‘Bu kadar besbelli bir tabloyu birinci defa görüyoruz’
Güney Yarım Küre’nin dönem sonu bilgileri, bu alt soyun beklenenden daha süratli yayıldığını gösteriyor. Kuzey Yarım Küre’de ise İngiltere ve Japonya üzere ülkelerde varyantın dönem başında şaşırtan süratle baskın hale geldiği görülüyor. İç Hastalıkları Doktoru Uzm. Dr. Cengiz Duygulu, bu yılki durumun global ölçekte alışılmış grip dinamiklerinden farklı ilerlediğine dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yapıyor: “H3N2’nin K alt soyunun İngiltere ve Japonya’da erken periyotta yüzde 90 oranında hakim olması, aşı uyumsuzluğu ihtimalini gündeme getiriyor. Bu kadar besbelli bir tabloyu birinci defa görüyoruz.”
Bu yıl aşı ne kadar koruyacak?
Grip aşıları her dönem, bir evvelki yılın baskın influenza A ve B virüslerine nazaran güncelleniyor. 2024–2025 dönemi için hazırlanan aşılarda H3N2’nin J ve J.2 alt soyları temel alınmıştı. Lakin Güney Yarım Küre’de dönem sonuna yanlışsız H3N2 K alt soyunun öne çıktığı anlaşıldı. Bu durum, global ölçekte bilim dünyasının dikkatini çekmiş durumda. Uzm. Dr. Duygulu, “Aşı yine de ağır hastalık, ağır bakım muhtaçlığı ve mevt riskini azaltmada çok değerli. Ancak bu yıl evvelki yıllardakinden farklı bir grip seyriyle müsabaka ihtimalimiz bulunuyor” diyor.
Yeni varyantın belirtileri nasıl görünüyor?
Türkiye’de Sıhhat Bakanlığı’nın açıkladığı son bilgilere nazaran, ekim ayının son iki haftasında influenza bildirimi bulunmuyor. Bu nedenle varyantın Türkiye’deki klinik tesirini kıymetlendirmek için şimdi erken olsa da geçen yıla emsal bir tablo bekleniyor.
Bu doğrultuda muhtemel belirtiler şöyle sıralanıyor:
-Ani başlayan yüksek ateş
-Kas ve eklem ağrıları
-Yoğun halsizlik
-Kuru öksürük
Yeni varyant daha ağır mı seyreder?
Dünya genelindeki erken devir datalar, ağır hastalık ve hastaneye yatış oranlarının geçen yılki H3N2 devrine benzeri biçimde artabileceğini düşündürüyor. Bu noktada bilhassa risk kümesindeki bireylerin dikkatli olması gerekiyor.
Risk kümeleri ortasında:
-18–65 yaş ortası kronik hastalığı olanlar, (kalp damar hastalıkları, KOAH, diyabet, astım, böbrek yetmezliği vb.)
-65 yaş üstü bireyler,
-Hamileler,
-Sağlık çalışanları,
-Yaşlı bakım konutu çalışanları bulunuyor.
Uzm. Dr. Duygulu, “Bu grupların aşılarını kesinlikle yaptırması gerekiyor. Grip riskini en çok azaltan adım hâlâ aşılamadır” diye uyarıyor.
Türkiye’de kış dalgası bekleniyor mu?
Her yıl olduğu üzere bu yıl da mevsimsel grip dalgasının görülmesi bekleniyor. Yeni varyantın seyrine bağlı olarak dalganın daha erken başlayabileceği bedellendiriliyor.
Topluma yönelik hami teklifler ortasında:
-Kapalı alanlarda maske kullanımı,
-Ellerin sık sık yıkanması,
-Kalabalık ortamlarda uzaklık korunması,
-Risk kümelerinin kesinlikle aşılanması yer alıyor.
Hangi durumlarda kesinlikle doktora başvurulmalı?
Uyarı niteliğindeki kimi belirtiler şöyle:
-Yüksek ateş
-Nefes darlığı
-Genel durum bozukluğu
-İstirahatle geçmeyen halsizlik
Bu belirtilerin ortaya çıkması durumunda vakit kaybetmeden bir sıhhat kuruluşuna başvurulması öneriliyor. İç Hastalıkları Tabibi Uzm. Dr. Cengiz Duygulu, yeni H3N2 varyantının bilhassa risk kümelerinde daha ağır seyredebileceğini belirterek “Belirtileri hafife almadan gözetici adımları vaktinde uygulamak bu yıl her zamankinden daha önemli” değerlendirmesinde bulunuyor.
