Nefesini kesen ağrı, akciğerini söndürdü! Hadiseler artıyor: ‘Önlemenin bir yolu var’
Betül Topaklı / Milliyet.com.tr – Öktem Kuzu, 1992 yılında Ankara’da doğdu. Annesi mesken hanımı, babası devlet memuruydu. 4 kardeşi olan Mervenur, konutun en küçüğüydü. Kalabalık bir ailede keyifli bir çocukluk geçirdi. Başarılı bir eğitim hayatı geçiren genç kız, çabucak iş hayatına atıldı ve 9 yıl Cumhurbaşkanlığına bağlı bir vakıf da hemşirelik yaptı. Fakat ağır iş temposu nedeniyle istifa ederek, tiyatro yapmaya başladı. Bu durum yoga ile tanışmasını sağladı. Tiyatroya ilgisi devam etse de yoluna yoga ile devam etti. Gayet sağlıklı bir çocukluk geçiren, yediklerine içtiklerine dikkat eden, kendine çok âlâ bakan Mervenur, 25 Ekim sabahı yataktan göğsüne giren dayanılmaz ağrılarla uyandı. Bunun olağan bir ağrı olmadığını düşündü. Haklı da çıktı. Zira akciğeri sönmüştü. Mervenur, o anı şöyle anlattı:
“Sabah kalktım ve göğsüme bıçak batması üzere bir sancı saplandı. Sağ tarafımda olduğu için kalple alakalı bir şey olmadığını anladım ancak olağan olmadığını da fark ettim. Çabucak meskenime yakın bir hastanenin aciline gittim. Çekilen röntgen ve EKG sonrası akciğerimin söndüğünü söylediler ve çabucak göğsüme tüp taktılar. Çok şaşırdım, şoka girdim. Tüp takıldıktan iki gün sonra akciğer şişmeye başlayıp olağana dönebiliyorken, bende o denli olmadı. Yaklaşık olarak 9 gün daha tüp takılı olarak hastanede tedavi altında kaldım. Zira akciğerim hava kaçırmaya devam ediyordu.”
AMELİYAT OLMAK ZORUNDA KALDI
Yapılan tedavilere karşın bu süreçte bir türlü iyileşemediğini söylen Mervenur, “Doktorlar, laparoskopi ile ameliyat olmama karar verdi. Yani kamerayla girdikleri akciğerlerimdeki hava kabarcıklarını aldılar. Söz konusu yırtığı toparlayıp, akciğerimin tekrar eskisi üzere şişmesini sağladılar. Yaşadığım bu bahtsız durum yani akciğer sönmesi, göğse darbe üzere bir yaralanmadan, KOAH üzere akciğer hastalıkları durumlarından kaynaklanabiliyor. Lakin benim bu türlü bir durumum yoktu. Tabipler, tabiatıyla de olabileceğini söylediler” dedi.
‘NEFESİNİZİ HAFİFE ALMAYIN’
12 gün tedavi gördükten sonra hastaneden çıktığını anlatan Mervenur, “1 Kasım’da yogada ileri düzey uzmanlık için yaklaşık olarak bir yıldır hazırlandığım bir eğitime gidecektim. Tevekkülü hayatında hakikaten uygulamaya çalışan bir hayat yolcusuyum. Bu yaşadığım olay bana görünenin arkasında kesinlikle bir görünmeyenin olduğunu öğretti. Nefesi hafife alıyoruz lakin o denli bir şey değil” diyerek nefesin bütün hücreleri ve ortamı dolduran bir şey olduğunu söyledi.
“Yoga bana yıllardır nefesle çalışmayı öğretiyordu lakin bu hastalık bana nefesle teslimiyet ortasındaki bağı gösterdi. Nefesi zorlamak yerine nefese alan açmayı, vücudumun sonlarına hürmet duymayı öğretti. Zira güzelleşme her vakit fizikî değil, zihnin ve kalbin bir ortada olması, ruhun buna teslim olmasıyla oluyor. Yaşadığım hastalıktan sonra nefesimi alırken bir sefer daha düşünüyorum. Zira bu bana verilen bir armağan. Bu kadar nefesle ilgilenmeme karşın hiçbir vakit buradan bakmamıştım. Artık değişik bir yerden bakıyorum ve onu daha keyifli bir biçimde almaya çalışıyorum. Ayrıyeten bu süreçte hiç yalnız olmadığımı, en büyük zenginliğin nitekim aile olduğunu öğrendim. Refakatçim abimdi. Kuaför olduğu için her gün hastanede saçlarımı yıkadı, ördü. Fön makinasıyla pijamalarımı ütüledi.”
