Kurban Bayramı sofralarında zımnî tehlike! Çok et ve tuz tüketimine dikkat
Doç. Dr. Altın “Bazı bireylerde birkaç günlük diyet bozma bile önemli metabolik sonuçlar ortaya çıkarabilir. Tuz ve yağ oranı yüksek beslenme; tansiyon regülasyonunun bozulmasına, böbrek yükünün artmasına ve kalp hastalıkları açısından önemli risklerin oluşmasına neden olabilir” dedi. SBÜ İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği’nden Doç. Dr. Zeynep Altın, Kurban Bayramı nedeniyle kurban etinin yanlışsız saklama ve pişirme formüllerinden sıvı tüketimine kadar birçok mevzuda değerli ihtarlarda bulundu. Bayramların paylaşmanın, dayanışmanın ve bir ortada olmanın en değerli vakitlerinden biri olduğunu belirten Doç. Dr. Altın, bayram sofralarının ise kültürün kıymetli bir modülünü oluşturduğunu tabir etti.
Ancak bu sofraların vakit zaman ‘aşırı tüketim festivaline’ dönüştüğüne dikkat çeken Altın, bilhassa metabolik hastalıkları bulunan bireylerin çok daha dikkatli olması gerektiğini söyledi. Diyabet, hipertansiyon, hiperlipidemi, kalp-damar ve böbrek hastalığı bulunan bireylerin bayram müddetince beslenmelerine ihtimam göstermesi gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Altın, “Özellikle metabolik hastalıkları olan bireylerde birkaç günlük diyet bozma bile önemli metabolik sonuçlar ortaya çıkarabilir. Tuz ve yağ oranı yüksek beslenme; tansiyon regülasyonunun bozulmasına, böbrek yükünün artmasına ve kalp hastalıkları açısından önemli risklerin oluşmasına neden olabilir” dedi.
Toplumda kurban etinin tüketimine ait yanlış uygulamalar bulunduğunu belirten Doç. Dr. Altın, kesilen etin çabucak tüketilmesinin sindirim sistemi açısından sakıncalı olduğunu söz etti. Kesim sonrası ette ‘ölüm katılığı’ olarak bilinen rigor mortis periyodunun oluştuğunu anlatan Doç. Dr. Altın, şunları söyledi: “Kas etlerinin gevşemesi ve etin biyokimyasal olarak yenilmeye hazır hale gelmesi için kurban etinin yaklaşık 24 saat boyunca 4 derece sıcaklıkta, tercihen buzdolabı rafında bekletilmesi gerekir. Bu süreç tamamlanmadan tüketilen et, sindirim sistemi açısından rahatsızlıklara neden olabilir.”
Bayramlarda mangal kültürünün yaygın olduğunu lakin pişirme formülünün sıhhat açısından büyük kıymet taşıdığını kaydeden Doç. Dr. Altın, yüksek ısıda ve kömürleşecek halde pişirilen etlerin sıhhat risklerini artırdığını belirtti. Kırmızı etin yüksek kaliteli bir protein kaynağı olduğunu tabir eden Doç. Dr. Altın, “Eti kömürleştirdiğimiz vakit içerisinde polisiklik aromatik hidrokarbonlar oluşuyor. Bunlar kanserojen risk taşıyan hususlar. Eti haşlama, fırında pişirme ya da denetimli ızgara formülleriyle tüketmek daha sağlıklı olacaktır. Mangal yapılacaksa etin kömürleşmemesine dikkat edilmeli. Ayrıyeten ateş ile et ortasında yaklaşık 15 santimetrelik bir aralık bırakılması daha esirgeyici olacaktır” diye konuştu.
Kurban Bayramı sofralarında bilhassa kavurma ve işlenmiş et tüketimiyle birlikte yüksek ölçüde tuz alındığını söyleyen Doç. Dr. Zeynep Altın, fazla tuz tüketiminin önemli sıhhat problemlerini beraberinde getirdiğini belirtti. Doç. Dr. Altın, “Tuz yükünün artması tansiyonun yükselmesine, tansiyon denetiminin bozulmasına ve böbrek hastalıkları açısından risk oluşmasına neden olabilir. Bilhassa hipertansiyon hastalarının bu hususta çok dikkatli olması gerekiyor” diye konuştu. Doç. Dr. Altın, kuyruk yağı ve katı yağ tüketiminin de doymuş yağ alımını artırarak kalp sıhhatini olumsuz etkilediğini vurguladı.
Bayramın sıcak yaz günlerine denk geldiğine dikkat çeken Doç. Dr. Altın, fazla et tüketiminin böbrekler üzerinde ek protein yükü oluşturduğunu, bu nedenle sıvı tüketiminin artırılması gerektiğini söyledi. Yüksek sıcaklıkların bedenin sıvı muhtaçlığını daha da artırdığını belirten Doç. Dr. Altın, “Hem sıcak hava hem de fazla protein tüketimi nedeniyle günlük sıvı alımına ekstra dikkat edilmeli.
Özellikle tuz tüketimi arttığında sıvı muhtaçlığı da yükseliyor” dedi. Sağlıklı bir bayram sofrasının nasıl olması gerektiğine ait de bilgi veren Doç. Dr. Zeynep Altın, ideal tabak tertibini anlattı. Altın, “Tabağın dörtte biri kırmızı etten oluşmalı. Yarısı kesinlikle bol yeşillik ve salata olmalı. Lif içeriği yüksek sebzeler hem C vitamini açısından zenginlik sağlar hem de metabolik dengeyi müdafaaya yardımcı olur. Geri kalan dörtte birlik kısım ise tam tahıllı besinlerden oluşabilir” dedi.
