Halk sıhhati sorunu haline geldi
Pek çok kişinin tatlı krizi şikâyetiyle doktora başvurarak teşhis aldığı biliniyor. Diyabetin giderek büyüyen bir halk sıhhati sorunu olduğuna dikkat çeken Beslenme ve Diyet Uzmanı Derya Eren, “Uluslararası Diyabet Federasyonu’nun 2025 Diyabet Atlası’na nazaran Türkiye, Avrupa kıtasındaki en yüksek diyabet oranına sahip ülke. Avrupa’da her 10 yetişkinden biri diyabetliyken, Türkiye’de bu sayı neredeyse 6 yetişkinden birine kadar yükselmiş durumda. Son yıllarda yaşanan %170’lik artış ise bu durumu daha da çarpıcı hâle getiriyor” dedi.
Beynin yakıtı şeker
Diyabete giden yolda kıymetli bir basamak olan insülin direnci yahut pre-diyabet üzere hücrelerin glikozu gereğince kullanamadığı durumlarda beynin ‘enerji açığı var’ biçiminde algı yaparak tatlı isteğini artırdığını lisana getiren Eren, “Beyin glikozu birincil güç kaynağı olarak kullanır. İnsülin direnci olan bireylerde glikoz hücre içine girmediği için kanda yüksek görünmesine karşın beyin bunu güç eksikliği üzere yorumlar. Bilimsel datalar, bu durumun ödül sistemini artırarak şahısta karbonhidrat ve tatlı tüketme davranışını güçlendirdiğini ortaya koyuyor” formunda konuştu.
Paketli eserlerin etiketi dikkatle incelenmeli
Etiket okuryazarlığının bilhassa kan şekeri denetimi ve sağlıklı beslenme açısından kritik kıymete sahip olduğunu vurgulayan Eren, “Paketli eserlerin ön yüzünde yer alan ‘şeker ilavesiz’ ya da ‘diyabetik’ üzere tabirler her vakit sağlıklı bir içeriğe işaret etmeyebilir. İçerik listesi ve besin pahaları tablosu dikkatle incelenmediğinde kapalı şekerler ve yüksek karbonhidratlar fark edilmez. Bu nedenle market alışverişlerinde doğru ürün seçimi günlük beslenme alışkanlıkları üzerinde belirleyici rol oynar” ikazında bulundu.
Diyabet hastalarına özel tatlandırıcılar da sınırsız tüketilemez
Diyabetik eserlerin denetimli tüketildiğinde inançlı kabul edildiğini lakin bu tüketimin “sınırsız” olamayacağını lisana getiren Eren, “Poliol kümesi tatlandırıcılar (sorbitol, maltitol vb.) kimi bireylerde gaz, şişkinlik ve ishal yapabilir. Yapay tatlandırıcıların ise bağırsak mikrobiyotasını etkileyebileceğine dair yeni çalışmalar mevcut. Bu sebeple Dünya Sıhhat Örgütü ve FDA, bu tatlandırıcıların günlük tavsiye edilen dozlarda alınması gerektiğinin ehemmiyetini vurguluyor. En inançlı yaklaşım, doğal ve istikrarlı bir beslenme planı içinde sonlu ölçüde tatlı tüketimidir” diye konuştu.
