Çocukluk çağı obezitesinin global ölçekte süratle yayılan ve önlenebilir bir salgın haline geldiğini belirten Uzm. Dr. Jamala Mammadova, artan risklere ve alınması gereken tedbirlere dikkat çekti.
Türkiye’de çocuklar çok kilonun esiri
Türkiye’de çocukluk çağı obezitesinin dünya ortalamasını aştığını vurgulayan Dr. Mammadova, “Çocukluk Çağı Obezite Araştırması (COSI-TUR) 2022 datalarına nazaran obezite oranı yüzde 22,4’e ulaşmıştır. Bu oran erkek çocuklarda yüzde 13, kızlarda yüzde 9 civarındadır. Her dört çocuktan biri kilolu yahut obezdir. Büyük kentlerde ve genç nüfusta sorun daha barizdir. Sıhhat Bakanlığı’nın 2025-2028 Obezite ile Gayret Aksiyon Planı bu krize yönelik kapsamlı adımlar içermekte fakat acil ve toplum temelli müdahaleler şarttır” dedi.
Şekerli içecekler en büyük düşman
Obezitenin genetik ve çevresel birçok faktörün etkileşimiyle oluştuğunu tabir eden Dr. Mammadova, “Özellikle anne karnındaki periyotta annenin obezitesi yahut şekerli içecek tüketimi, çocuğun ileride obezite riskini artıran epigenetik değişikliklere yol açabilmektedir. 2025 araştırmaları şekerli içeceklerin direkt kilo alımına, insülin direncine ve metabolik sendroma neden olduğunu göstermektedir. Pandemi sonrası artan ekran mühleti, hareketsizlik ve ucuz ultra-işlenmiş besinlere erişimin kolaylaşması da kıymetli tetikleyiciler arasındadır” diye konuştu.
Çocuklarda obezite birçok hastalığa neden oluyor
Çocukluk çağı obezitesinin önemli sıhhat problemlerine yol açtığını belirten Dr. Mammadova, “Obez çocuklarda astım, uyku apnesi, eklem sorunları, tip 2 diyabet ve depresyon, düşük özsaygı üzere ruhsal meselelerin riski yüksektir. Çocukluk obezitesi yetişkinlikte kalp hastalıkları, kanser ve erken mevt riskini artırmaktadır. Tedbire hamilelik devrinden başlamalıdır. Anne adaylarının uygun kilo alımı, birinci 6 ay yalnızca anne sütü ve 2 yaşa kadar emzirmenin devamı kritik değer taşır” dedi.
Ailelere sağlıklı hayat için kritik öneriler
Ailelere de değerli ihtarlarda bulunan Dr. Mammadova, sağlıklı beslenme alışkanlıklarının küçük yaşta kazandırılması gerektiğini belirterek, “Günlük beslenmede meyve ve zerzevatları çeşitlendirin; her öğünde en az bir porsiyon meyve yahut zerzevat bulundurun. Şekerli içecekleri büsbütün azaltın yahut ortadan kaldırın. Meskende sağlıklı yemek pişirme alışkanlığını geliştirin. Çocuklara porsiyon denetimi öğretin ve ekran mühletini günlük 2 saatin altına indirin. Her gün en az 60 dakika fizikî aktivite sağlayın. Sistemli uyku sistemi oluşturun ve ebeveyn olarak rol model olun” tabirlerini kullandı.
Erken müdahale sağlıklı kuşaklar için kritik kıymet taşıyor
Erken müdahale ve hayat usulü değişikliklerinin obezitenin büyük bir kısmını önleyebileceğine dikkat çeken Dr. Mammadova, “Çocukluk çağı obezitesi geleceğimizi tehdit eden önlenebilir bir krizdir. Aileler, okullar ve karar vericiler acil ve koordineli harekete davet edilmektedir. Erken adımlar atılırsa sağlıklı jenerasyonlar yetiştirmek hala mümkündür” dedi.
