Küçük güzellikler büyük mutluluklar getiriyor! Yardım etmek ruh sıhhatini güzelleştiriyor
Yardım etmek, diğeri kadar kendi ruh sıhhatinizi da iyileştiriyor!
Psikoloji literatüründe ‘yardım etmek iyileştirir’ sözünün, bireyin diğerine takviye sunduğunda sırf karşı tarafın değil, kendi ruhsal uygunluk halinin de güçlendiğini anlattığını aktaran Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Araştırmalar, yardım etme davranışının beyinde dopamin, oksitosin ve serotonin üzere âlâ hissettiren kimyasalların artmasına yol açtığını, bunun da kişinin ruh halini düzenlediğini gösteriyor” dedi. Yaşlı bir komşunun alışverişini taşımak ya da bir arkadaşının güç anında yanında olmak üzere küçük bir takviyenin bile şahısta ‘değerliyim, işe yarıyorum’ hissini tetiklediğini söz eden Aydın, bu nedenle yardım etmenin sadece dışa dönük bir prososyal davranış değil; birebir vakitte kişinin içsel dünyasında bir düzgünleşme döngüsü başlatan ruhsal bir süreç olduğunu kaydetti.
Yardım etmek, vücut ve ruh üzerinde uygunlaştırıcı bir tesir yaratıyor!
Yardım etmenin ruh sıhhati üzerindeki tesirlerinin biyolojik, ruhsal ve toplumsal düzenekler üzerinden açıklandığını lisana getiren Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Bilimsel çalışmalar, yardım eden bireylerin gerilim hormonlarında azalma, memnunluk hormonlarında artış yaşadığını, bağışıklık sisteminin bile güçlendiğini ortaya koyuyor. Gönüllülük üzerine yapılan uzun devirli araştırmalar, nizamlı yardım eden şahısların depresyon oranlarının manalı halde düşük olduğunu gösteriyor. Bunun nedeni, yardım etmenin bireyde bir ‘anlam hissi’ oluşturması, kimlik hissini güçlendirmesi ve kişinin kendini daha fonksiyonel hissetmesini sağlamasıdır. Böylelikle yardım etme davranışı, hem biyolojik hem duygusal hem de bilişsel seviyede güzelleştirici bir tesir yaratır” açıklamasını yaptı.
Güçlü toplumsal bağlar, güçlü ruhsal dayanıklılık demek!
Yardım etmenin toplumsal bağları bariz halde güçlendirdiğini kaydeden Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Bu bağların güçlü ruhsal tesirleri vardır” dedi. Bir toplumda insanların birbirine takviye verdikçe ortalarındaki itimadın arttığına işaret eden Aydın, “‘Bu toplumun bir parçasıyım’ duygusu pekişir ve yalnızlık hissi azalır. Toplumsal dayanak ağlarına sahip bireylerin gerilim karşısında daha sağlam olduğu, travmatik olayları daha süratli atlattığı, hatta hayat memnuniyetlerinin daha yüksek olduğu araştırmalarla ortaya konmuştur. Apartmanda komşusuna yardım eden yahut iş yerinde bir arkadaşının yükünü hafifleten bir kişi, farkında olmadan kendi ruhsal direnç kapasitesini de artırır. Toplumsal bağlar güçlendikçe bireylerin ruhsal dayanıklılığı ve hayatla başa çıkma marifetleri de güçlenir” halinde konuştu.
Uzun vadeli güzelleşme, küçük ancak daima güzelliklerle mümkün!
Küçük günlük güzelliklerle büyük çaplı yardım aksiyonları ortasında tesir derinliği açısından fark olduğuna değinen Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Ancak ikisi de olumlu ruhsal sonuçlar doğurur” dedi. Günlük küçük uygunlukların süratli bir moral yükselmesi sağladığını vurgulayan Aydın, şunları söyledi: “Kapıyı tutmak, birine nazikçe gülümsemek yahut bir arkadaşına kısa bir bildiri göndermek bile bu tesire örnektir. Bu davranışlar bireyde anlık bir uygun olma hali yaratırken, tertipli bir toplumsal sorumluluk projesine katılmak üzere büyük çaplı yardım hareketleri daha kalıcı bir mana ve kimlik duygusu sağlar. Lakin büyük yardım hareketleri daha fazla vakit, güç ve duygusal kapasite gerektirdiğinden sürdürülebilirlik birden fazla vakit küçük yeterliliklerde daha fazladır. Bu nedenle ruhsal açıdan en istikrarlı ve uzun vadeli düzgünleşme, küçük fakat daima yapılan güzelliklerle sağlanır.”
Zorunlu yardım iyileştirmez!
Yardım davranışının zorunlulukla ya da baskı altında yapıldığında, beklenen güzelleştirici tesirin ekseriyetle ortaya çıkmadığına dikkat çeken Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Çünkü bu durumda kişi içsel motivasyonla değil, dışsal baskıyla hareket eder” dedi. Psikolojide bu durumun ‘dışsal motivasyon’ olarak isimlendirildiğini belirten Aydın, “Nörobiyolojik olarak ödül sistemini aktive etmez. Bu nedenle kişi yardım ederken kendini yorgun, baskılanmış ya da tükenmiş hissedebilir. Örneğin aile baskısıyla bir akrabaya bakım veren ya da iş yerinde zarurî gönüllülük programına katılan bir kişinin ruhsal açıdan rahatlamak yerine daha fazla gerilim yaşaması sık görülür. Yardım etmenin uygunlaştırıcı tesirinin ortaya çıkması için aksiyonun gönüllülük, özgür irade ve içten bir istekle gerçekleşmesi gerekir” tabirlerini kullandı.
Yardım kusursuz olmak zorunda değil; bazen yalnızca dinlemek de yeter!
Yardım etmenin düzgünleştirici tesirini günlük yaşama entegre etmenin, büyük adımlar gerektirmediğine dikkat çeken Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Küçük fakat tertipli davranışlarla bu süreç kolay kolay yerleşir” dedi. Her gün bir bireye küçük bir güzellik yapmanın, gereksinim duyan birine kısa bir bildiri göndermenin, aile içinde daha fazla teşekkür etmenin, bir komşunun ya da arkadaşın küçük bir işine dayanak olmanın bu döngüyü güçlendireceğini lisana getiren Aydın, kelamlarını şöyle tamamladı: “Gönüllülük çalışmalarına küçük adımlarla başlamak hem kişinin toplumla bağını güçlendirir hem de gerilim seviyesini düşürür. Günlük hayatın içine yerleştirilen bu küçük dayanak davranışları, kişinin hem topluma katkı sağladığını hissetmesine hem de kendi ruh sıhhatini müdafaasına yardımcı olur.
