Unutkanlığa son! Hafızayı dipdiri tutmanın en kolay formülü: Böl-tekrarla-şaşırt
Bilişsel psikoloji alanında yapılan araştırmalara nazaran, beyin de tıpkı kaslar üzere idman yapıldığında güçleniyor. Dikkat, tekrar, beslenme ve uyku sistemi üzere ögeler ise hafızanın korunmasında kilit rol oynuyor.
1- Dikkatini ver
Bir ismi ya da bilgiyi hatırlamak istiyorsan o anda tüm dikkati vermek en tesirli yollardan bir tanesi olabilir. Bilgiyi his yahut görsel bir imgeyle ilişkilendirmek de hafızada daha kalıcı yer etmesini sağlıyor.
2- Öğrendiğini kıssaya dönüştür
Kısaltmalar, akrostişler ya da küçük kıssalar, beynin hatırlama yollarını güçlendiriyor. ‘Mnemonik’ olarak isimlendirilen bu teknikler, öğrencilerden yetişkinlere kadar herkesin işini kolaylaştırıyor.
3- Kesimlere böl, tekrarla
Büyük bilgileri küçük modüllere bölmek ve aşikâr aralıklarla tekrar etmek, bilgiyi kısa vadeli bellekten uzun süreliye taşıyor. ‘Spaced repetition’ ismi verilen bu sistem, bilhassa imtihan hazırlıklarında epey tesirli olabilir.
4- Beynini şaşırt!
Yeni hobiler edinmek, farklı aktiviteler yapmak ya da günlük rutini değiştirmek beynin esnekliğini artırıyor. Uzmanlar, beynin yeni şeyler denemesi halinde daha fazla ilişki kurduğunu ve bunun da hafızayı güçlendirdiğini söylüyor.
5- Gerilim, uykusuzluk ve yetersiz beslenme hafızayı zayıflatıyor
Kronik gerilim, yüksek kortizol düzeyleri nedeniyle hafıza hücrelerine ziyan verebiliyor. Meditasyon, nefes antrenmanları ve tabiat yürüyüşleri gerilimi azaltmada tesirli olabilir. Ayrıyeten, 7–9 saat ortası kaliteli uyku beynin bilgiyi işlemesi ve depolaması için hayati kıymet taşıyor.
6- Hatırlatıcı araçlardan faydalanın
Ajandalar, not defterleri ve hatırlatma uygulamaları, hafızayı destekleyen en kolay dış araçlardan birkaçı ve bunlar unutmayı değil, planlı yaşamayı kolaylaştırıyor.
Uzmanlara nazaran orta sıra unutkanlık yaşamak hayli olağan. Fakat sık sık taraf bulamama, konuşurken söz bulamama ya da günlük işleri tamamlayamama üzere durumlar varsa, bu bilişsel bir bozulmanın habercisi olabilir.
