Bedeni biyolojik olarak ‘alarm modundan’ çıkarıyor!
Sarılmanın, kolay bir temas üzere görünse de beyin ve hudut sistemi açısından hayli güçlü bir düzenleyici tesiri olduğuna dikkat çeken Klinik Psikolog İpek Erol, “Nörobiyolojik açıdan bakıldığında sarılma, insan vücuduna ‘güvendesin’ bildirisi veren en temel uyaranlardan biridir” dedi. Sarılma sırasında beyinde başta oksitosin olmak üzere kimi nörokimyasal unsurların salınımının arttığını aktaran Erol, “Oksitosin, bağlanma, inanç ve sakinlik hissiyle bağlantılıdır. Birebir anda gerilim hormonu olarak bilinen kortizol seviyesi düşmeye başlar. Bu istikrar değişimiyle birlikte kişi daha sakin, daha bağlı ve daha regüle hisseder. Kalp atışları yavaşlar, nefes derinleşir ve kas gerginliği azalır. Yani sarılma, vücudu biyolojik olarak ‘alarm modundan’ çıkarır” açıklamasını yaptı.
Sinir sistemi, sarılma yoluyla gevşeme fırsatı buluyor!
Sarılmanın bilhassa parasempatik hudut sistemini aktive ettiğine değinen Klinik Psikolog İpek Erol, “Bu sistem, vücudun dinlenme ve tamirat modudur” dedi. Günlük hayatta daima tetikte olan hudut sisteminin, sarılma yoluyla kısa müddetli de olsa gevşeme fırsatı bulduğunu kaydeden Erol, “Bu yüzden sarıldıktan sonra birçok kişi rahatladığını ya da daha âlâ hissettiğini söz eder. Bu his ruhsal olduğu kadar biyolojiktir” biçiminde konuştu.
Sözel dayanaktan bile daha süratli yatıştırıcı tesir gösterebilir!
Yalnızlığın yalnızca duygusal bir durum olmadığını vurgulayan Klinik Psikolog İpek Erol, “Beyinde tehdit algısını artıran bir süreçtir. Fizikî temasın azalması, beynin toplumsal güvenlik sinyallerini zayıflatır” dedi. Sarılmanın ise bu sinyalleri yine aktive ederek şahsa ‘yalnız değilsin’ iletisi verdiğini lisana getiren Erol, bu nedenle sarılmanın, bilhassa duygusal zorlanma devirlerinde sözel dayanaktan bile daha süratli yatıştırıcı tesir gösterebileceğini söz etti.
İstenmeyen ya da hudut ihlali içeren temas, gerilim sistemini aktive edebilir!
Çocuklarda sarılmanın, gelişmekte olan hudut sistemi için temel bir düzenleyici olduğunun altını çizen Klinik Psikolog İpek Erol, “Güvenli ve dengeli fizikî temas, çocuğun gerilim sisteminin sağlıklı çalışmasına katkı sağlar. Sarılan çocuk, hislerinin fark edildiğini hisseder ve bu tecrübe beyninde his düzenleme yollarının gelişmesini destekler” dedi. Bu çocukların ilerleyen yaşlarda hislerini daha yeterli tanıyacağını, sakinleşme marifetlerinin daha güçlü olacağını aktaran Erol, “Sarılma, çocuk beyninde inanç ve sakinlik hissini destekleyen güçlü bir düzenleyicidir; lakin tesirli ve sağlıklı olabilmesi için hudutlarla birlikte düşünülmeli. İstenmeyen, zorlayıcı ya da ani temas ise tam bilakis gerilim sistemini aktive edebilir. Yani tıpkı davranış, istek yoksa beyin tarafından ‘tehdit’ olarak algılanabilir” diye konuştu.
‘HER BİREYDE RUHSAL AÇIDAN BİREBİR ETKİYİ YARATMAZ’
“Sağlıklı sarılmanın hudut prensiplerinin başında ‘rıza’ gelir” diyen Klinik Psikolog İpek Erol, sözlerine şöyle devam etti: “‘Sarılabilir miyim?’ üzere kolay bir soru, çocuğun vücuduna saygıyı öğretir. Zamanlama da kıymetli bir noktadır. Çocuk ağır öfke, kaygı ya da utanç içindeyken sarılmak istemeyebilir. Bu türlü durumlarda evvel regülasyon, sonra temas daha uygundur. Sarılmanın müddeti ve yoğunluğu da kıymetlidir. Kısa ve yumuşak temas, çocuğun hudut sistemi için ekseriyetle daha inançlıdır. Sarılmak istemeyen çocuk için el tutma, yanına oturma, göz teması üzere seçenekler sunulabilir. Sarılmak her bireyde ruhsal açıdan birebir etkiyi yaratmaz. Nörobiyolojik olarak sarılmanın yatıştırıcı tesiri lakin kişi kendini inançta hissediyorsa ortaya çıkar. İstenmeyen ya da hudut ihlali içeren temas, tam bilakis gerilim sistemini aktive edebilir. Bu nedenle sarılmanın uygunlaştırıcı olması için istek, zamanlama ve karşı tarafla kurulan itimat alakası belirleyicidir.”
