Çin’de yaşayan 42 yaşındaki Wang’ın trajik öyküsü, tıp dünyasında “ihmal edilen rutinler” konusunu tekrar masaya yatırdı. Kahvaltısını yaptıktan çabucak sonra apansız komaya giren ve kurtarılamayan Wang’ın durumu, uzmanlara nazaran “masum” görünen lakin beyni pamuk ipliğine bağlayan kusurların bir sonucu olabilir.
Uykusuzken spor yapmak: Damarlarınız imdat diyebilir!
Gece geç saatlere kadar uykusuz kalmak bedeninizde adrenalin ve kortizol hormonlarını tepeye taşır. Bu hormon yüküyle sabah erkenden ağır bir idmana girişmek, kan basıncını adeta bir patlama noktasına getirir.
Uykusuzluk sebebiyle esasen gerilmiş ve hassaslaşmış damarlar, bu ani basınç yüküne dayanamayarak saniyeler içinde ziyan görebilir. Uzmanlar uyarıyor: Dinlenmiş bir beden olmadan yapılan idman, sıhhat değil risk getirir!
Yataktan fırlayarak kalkmak: Yerçekimine yenilmeyin!
Sabahın birinci ışıkları bedenimizin en “gergin” olduğu anlardır; kan ağırlaşır, tansiyon ise tepe yapar. Alarm çalar çalmaz apansız ayağa fırladığınızda, beyniniz dengeyi kurabilmek için damarları süratle kasmaya başlar. Bu ani ve sert kasılma, maalesef damarlarda patlamaya yol açabilecek o “son darbe” olabilir.
Suyu “dikişte” bitirmek: Hidrostatik baskıya dikkat!
Susuzluğunuzu gidermek için bir seferde 1-2 litre suyu süratle içmek, damarlarınızdaki sıvı hacmini apansız fırlatır. Damar duvarlarında oluşan bu devasa basınç, beynin en hassas noktalarını maksat alarak kanama riskini doğurur. Unutmayın; su içerken “yudum yudum” kuralı hayat kurtarır.
Alkolle gelen düzmece huzur: Beyinde “sızıntı” riski
Stres atmak için başvurulan alkol, aslında kan basıncını yükseltirken kanın pıhtılaşma istikrarını altüst eder. Çok tüketim beyindeki kılcal damarları zayıflatıp geçirgenleştirir. Keyif için içilen o kadeh, beyninize kan sızmasına neden olan sessiz bir bombaya dönüşebilir.
Tuvalette zorlanma: Beklenmedik basınç şoku
Kabızlık nedeniyle ıkınmak, beden içindeki basıncı saniyeler içinde 100 mmHg kadar artırabilir. Bu ani basınç dalgası direkt beyin damarlarına saldırır. Uzmanların uyarısı net: Kendinizi zorlamak sizi felç riskiyle burun buruna getirebilir; sakin kalın ve bedeninizi özgür bırakın.
Ani soğuk şoku: “Şişirilmiş lastik” etkisi
Vücudu müdafaadan bir anda soğuğa çıkmak, bünyenin ısıyı korumak için tüm kanı merkeze ve beyne pompalamasına neden olur. Bu durum baş içi basıncı saniyeler içinde %30 artırır. Şayet damarlarınızda bâtın bir genişleme (anevrizma) varsa, tıpkı fazla şişmiş bir lastiğin gürültüyle patlaması üzere beyin kanaması tetiklenebilir.
