Milyonlarca ebeveyn bebeğini ayağında sağlıyor! Kestirme bir yol mu, bilinmeyen bir tehlike mi?
Betül Yasemin Kökbek / Milliyet.com.tr – Bebeklerin uykuya dalmakta zorlanması, ebeveynlerin en sık karşılaştığı meselelerin başında geliyor. Bilhassa gece saatlerinde bebeğini sakinleştirmek için ayakta sallayan anne ve babalar, bu formülün ne kadar gerçek olduğunu merak ediyor. Çocuk sıhhati uzmanları, sallayarak uyutmanın büsbütün ziyanlı olarak nitelendirilemeyeceğini lakin uzun vadede bebeğin kendi kendine uykuya geçiş marifetini olumsuz etkileyebileceğini vurguluyor. Uzmanlara nazaran, hafif ritmik hareketlerle sallama ile bebeği sert formda sarsmak ortasında hayati ehemmiyet taşıyan bir fark bulunuyor. Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Merve Celep Kıyak, ebeveynlere kılavuz olacak nitelikteki bilgileri Milliyet.com.tr’ye anlattı.
Bebekleri ayakta sallayarak uyutma yahut sakinleştirme alışkanlığı, Türkiye’de nesilden jenerasyona aktarılan klasik çocuk bakım formülleri ortasında yer alıyor. Özellikle kırsal bölgelerde ve geniş aile yapısının yaygın olduğu devirlerde, anneler ve büyükanneler tarafından uygulanan bu usul, bebeği rahatlatmanın ve uykuya geçişini kolaylaştırmanın pratik yollarından biri olarak görülüyordu. Günümüzde ise uzmanlar, bu tıp uygulamaların bebek sıhhati üzerindeki tesirlerini bilimsel datalar ışığında değerlendirirken, klasik alışkanlıklar ile çağdaş çocuk bakım yaklaşımları ortasındaki istikrar tekrar tartışma konusu oluyor.
‘DESTEKLİ VE BAĞIMSIZ UYUTMA!’
Uzm. Dr. Merve Celep Kıyak, “Uyumayan bebekler, ebeveynler için birden fazla vakit büyük bir telaş kaynağıdır. Bebeklere uyku nizamı kazandırmak, bebeğin kaliteli uyumasını sağlamak bebeğin fizikî ve nörolojik gelişimi açısından önemlidir“ diyerek açıklamalarına başladı. Bebeklerin uyku sorunlarını çözecek kimi usullerin mevcut olduğunu ve bu sistemlerin genel olarak ‘destekli uyutma’ ve ‘bağımsız uyutma’ olarak ikiye ayrıldığını iletti.
“Başlıca dayanaklı uyutma prosedürleri emzirerek-biberonla uyutma, pışpışlayarak uyutma, ritmik hareketlerle sallayarak uyutma olarak söylenebilir” diyen Uzm. Dr. Merve Celep Kıyak şu açıklamada bulundu: “Yenidoğan bebeklerini sakinleştirme gayreti ebeveynleri bir noktada kimi vakit beşikte kimi vakit ayakta sallayarak uyutmaya iter. Bebeğin sallanırken sakinleşmesinin birkaç nedeni vardır; bebek anne karnındayken ritmik sallantı hisseder, doğumdan sonra bu bebeğe tanıdık ve inanç verici gelebilir, yavaş ve sistemli sallama ile iç kulaktaki istikrar sistemi uyarılır, bu birtakım bebeklerin hudut sistemini yavaşlatabilir.“
Bebekleri sallayarak uyutmanın büsbütün ziyanlı olup olmadığı ile ilgili net bir şey söylemenin mümkün olmadığının altını çizen uzman isim, “Ayakta sallamak bebeğin kendi kendine uykuya geçiş marifetini kazanmasını geciktirir, bebeği ebeveyne bağımlı duruma getirir” dedi. Uzm. Dr. Merve Celep Kıyak
‘SARSILMIŞ BEBEK SENDROMU’NA SEBEP OLABİLİR
Hafif ritmik sallama ile tehlikeli sarsma ortasında fark olduğunun altını çizen Uzm. Dr. Merve Celep Kıyak, “Bebeğin sert bir biçimde sallanması, bebeğin boyun kasları şimdi tam gelişmediği için denetimsiz biçimde başın geriye ve öne hakikat gitmesine ve Sarsılmış Bebek Sendromu (Shaken Baby Syndrome) dediğimiz beyin travmasına yol açabilir“ dedi.
Açıklamalarını sonlandırmadan evvel uyku prosedürü olarak önerilen bir metod olarak ‘bağımsız uyutma’ metoduna değindi ve şu bilgileri verdi: “Bu öncelikle bebeğe bir uyku rutini oluşturmakla başlar; banyo, ninni-masal üzere sakinleştirici davranışlar bebeğin uykuya geçişini hızlandırır. Bebek büsbütün uyurken değil, uykulu fakat farkındalığı açık bir halde yatağa yatırmak bebeğin uykuya geçiş marifetini kazandırır. Ayrıyeten inançlı ve bebeğe uygun bir uyku ortamı oluşturmak bebeğin uykuya daha kolay geçmesini takviyeler. Ortamın karanlık ya da loş ışıklı olması, ortam ısısının 20-22 derece olması, yatağın sert ve düz olması, anne-baba ile tıpkı odada ama farklı yatakta olması bu ortamı oluşturur.”
