Depresif ve Manik Ataklarla Kendini Gösteriyor
Uluslararası Bipolar Bozukluklar Derneği’nin bilgilerine nazaran dünyada 60 milyon kişi bipolar bozuklukla yaşıyor. Türkiye’de ise iki milyondan fazla bireyde bipolar bozukluk bulunuyor ve bu durum aileleriyle birlikte altı milyondan fazla insanın hayatını direkt etkiliyor. Bipolar bozukluk, bireyin günlük ömrünü, fonksiyonelliğini ve toplumsal bağlarını de etkiliyor. Hastalık periyot devir ortaya çıkan depresif ve manik ataklarla kendini gösteriyor. Bu dalgalanmalar birden fazla vakit etraf tarafından “geçici ruh hali değişimi” olarak yorumlanabiliyor.
Duygudaki Değişimler Gözden Kaçabiliyor
Bipolar bozuklukta yaşanan ruh hali değişimleri her vakit besbelli formda fark edilmeyebiliyor. Bilhassa depresif periyotlarda içine kapanma, isteksizlik ve güç kaybı ön plana çıkarken manik devirlerde çok güç, süratli konuşma ve riskli davranışlar görülebiliyor. Psikiyatri Tabibi Uzm. Dr. Alper Ünal, bipolar bozukluğun birden fazla vakit geç fark edildiğini belirterek “Hastalar ekseriyetle depresif devirlerde başvuruyor. Halbuki manik devirler de hastalığın değerli bir parçasıdır” diyor. Toplumda bipolar bozukluğa dair farkındalığın düşük olması, teşhis sürecinin gecikmesine neden olabiliyor. Bu durum hem tedavi sürecini zorlaştırıyor hem de hastalığın seyrini olumsuz etkileyebiliyor.
Bipolar Bozuklukta İhtar İşaretleri
Uzm. Dr. Ünal, bipolar bozuklukta dikkat edilmesi gereken temel belirtileri şu formda sıralıyor:
1- Uzun süren mutsuzluk ve isteksizlik
2-Ani ve çok güç artışı
3-Uyku sisteminde besbelli değişiklik
4-Düşünce suratında artış ve dikkat dağınıklığı
5-Riskli ve denetimsiz davranışlar
Bu belirtilerin dönemsel olarak ortaya çıkması ve tekrar etmesi durumunda uzman değerlendirmesi büyük ehemmiyet taşıyor.
Kontrol Altına Alınmazsa Ataklar Tetiklenebilir: 5 Değerli Adım
Bipolar bozuklukla yaşayan bireyler ve yakınları için gerçek yaklaşım sürecin yönetilmesinde kritik rol oynuyor:
1-Düzenli psikiyatrik takip ihmal edilmemeli
2-İlaç tedavisi doktor önerisi dışında bırakılmamalı
3- Uyku nizamı korunmalı
4-Stres idaresi desteklenmeli
5-Aile ve toplumsal etraf sürece dahil edilmeli
“Bipolar bozuklukta en değerli ögelerden biri sistemli hayat alışkanlıklarının korunmasıdır” diyen Uzm. Dr. Ünal, özellikle uyku nizamının hastalığın seyrini direkt etkilediğini tabir ediyor.
Bipolarda Yapılan Bu Yanılgılar Atak Riskini Artırıyor
Hastalığın denetimini zorlaştırabilecek kimi yanılgılı yaklaşımlar da bulunuyor:
1-Tedaviyi kendi kendine bırakmak
2-Belirtileri görmezden gelmek
3-Hastalığı yalnızca ruh hali değişimi olarak değerlendirmek
4-Sosyal izolasyonu artırmak
5-Uzman dayanağını geciktirmek
Bu yanılgılar hastalığın ataklarını sıklaştırabiliyor ve daha ağır tabloların ortaya çıkmasına neden olabiliyor.
Toplumsal Farkındalık Kritik Rol Oynuyor
Bipolar bozukluk sırf ferdi değil toplumsal bir sıhhat sorunu olarak öne çıkıyor. Hastalığa yönelik yanlış inanışlar ve damgalama, bireylerin tedaviye erişimini zorlaştırabiliyor. Uzm. Dr. Ünal, “Bipolar bozukluk bir karakter özelliği ya da zayıflık değildir. Tıbbi bir durumdur ve tedavi edilebilir” diyerek toplumdaki önyargıların kırılması gerektiğini vurguluyor. 30 Mart Dünya Bipolar Günü kapsamında farkındalığın artırılması, erken teşhis ve hakikat tedaviye ulaşım açısından büyük değer taşıyor. Psikiyatri Doktoru Uzm. Dr. Alper Ünal, bipolar bozuklukta en güçlü adımın fark etmek olduğunu belirterek “Belirtileri tanımak, takviye almak ve süreci gerçek yönetmek bireyin hayat kalitesini bariz biçimde artırır” bildirisini paylaşıyor.
