Gerilim ve depresyon kalbi sessizce yıpratıyor! Korunmak için zihninizi güçlendirin
Ruh sıhhati ile kalp sıhhati ortasında çift istikametli bir bağlantı var!
Dünya Sıhhat Örgütü raporlarına nazaran, kalp ve damar hastalıklarının, dünya genelinde en yaygın mevt ve engellilik nedenleri ortasında yer aldığını hatırlatan Uzman Klinik Psikolog Emine Akın Aytop, “Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2024 datalarına nazaran ise, ülkemizde gerçekleşen vefatlar ortasında yüzde 36 oranı ile kalp ve damar hastalıkları birinci sırada yer alıyor” dedi. Kalp-damar hastalıklarına yol açan pek çok farklı etken bulunduğunu ve bu etkenlerin şahıstan bireye değişebildiğini aktaran Aytop, “Fiziksel risk faktörlerine ek olarak, ruh sıhhati ile kalp sıhhati ortasındaki bağlantının de değerli olduğu bilimsel çalışmalarla destekleniyor. Depresyon, anksiyete ve kronik gerilim üzere ruhsal problemler, kalp-damar hastalıklarının ortaya çıkma riskini artırabilir ve mevcut hastalıkların seyrini olumsuz etkileyebilir. Ayrıyeten toplumsal izolasyon, yetersiz toplumsal dayanak ve yalnızlık üzere etkenler de hem kalp sıhhatini hem de tedavi muvaffakiyetini olumsuz etkileyebilir. Öte yandan, kalp-damar hastalıkları fizikî sonluluklar, toplumsal ve iş hayatında değişiklikler, maddi düşünceler ve belirsizlikler üzere etkenler aracılığıyla depresyon ve anksiyete gelişimine yer hazırlayabilir” halinde konuştu.
Depresyon, kişiyi hem direkt hem de hayat üslubu üzerinden etkiliyor
Ruhsal uygunluk hâlinin hem kalp-damar hastalıklarından korunmada hem de tedavi sürecine ahenk sağlamada olumlu katkılar sağladığının bilindiğini tabir eden Uzman Klinik Psikolog Emine Akın Aytop, “Kalp sıhhatinin yerinde olması da ruhsal güzelliği dayanaklar. Bu nedenle, kalp sıhhatini değerlendirirken bireyin ruhsal durumunu da dikkate almak, hastalığın önlenmesi ve tedavisinde daha tesirli bir yaklaşım sağlar” dedi. Depresyon yaşayan şahıslarda kalp-damar hastalıklarının daha sık görülmesinin nedenlerine değinen Aytop, şunları söyledi: “Depresyon, his, niyet ve davranışları olumsuz etkileyen önemli bir ruh sıhhati problemidir. Kronik, düşük dereceli iltihaplanmaya yol açarak damar iç yüzeyinde hasara ve damar daralmasına neden olabilir. Depresyon sırasında artan kortizol, adrenalin ve noradrenalin üzere kimyasallar kan basıncını yükseltebilir, kalp ritim bozukluklarına ve bağışıklık sistemi fonksiyonlarının bozulmasına yol açabilir. Ayrıyeten trombosit aktivitesini artırarak kalp krizi yahut inme riskini yükseltebilir. Davranışsal olarak depresyon, sıhhatsiz hayat üslubu alışkanlıklarının gelişmesine yer hazırlar; sigara ve alkol kullanımı, sıhhatsiz beslenme, fizikî aktivite eksikliği ve ilaç tedavisine uyumsuzluk daha sık görülür. Öte yandan, kalp-damar hastalıkları tanısı alan bireylerde yaşanan değişiklikler depresyon ve anksiyete gelişimi için risk oluşturur.”
Sağlıklı bir ruh hali, sağlıklı bir kalp demek!
Ruhsal açıdan sağlıklı bireylerin, hislerle daha istikrarlı başa çıkabildiklerini kaydeden Uzman Klinik Psikolog Emine Akın Aytop, “Bu bireylerin ruhsal dayanıklılıkları güçlüdür, sıkıntılarla başa çıkma kapasitesine sahiptir ve gerektiğinde dayanak aramaktan çekinmezler” dedi. Sağlıklı bireylerin vücutlarına ihtimam gösterdiğini, sağlıklı beslendiğini, nizamlı uyuduğunu ve fizikî aktiviteyi hayatlarına dahil ettiğini lisana getiren Aytop, “Stres reaksiyonları uyumludur ve tedavi süreçlerine ahenk sağlarlar. Bu bilişsel, duygusal ve davranışsal artılar; kalp ritmi, tansiyon, damar esnekliği ve inflamatuar süreçler üzerinde esirgeyici tesir yaratır” açıklamasını yaptı.
Psikoterapi ve gerilim idaresi kalp sıhhatini koruyor!
Psikoterapi ve gerilim idaresi tekniklerinin kalp sıhhatine tesirlerine değinen Uzman Klinik Psikolog Emine Akın Aytop, şu bilgileri paylaştı: “Psikoterapi, bireyin bilişsel, duygusal ve davranışsal süreçlerini fark etmesine ve daha fonksiyonel biçimde yapılandırmasına yardımcı olur. Ruhsal dayanıklılık, özyeterlilik, özgüven, özdeğer ve içsel motivasyon güçlenir. Bu süreç, kalp-damar sıhhatini destekleyen fizyolojik sistemleri istikrarlar, inflamasyonu azaltır, damar yapısını korur ve kan akışını düzenler. Psikoterapi ayrıyeten sağlıklı hayat alışkanlıklarını benimsemeye ve ziyanlı alışkanlıklardan uzak durmaya yardımcı olur. Nefes çalışmaları, gevşeme antrenmanları, meditasyon ve farkındalık temelli uygulamalar yani gerilim idaresi teknikleri otonom hudut sistemi üzerinde dengeleyici tesir oluşturur, kalp atım suratını ve kan basıncını düzenler. Uzun vadede gerilimin kalp-damar sıhhati üzerindeki olumsuz tesirlerini azaltır.”
Kalp ve zihin sıhhatinin ayrılmaz bir bütün olduğu kabul edilmeli!
Psikolojik problemlerin kalp-damar sıhhatini olumsuz etkileyebileceğine vurgu yapan Uzman Klinik Psikolog Emine Akın Aytop, “Bu nedenle, problemleri göz arkası etmemek, sağlıklı başa çıkma yolları geliştirmek ve gerektiğinde ruh sıhhati uzmanlarından dayanak almak önemlidir” dedi. Tedavi sürecinde ilaç kullanımı ve denetimlerin aksatılmaması ve kalp işlevlerinin tertipli olarak izlenmesi gerektiğinin altını çizen Aytop, kelamlarını şöyle tamamladı: “Sağlıklı beslenme, sistemli uyku, fizikî aktivite, ziyanlı alışkanlıklardan uzak durma ve toplumsal dayanak güçlü tutulmalıdır. Kalp ve zihin sıhhatini birlikte muhafazanın en kıymetli adımı, bunların ayrılmaz bir bütün olduğunu kabul etmek ve fizikî ile ruhsal sıhhate bütüncül bir yaklaşımla itina göstermektir. Bu, sağlıklı hayat biçimi, istikrarlı hayat ve gerektiğinde profesyonel dayanak almayı kapsar.”
