Çocuklarda iştahsızlık, ebeveynlerin en sık dert duyduğu hususlar ortasında yer alıyor. Fakat her az yiyen çocuğun sahiden iştahsız olmadığını belirten Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Beyza Pehlivan Kılıç, değerli ikazlarda bulundu.
“Büyümesi olağansa tasa edilmeyebilir”
Çocukların sağlıklı büyüme ve gelişimi için kâfi ve istikrarlı beslenmenin büyük ehemmiyet taşıdığını belirten Dr. Kılıç, “Çocukların yaşına, gelişimine ve ferdi özelliklerine uygun besinleri tüketmesi sağlıklı büyüme açısından büyük kıymet taşır. Beslenmede yetersizliğin gelişmesine yol açan nedenlerin başında iştahsızlık gelir. Fakat her az yiyen çocuk iştahsız değildir. Çocuk ebeveynin beklediğinden az yiyebilir ancak büyümesi olağan seyrediyorsa bu durum gerçek bir iştahsızlık olarak değerlendirilmez” diye konuştu.
“İştahsızlık 1-3 yaş ortasında daha sık görülür”
İştahsızlığın muhakkak yaş kümelerinde daha sık görüldüğünü söz eden Uzm. Dr. Kılıç, “Tıbbi olarak iştahsızlık; çocuğun yaşına ve büyüme ihtiyaçlarına uygun ölçüde besin tüketmemesi ve buna bağlı olarak kilo alımının yavaşlaması yahut durmasıdır. İştahsızlık en sık 1-3 yaş ortasında görülür. Bunun en değerli nedeni büyüme suratındaki değişimdir. Bebeklik devrinde süratli büyüme nedeniyle iştah yüksekken, bir yaşından sonra büyüme suratının yavaşlamasıyla birlikte besin muhtaçlığı azalır. Bu nedenle çocukların iştahında doğal bir düşüş görülebilir” biçiminde konuştu.
“Her ‘yemiyor’ şikâyeti iştahsızlık değildir”
Ailelerin sık lisana getirdiği şikâyetlere de değinen Uzm. Dr. Beyza Pehlivan Kılıç, “Ailelerin ‘çocuğum hiçbir şey yemiyor’ şikâyetiyle başvurduğu hadiselerin kıymetli bir kısmında aslında tıbbi bir iştahsızlık yoktur. Şayet çocuk enerjikse, gelişimi olağansa ve boy-kilo eğrileri yaşına uygunsa bu durum çoğunlukla gelişimsel bir beslenme davranışı olarak kıymetlendirilir. Kıymetli olan çocuğun büyüme ve gelişiminin sağlıklı ilerlemesidir. İştahsız çocuğu olan ebeveynlerin kaygılanmak yerine şuurlu bir yaklaşım geliştirmesi ve gerekli durumlarda bir çocuk tabibine başvurması en yanlışsız yaklaşım olacaktır” dedi.
“Altta yatan nedenler göz arkası edilmemeli”
Bazı durumlarda iştahsızlığın bir sıhhat sıkıntısına bağlı olabileceğini söyleyen Uzm. Dr. Kılıç, “Demir eksikliği, bağırsak parazitleri, kronik enfeksiyonlar, reflü, besin intoleransları, vitamin ve mineral eksiklikleri, kabızlık ve ruhsal gerilim iştahsızlığın altında yatan nedenler ortasında yer alabilir. Bu nedenle uzun süren ve büyümeyi etkileyen iştahsızlık durumlarında kesinlikle altta yatan nedenler araştırılmalıdır” sözlerini kullandı.
“Zorla yedirmek yemek sistemini bozabilir”
Yemek saatlerinde yapılan kusurlu yaklaşımların süreci daha da zorlaştırabileceğini vurgulayan Uzm. Dr. Kılıç, “Ödül, ceza yahut zorla yedirme prosedürleri yemek vaktini çocuk için gerilimli bir tecrübeye dönüştürebilir. Bu durum çocuğun kendi açlık ve tokluk sinyallerini tanımasını zorlaştırabilir. Tıpkı vakitte ilerleyen yaşlarda sıhhatsiz yeme davranışlarına taban hazırlayabilir” dedi.
“Ekran karşısında beslenme risk oluşturuyor”
Günümüzde yaygınlaşan ekran karşısında beslenme alışkanlığına da dikkat çeken Uzm. Dr. Kılıç, “Tablet veya televizyon karşısında yemek yiyen çocuklar çoklukla ne kadar yediklerinin farkına varamaz. Doyma hissini algılamakta zorlanabilirler. Bu durum uzun vadede çok yeme, obezite ve sindirim sistemi problemleri riskini artırabilir” dedi.
“İştah açıcı eserler denetimli kullanılmalı”
Piyasada yer alan iştah açıcı eserler konusunda aileleri uyaran Uzm. Dr. Kılıç, “Bitkisel veya kimyasal iştah açıcı eserlerin birçoklarının bilimsel aktifliği sonludur. Tabip önerisi olmadan kullanılan bu eserler gereksiz ilaç kullanımına ve muhtemel yan tesirlere yol açabilir. Bu yüzden bu tıp eserlerin kesinlikle çocuk hekimi denetiminde kullanılması gerekir” açıklamasında bulundu.
İştahsız çocukla baş etmenin 5 yolu
Ebeveynlere tekliflerde bulunan Uzm. Dr. Kılıç, şu bilgileri paylaştı: “Çocuğu yemek yemeye zorlamamak, sistemli öğün saatleri oluşturmak, öğün ortalarında atıştırmalıkları sınırlamak, ekransız yemek alışkanlığı kazandırmak ve ailece birlikte yemek yemeye itina göstermek sağlıklı beslenme alışkanlıklarının gelişmesine katkı sağlar.”
