Oda spreyleri sanıldığı kadar temiz değil! Teneffüs yollarında tahrişe yol açıyor
Güzel koku, her vakit pak ve sağlıklı bir ortam manasına gelmez
Uzm. Dr. Sedat Bayrakçı, toplumda yaygın olan “güzel kokan ortam temizdir” algısının aldatıcı olduğunu belirterek, oda spreylerinin birçok vakit berbat kokunun kaynağını ortadan kaldırmak yerine yalnızca üzerini örttüğünü tabir ediyor. Bu durum, ortamda bulunan ziyanlı partiküllerin ve mikroorganizmaların varlığını sürdürmesine neden olurken, tıpkı vakitte havaya eklenen kimyasallarla birlikte solunan hava kalitesinin daha da bozulmasına yol açabiliyor. Bilhassa kapalı ve havalandırması yetersiz ortamlarda bu kimyasal yük giderek artarak, fark edilmeden daima bir maruziyet oluşturabiliyor.
Uçucu kimyasallar teneffüs yollarında tahrişe ve alerjik yansılara yol açabilir
Oda kokuları ve parfümlerin içeriğinde yer alan uçucu organik bileşikler, teneffüs yoluyla direkt akciğerlere ulaşarak hava yollarında hassasiyet oluşturabilir. Uzm. Dr. Sedat Bayrakçı, bu hususların bilhassa burun, boğaz ve bronşlarda irritasyona neden olabileceğini, bunun da vakitle öksürük, boğazda yanma hissi, hırıltılı teneffüs ve nefes darlığı üzere şikayetlerle kendini gösterebileceğini belirtiyor. Alerjik bünyeye sahip bireylerde ise bu durum daha besbelli hale gelerek burun akıntısı, gözlerde sulanma ve hapşırık üzere belirtilerle birlikte teneffüs yolu alerjilerini tetikleyebiliyor.
Astım ve kronik teneffüs hastalıklarında atak riskini artırabilir
Astım, KOAH üzere kronik teneffüs yolu hastalığı bulunan bireylerde kimyasal kokuların çok daha önemli sonuçlara yol açabileceğini vurgulayan Uzm. Dr. Sedat Bayrakçı, bu tıp eserlerin hava yollarında daralmaya neden olarak astım ataklarını tetikleyebileceğini söz ediyor. Bilhassa ağır kokulu ortamlarda uzun müddet bulunmak, bronşların hassasiyetini artırarak nefes almayı zorlaştırabilir. Bu nedenle kronik teneffüs hastalığı olan bireylerin yaşadığı ortamlarda oda spreyi ve gibisi eserlerin kullanımının mümkün olduğunca sonlandırılması gerektiği belirtiliyor.
Çocuklar ve bebekler kimyasallara karşı daha hassastır
Gelişmekte olan teneffüs sistemi nedeniyle çocuklar ve bebekler bu cins kimyasal unsurlara karşı çok daha hassastır, bilhassa küçük yaş kümelerinde maruziyetin daha dikkatli kıymetlendirilmesi gerekilir. Bebeklerin akciğer kapasitesi ve bağışıklık sistemi şimdi tam olarak gelişmediği için, solunan kimyasallar daha süratli ve daha ağır tesir gösterebiliyor. Bu durum; sık tekrarlayan öksürük, huzursuzluk, teneffüs badiresi ve alerjik tepkiler biçiminde ortaya çıkabiliyor. Bilhassa çocuk odalarında ve uyku alanlarında bu çeşit kokulandırıcıların kullanılmaması öneriliyor.
Gerçek kullanım alışkanlığı geliştirmek önemlidir
Oda spreyleri ve parfümlerin büsbütün hayatımızdan çıkarılması her vakit mümkün olmayabilir. Bu noktada kıymetli olan, bu eserlerin şuurlu ve denetimli halde kullanılmasıdır. Uzm. Dr. Sedat Bayrakçı, özellikle kapalı ortamlarda kimyasal maruziyeti azaltmak için kimi kolay ancak tesirli tedbirler alınabileceğini belirtiyor.
Bu eserleri kullanırken dikkat edilmesi gereken temel noktalar şunlardır:
-Oda spreyleri direkt teneffüs hizasına değil, ortamın üst bölgesine sıkılmalıdır.
-Kullanım sonrası ortam kesinlikle havalandırılmalı, kapalı alanda ağır koku birikmesine müsaade verilmemelidir.
-Otomatik koku vericiler daima çalışacak biçimde değil, sonlu ve denetimli kullanılmalıdır.
-Bebek, çocuk ve kronik teneffüs hastalığı olan bireylerin bulunduğu alanlarda kullanımdan mümkün olduğunca kaçınılmalıdır.
-Parfümler direkt cilde uygulanmalı, kapalı alanlarda ağır ve sık kullanım tercih edilmemelidir.
-Yoğun kimyasal içerikli eserler yerine daha hafif içerikli yahut kokusuz alternatifler tercih edilebilir.
Bu cins tedbirler, büsbütün maruziyeti ortadan kaldırmasa da teneffüs yolları üzerindeki mümkün olumsuz tesirleri azaltmaya yardımcı olabilir. Oda spreyleri ve parfümler, içerdikleri kimyasal unsurlar nedeniyle teneffüs yollarında tahrişe ve hassasiyete yol açabilir. Bilhassa astım, alerji yahut kronik teneffüs hastalığı bulunan bireylerde bu tesirler daha bariz hale gelebilir. Çocuklar ve bebekler ise bu hususlara karşı çok daha savunmasızdır. Bu nedenle kapalı alanlarda kimyasal kokulandırıcı kullanımını sınırlamak, sistemli havalandırmayı alışkanlık haline getirmek ve mümkün olduğunca doğal teknikleri tercih etmek teneffüs sıhhatini korumak açısından değer taşır.
