Yaşlılık belirtisi sanıp ihmal etmeyin! Kalıcı böbrek hasarına yol açabilir

Prostat büyümesini tetikleyen etkenlere dikkat

Erkeklerde prostat bezinin yaşla birlikte olağandan daha büyük hale gelmesi durumu olan prostat büyümesi, ekseriyetle yaşla birlikte erkek bedenindeki hormonal istikrarın değişmesidir. Bilhassa testosteron ve östrojen oranındaki değişiklikler, prostat hücrelerinin denetimsiz halde çoğalmasına yol açar. Ayrıyeten ileri yaş (genellikle 45 yaş sonrası), genetik yatkınlık, hareketsiz hayat ve obezite, istikrarsız beslenme ile sigara ve alkol kullanımı üzere faktörler de prostat büyümesini tetikleyebilir. Prostat, erkeklerde mesanenin (idrar torbasının) çabucak altında bulunan ve idrar kanalını çevreleyen bir bezdir. Yaş ilerledikçe bu bezin iç kısmındaki hücreler çoğalır, böylelikle prostat dokusu şişer ve idrar kanalına baskı yapmaya başlar. Bu baskı sonucunda ise idrar akışının zayıflaması, sık idrara çıkma bilhassa de geceleri, idrar yapmaya başlarken zorlanma yahut bekleme, mesanenin tam boşalmama hissi ve ani idrar yapma isteği yahut idrar kaçırma üzere şikayetler ortaya çıkar.

Kalıcı böbrek hasarına yol açabilir

Bu belirtiler hayat kalitesini önemli biçimde etkileyebileceği üzere prostat büyümesi tedavi edilmezse, vakitle idrar yolunu tıkayarak hem mesane hem de böbrek sıhhatini önemli biçimde etkileyebilir. Bu durumun yavaş ilerlese de uzun vadede birtakım riskleri ortaya çıkarabileceğini belirten Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Zor,“Sürekli tıkanma nedeniyle mesane duvarı kalınlaşır ve esnekliğini kaybeder. Bu da idrarı tam boşaltamama ve daima idrar hissiyle sonuçlanır. Mesanede idrar birikmesi ise bakterilerin çoğalmasına yol açar. Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları görülebilir. Tıpkı vakitte boşalamayan idrar vakitle kristalleşerek taş oluşturabilir. Bu taşlar ağrı, idrarda kanama ve enfeksiyona neden olabilir. Birtakım hastalarda da prostat, idrar kanalını büsbütün kapatabilir. Bu durumda hasta hiç idrar yapamaz ve ivedilikle sonda takılması gerekir. Tüm bunların yanında uzun müddetli idrar birikimi böbreklere geri basınç oluşturur ve kalıcı böbrek hasarına yol açabilir” diyor.

Tedavi bireye nazaran değişiyor

Prostat büyümesinin tedavisinin hastalığın şiddetine, prostatın büyüklüğüne ve hastanın genel sıhhat durumuna nazaran belirlendiğini kaydeden Prof. Dr. Murat Zor, erken periyotta yahut hafif belirtileri olan hastalarda tercih edilen ilaç tedavisinin prostat kaslarını gevşeterek idrar akışını rahatlatmaya ve prostatın hacmini küçülterek idrar kanalına olan baskıyı azaltmaya yönelik olduğunu kaydediyor. Prostat büyümesinde kullanılan ilaçların ekseriyetle ağızdan alınan tabletler halinde olduğunu belirten Prof. Dr. Murat Zor’a nazaran bu tedavi biçimi ameliyat gerektirmiyor, kolay uygulanabiliyor ve günlük ömrü etkilemeden uygulanabiliyor.

Öne çıkan tedavi yöntemleri

Alfa Blokerler: Bu ilaçlar, prostat ve mesane boynundaki kasları gevşetir. Böylelikle idrar akışı kolaylaşır, sık idrara çıkma ve zayıf idrar yapma şikayetleri azalır. Tesir ekseriyetle birkaç gün içinde fark edilir.

Hormon Dengeleyici İlaçlar: Bu ilaçlar, prostatın büyümesini sağlayan hormonun (DHT) tesirini azaltır. Vakitle prostat dokusunun küçülmesini sağlar ve idrar yapmayı kolaylaştırır. Tesiri 6 ay-1 yıl içinde yavaş yavaş ortaya çıkar.

Kombine Tedavi: Birtakım hastalarda iki ilaç kümesi birlikte kullanılır. Bu prosedürle hem kısa müddette rahatlama sağlanır hem de prostatın uzun vadede büyümesi denetim altına alınır.

Bitkisel Dayanak Tedavileri: Saw Palmetto (Serenoa repens) üzere birtakım bitkisel ekstreler, hafif şikayetleri olan hastalarda destekleyici olarak kullanılabilir. Lakin bu eserlerin tesiri ilaçlar kadar güçlü değildir, bu nedenle kesinlikle doktor önerisiyle kullanılmalıdır.

Her hastanın prostat yapısı farklıdır

Prof. Dr. Murat Zor’un verdiği bilgilere nazaran endoskopik tedavilerde, cerrahi kesiye gerek kalmadan yapılan çağdaş teknolojik süreçler yer alır. En bilinenlerinden biri Rezum su buharı tedavisidir. Su buharı gücü kullanılarak prostat dokusu küçültülür, süreç kısa sürer, hastanede yatış gerekmez ve cinsel işlevler çoklukla korunur. Prostatın ileri derecede büyüdüğü, idrar yapmanın çok zorlaştığı yahut ilaçların işe yaramadığı durumlarda ise Lazer Prostatektomi (HoLEP, Thuflep) üzere prosedürler kullanılır. Bu ameliyatlarda prostatın büyüyen kısmı çıkarılarak idrar yolu büsbütün açılır. Ameliyatsız tedaviler her ne kadar çağdaş ve tesirli olsa da herkes için uygun olmayabilir. Prostatın büyüklüğü, hali, hastanın yaşı ve eşlik eden hastalıkları, hangi formülün seçileceğini belirler. Bu nedenle üroloji uzmanı tarafından bireye özel kıymetlendirme yapılması koşuldur. Prostat büyümesi ekseriyetle yavaş ilerler ve birçok erkek belirtileri “yaşlılık belirtisi” sanıp ihmal eder. Halbuki erken devirde başlanan tedavilerle ameliyat gerekmeyebilir ve hastalık ilerlemeden denetim altına alınabilir. Tedavi sonrası devirde ise bol su içmek, kafein ve alkolü azaltmak, nizamlı antrenman yapmak ve ülkü kiloda kalmak, prostat sıhhatini korur ve şikayetlerin tekrarlamasını önler.