyor. Prof. Dr. Kerim Yılmaz, ender durumlarda ise kemik tümörleri yahut çocukluk çağı romatizmasının büyüme istikrarını bozarak eşitsizliğe yol açabildiğine vurgu yapıyor.
Fark açıldıkça yürümede aksama meydana geliyor
Bacak uzunluğu eşitsizliğinin, iki bacak ortasındaki ölçülebilir uzunluk farkı olduğunu belirten Prof. Dr. Kerim Sarıyılmaz, toplumda hafif seviyede farkların yaygın görüldüğünü ve bunların çoklukla sorun oluşturmadığını anlatıyor. Prof. Dr. Kerim Sarıyılmaz, ancak dünya genelinde her 100 çocuktan yaklaşık 3 ila 5’inde görülen değerli farkların ise tedavi edilmediği durumlarda kalıcı sıhhat sorunlarının gelişebileceği ikazında bulunuyor. Hafif seviyedeki eşitsizliklerin birçok vakit dışarıdan belirti vermediğini aktaran Prof. Dr. Kerim Sarıyılmaz, “Ancak fark arttıkça; yürürken aksama, bir bacağın üzerinde daha fazla durma, ayakkabı tabanlarında farklı aşınma ve omuz-kalça sınırında asimetri üzere belirtiler ortaya çıkabilir” diye konuşuyor.
Hafif farklar ameliyat gerektirmiyor
Her bacak uzunluğu eşitsizliğinin ameliyat gerektirmediğini lisana getiren Prof. Dr. Kerim Sarıyılmaz, bilhassa 2 santimetrenin altındaki farklarda cerrahi dışı metotların tercih edildiğini söylüyor.
Kişiye özel ortopedik tabanlıklar: Ayakkabı içine yerleştirilen özel ortopedik tabanlıklar kısa olan bacağı destekleyerek kalça ve omurga dizilimini dengeliyor. Prof. Dr. Kerim Sarıyılmaz, tabanlık kullanımının, bedenin eşitsizliği telafi etmek için omurgayı eğmesini önlediğini ve eklemlere binen istikrarsız yükü ortadan kaldırdığını söylüyor. Prof. Dr. Kerim Sarıyılmaz,tabanlıkların bu tesirleriyle skolyoz gelişimini engelleyebildiğini vurguluyor.
Ayakkabı altı destekleri (Lift): Farkın tabanlıkla giderilemeyecek seviyede olduğu, lakin cerrahi sonun altında kaldığı durumlarda, ayakkabının dış tabanına eklemeler yapılarak istikrar sağlanıyor.
Erken devirde müdahale edilmeli
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Kerim Sarıyılmaz, çocukluk periyodunda gözden kaçabilen bacak uzunluğundaki eşitsizliğin erken devirde müdahale edilmediğinde çocuğun tüm iskelet sistemini tehdit edebildiğini belirterek, “Bacak uzunluğu eşitsizliği ilerleyen yıllarda kalıcı omurga eğriliği (skolyoz), kalça ve diz eklemlerinde erken kireçlenme ile kronik ağrı üzere önemli sıhhat sıkıntılarına yol açabilir” diyor. Prof. Dr. Kerim Sarıyılmaz, bacak uzunluğu eşitsizliğinde toplumdaki en büyük yanılgının “çocuk büyüyünce düzelir” kanısı olduğunu vurgulayarak, “Büyüme plağı hasarlarına bağlı gelişen bacak uzunluğu eşitsizliği çocuk büyüdükçe katlanarak artar. Bu nedenle çocuğun yürüyüşünde fark edilen en küçük bir aksama bile kolay bir basma bozukluğu olarak hafife alınmamalı ve kesinlikle tabibe başvurulmalıdır. Zira, kemik gelişimi tamamlanmadan yapılan küçük bir müdahale ileride gereksinim duyulabilecek büyük kemik ameliyatlarını önleyebilir” bilgisini veriyor. Bacak uzunluğu eşitsizliğinde hafif farkların belirti vermeyebileceğini söyleyen Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Kerim Sarıyılmaz, bu nedenle bilhassa büyüme çağındaki çocuklarda tertipli ortopedik değerlendirmenin büyük kıymet taşıdığı ihtarında bulunuyor.
Fark 2-2,5 santimetrenin üzerine çıktığında ameliyat gündeme geliyor
Bacak uzunlukları ortasındaki farkın 2-2,5 santimetrenin üzerine çıkmasının beklendiği durumlarda cerrahi formüllerin gündeme geldiğini söz eden Prof. Dr. Kerim Sarıyılmaz, uygulanan tedavilerin bedenin kendi kemiğini üretme prensibine dayandığını söylüyor. Prof. Dr. Kerim Sarıyılmaz, bu süreçte kullanılan en önemli teknikleri şöyle sıralıyor:
Eksternal fiksatörler (Dıştan cihazlar): Dıştan yerleştirilen metal çerçeveler (eksternal fiksatörler) kemiklere ince teller yahut vidalarla tutunuyor. Yol bilhassa kemikte hem kısalık hem de eğrilik (deformite) olan karmaşık tablolarda ön plana çıkıyor.
Manyetik akıllı çiviler (İçten uzatma): Kemiğin içine yerleştirilen ve dışarıdan hiçbir modülü görünmeyen ileri teknoloji eseri bir sistem. Uzatma süreci dışarıdan tutulan bir manyetik kumandayla gerçekleştiriliyor. Enfeksiyon riskinin daha düşük olduğu bu sistem iz bırakmaması nedeniyle estetik açıdan da avantaj sağlıyor.
Kombine formüller (LON Tekniği): Hem içten çivi hem de dıştan fiksatörün birlikte kullanıldığı bu teknikte, çocuğun dıştaki fiksatör cihazıyla geçirdiği müddet kıymetli ölçüde kısaltılarak konfor artırılıyor.
Büyümenin yavaşlatılması (Epifizyodez): Uzun olan bacağın büyüme suratı küçük bir müdahaleyle denetimli halde yavaşlatılarak, kısa olan bacağın başkasına yetişmesi hedefleniyor.
