Menisküs yırtığında sonbahar ve kış tehdidi! Çocuk ve ergenlerde de yaygınlaşıyor
Diz sıkça dönmeye maruz kalıyor
Çocuklarda spora iştirakin artması, hazırlıksız spora başlama ve basketbol ya da futbol üzere dizin sıkça dönmeye maruz kaldığı branşlarda ani yüklenmeler son yıllarda menisküs yırtıklarında artış görülmesine neden oluyor. Son 10-15 yılda bilhassa pediatrik menisküs yırtıkları ile çok daha fazla karşılaştıklarını belirten Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Berkin Toker, “Özellikle çocuk ve ergen yaş kümesinde spora iştirakin artması, rekabetçi ortama çocukların daha sık ve daha erken yaşlarda girmeleri ve yanlışlı davranışlar bunda büyük rol oynuyor. Günümüzde MR üzere görüntüleme teknikleri de daha yaygın kullanıldığından, teşhis konulan olgu sayısında da artış oluyor. Ayrıyeten doğuştan gelen ve vakitle farklı bir hal alan (C şekli) diskoid menisküs yapısı da yırtık riskini artırabiliyor” diyor.
Alarm veren belirtiler var
Menisküs yırtığı olan hastaların çoklukla ağrı şikayetiyle başvurduğunu, günlük ömür ve spor aktivitelerinde kıymetli düşüşler ortaya çıktığını belirten Doç. Dr. Toker, menisküs yırtığında alarm veren sıkıntıları şöyle anlatıyor: “Ani dönme yahut çömelme sonrası ağrı ve şişlik, dizde takılma-kilitlenme hissi, merdiven inip çıkarken ağrı ya da dizini tam bükememe en sık görülen şikayetlerin başında geliyor. Bilhassa; kilitlenme, şişlik, üzerine basamama, gece ağrısı, dizi tam açıp- kapayamama ve tekrarlayan boşalma-takılma üzere belirtilerin ‘geçer’ diye beklemeden acil kıymetlendirilmesi gerekir. Genç ve etkin hastalarda bu semptomlar cerrahiyi de gündeme getirebilir.”
Evde dizleri güçlendirmek için!
Sonbahar ve kış aylarında kaygan taban, kış sporları, ısınma eksikliği ve fizikî aktivite sürekliliğinin bozulmasının menisküs yırtığı riskini artırdığını belirten Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Berkin Toker diz etrafını kuvvetlendiren kolay antrenmanların birçok diz sorununda olduğu üzere menisküs sıhhati açısından da kıymetli bir rol oynadığını vurgulayarak kelamlarına şöyle devam ediyor: “Bu kolay antrenmanlar birçok eklem içi kaynaklı diz sorununda tesirlidir, sonuçları yüz güldürücüdür. Düzgün ve nizamlı bir halde yapıldığında hastaya kıymetli yararlar sağlamaktadırlar. Bunların en kıymetlisi, birebir vakitte en kolay yapılabilir olanları izometrik egzersizlerdir yani kas kasılması prensibine dayanan egzersizlerdir. Bu antrenmanlar bilhassa kuadriseps ismindeki diz etrafı kaslarını kuvvetlendirmede çok kıymetlidir.”
“Her menisküs yırtığı=Ameliyat” algısı yanlış!
Her menisküs yırtığının cerrahi gerektirmediğini, MR’da menisküs yırtığı görülen hastaların birçoklarını ameliyatsız yani konservatif halde takip ettiklerini belirten Doç. Dr. Toker “Aktivite modifikasyonu, kısa periyot ağrı-ödem denetim, bireye özel fizyoterapi ve kuvvetlendirme programı tedavinin temel taşlarıdır. Fakat kimi yırtıklarda tedavi cerrahidir. Burada menisküs yırtığının formu, lokasyonu, hastanın yaşı, beklentisi üzere birçok faktör karar vermede önemlidir” diyor. Tedavide son yıllarda kullanıma giren, menisküs tamirini kolaylaştıran yeni implantların cerrahideki tamir bahtını artırdığını vurgulayan Doç. Dr. Toker “Cerrahide ilk gaye menisküsü tamir etmektir. Tamir edilemeyen durumlarda ise menisküsün yırtık olan kısmının çıkarılması yani menisektomi yapılır” diye konuşuyor.