‘SAĞLIKLI BEŞERLER DA TRİFLO ÜFLEMELİ’
Şu anda daima triflo üflediğini, sağlıklı insanların da günde 10 kez triflo üflemesi gerektiğini öğrendiğini aktaran Mervenur, kelamlarına “Bu hastalık elektronik sigara kullananlarda görülüyor fakat ben olağan sigara kullanıyordum. Hayatımdan sigarayı büsbütün uzaklaştırdım. 10 günde bir denetime gidiyorum. Akciğerim çok sağlıklı lakin tekrar sönmesi üzere durumlar olabiliyormuş. Her şeyi satın alabilirsin ancak sıhhati ve nefesi satın alamazsın. Nefesinizle barışın, vücudunuzu dinleyin” diyerek devam etti.
Akciğer sönmesi bilhassa genç bireylerde, sigara kullananlarda ve uzun uzunluklu, zayıf yapılı erkeklerde sıkça görülüyor. Uzmanlar, son yıllarda bayanlarda da bu olayların arttığını belirtiyor. Kovid-19 pandemisi sonrası spontan pnömotoraks yani akciğer sönmesi hadiselerinde artış görüldüğü rapor edildi.
NEDENİ TAM OLARAK BİLİNMİYOR
Peki günümüzde çok sık karşılaşılan akciğer sönmesinin nedeni ne? Yaptığımız yanlışlar mı yoksa fizyolojik yatkınlık mı sebep oluyor? Akciğer sönmesini, nefes alarak akciğere giden havanın bir kısmının akciğerde ansızın oluşan bir delikten göğüs boşluğunun içine kaçması ve göğüs içine konulmuş balon üzere yeri işgal ederek akciğeri sıkıştırıp söndürmesi olarak açıklayan Göğüs Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Murat Akkuş, “Nedeni travma haricinde zaten de olan bir durum. Tam nedeni bilinmemekle birlikte akciğer üzerinde doğuştan gelen küçük balon ve baloncukların patlaması ve oluşan delikten havanın akciğer dışına kaçmasından kaynaklanır. Genç yaşlarda en sık olarak doğuştan gelen baloncuklar neden olurken, yaşlılarda uzun müddet sigara içilmesi en sık nedendir” dedi.
“Akciğeri sönen hasta apansız başlayan göğüs ağrısı ve nefes darlığı hisseder. Buna soğuk terleme, güçlü soluk alma ve morarma eşlik edebilir. Kişi tarafından epey telaş verici bir durumdur ve derin nefes almaya çalışır. Sakin kalmaya çalışarak en kısa müddette bir sıhhat merkezi acil servisine başvurmak epey değerli. Acil bir durumdur, nefes alamamak kişiyi ajite eder. Bilhassa yaşlı ve KOAH’lı hastalarda vefata yol açabilir. Bu nedenle en kısa müddette cerrahi teşebbüs hayat kurtarır. Tedavinin erken yapılması bu nedenle değerli.” – Doç. Dr. Murat Akkuş
EN ETKİLİ TEDAVİ: TÜP TORAKOSTOMİ İŞLEMİ
Tedavide en çok tercih edilen cerrahi müdahalenin ‘tüp torakostomi işlemi’ olduğunu açıklayan Doç. Dr. Murat Akkuş, “Acil servis yahut hasta yatağında hastaya uyanık olarak uygulanır. Göğsün sönen tarafından küçük bir yerin uyuşturularak ince bir kataterin göğüs içine yerleştirilmesidir. Maksat, göğüs içine birikmiş havanın dışarıya tahliye edilmesi ve akciğerin rahatlıkla genişleyerek hava alış veriş işlevine dönmesini sağlar. Tüp torakostomi kolay, her yerde kolay uygulanabilir ve son derece tesirli bir tedavidir. Ameliyathane gerektirmez, riski son derece düşüktür ve hastalığı çok yüksek oranda tedavi eder. Tüp torakostomi sonrası akciğerdeki delikler büyük oranda resen kapanır ve hasta düzgünleşir. Bizatihi kapanmayan akciğer delikleri için ise genel anestezi ile uyutularak yapılan kapalı ameliyat ile akciğer hava kaçağı kapatılır. Akciğer sönmesi tüp torakostomi ile düzelmiş olsa bile tekrarlama eğilimindedir, her vakit tıpkı tarafta olmayabilir. Tekrarladığında ise tekrar genel anestezi altında kapalı ameliyat ile tedavi edilir, kapalı ameliyat olanlarda tekrar olma ihtimali yüzdü 2 üzere çok düşük bir rakamdır” bilgilerini paylaştı.
‘ÖNLEMEK İÇİN SİGARAYI BIRAKIN’
“Akciğer sönmesini önlemenin başında sigarayı bırakmak gelmektedir“ diyen Doç. Dr. Murat Akkuş, sözlerine şöyle noktaladı
“Çünkü sigara en kıymetli etkendir. Dış ortam basınç artışları da akciğer sönmesini artırır. Yüksek rakımlar ve denizde derinlere dalışlar hastalığın oluşmasına yol açabilir. Bunun yanında hava kirliği de etkenlerden biridir. Bilhassa kirli havanın bulunduğu ortamlarda çalışanların maske takarak çalışmaları akciğer sıhhati için ehemmiyet arz eder.”
