Her çocukta tıpkı halde görülmüyor! Ateşli havalede, nöbet anında aileler ne yapılmalı?

Paniğe neden oluyor

Çocukluk çağında en sık karşılaşılan sıkıntılardan biri, ateşle birlikte ortaya çıkan nöbetler oluyor. Çoklukla 6 ay ile 5 yaş ortasındaki çocuklarda, viral enfeksiyonların eşlik ettiği ateşli hastalık periyotlarında görülen bu tablo aileleri paniğe sevk edebiliyor. Çocuk Nörolojisi Uzmanı Doç. Dr. Zeynep Selen Aslan, ateşli havalenin birden fazla vakit yeterli huylu seyretmesine karşın, yanlışsız müdahale edilmezse risk oluşturabildiğini belirterek “Ebeveynlerin, ateşli havalenin bilhassa birinci dakikalarında yanlışsız adımları atması kritik kıymete sahiptir” diyor.

İlk 3 yaş içinde meydana geliyor

Çocukların yaklaşık yüzde 2-5’inde görülen ve en sık 18–22 ay ortasında ortaya çıkan ateşli havalenin, yüzde 90 üzere büyük bir oranla birinci 3 yaş içinde meydana geldiğini belirten Doç. Dr. Aslan, nöbetlerin genellikle ateşli hastalığın birinci 24 saatinde geliştiğini söylüyor. Doç. Dr. Aslan sözlerine şöyle devam ediyor: “Nöbetlerin büyük kısmı 5 dakikadan kısa sürmekte ve kalıcı bir hasar bırakmadan sonlanmaktadır. Lakin yaklaşık yüzde 5’lik kümede “uzamış nöbet” gelişebilmekte ve bu durum 30 dakikayı aşarak ağır bakım gereksinimi gerektirebilmektedir. Bu nedenle çok dikkatli olunmalı ve vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır. Bilhassa 39 derece ve üstü süratli yükselen ateşlerde çok daha dikkatli olunmalıdır.”

Nörolojik nöbetler ortasında yer alıyor

Ateşli havale, çocukluk çağında en sık görülen, belli yaş aralığıyla sonlu, ekseriyetle yeterli huylu seyreden ve ateşle birlikte ortaya çıkan nörolojik nöbetler ortasında yer alıyor. Çocuk Nörolojisi Uzmanı Doç. Dr. Zeynep Selen Aslan, “Vücut ısısının rektal ölçümde 38.3 derece, koltuk altı ölçümünde 37.8 derece ve üzerinde olduğu durumlarda ortaya çıkan nöbetler, ateşli havale olarak tabir ediliyor” diyor.

Ateşli havale her çocukta birebir formda görülmüyor

Ateşli havalenin her çocukta farklı klinik görünümlerle ortaya çıkabildiğini belirten Çocuk Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Zeynep Selen Aslan şöyle konuşuyor: “Bazı çocuklarda tüm bedende kasılma halinde bariz bir nöbet tablosu izlenirken, birtakım çocuklarda ise çok daha silik belirtiler olabiliyor. Bu durum yalnızca kısa vadeli boş bakma, gözlerde kayma ya da birkaç saniyelik dalma biçiminde kendini gösterebiliyor. Nöbetler de her vakit tıpkı şiddette ya da tıpkı biçimde ilerlemiyor. Bilhassa uzun süren, tekrarlayan ya da bedenin sırf bir tarafını etkileyen nöbetlerin daha dikkatli kıymetlendirilmesi gerekiyor. Bu cins durumlarda ileri inceleme ve nörolojik kıymetlendirme ehemmiyet taşıyor.”

Nöbetler tek taraflı oluyorsa!

Nöbetlerin ikiye ayrıldığını belirten Doç. Dr. Aslan sözlerine şöyle devam ediyor: “Nöbetlerin tüm bedende olduğu, 24 saatte bir kere olan ve 15 dakikadan az süren kümeye ‘basit ateşli nöbetler’ diyoruz. Kolay nöbet kümeleri için ekseriyetle beyin MR ve EEG üzere tetkikler gerekmemektedir. ‘Komplike ateşli nöbet grubunu’ yani; 24 saatte birden fazla olan yahut 15 dakikadan uzun süren ya da tek taraflı kasılma biçiminde gerçekleşen nöbetleriyse daha dikkatli incelemek gereklidir. Bilhassa tek taraflı kasılmalarda beyin MRG ve EEG çekimi yapmak gerekmektedir.”

Ateşli havalade, nöbet anında aileler ne yapmalı!

Doç. Dr. Zeynep Selen Aslan, “Basit ateşli havaleler uygun huylu nöbetlerdir. Çocuğun gelişimde bir sorun yaratmayacaktır. Risk faktörleri ile hastayı ve ailesini birlikte pahalandırmak gerekir” derken, nöbet anında 5 kritik kuralı şöyle sıralıyor;

-Çocuk yan yatırılmalı.

-Çocuğu sarsma, sallama ya da nöbet esnasında suyun altına sokmaktan kaçınılmalı.

-Dişi kenetlenirse el sokularak açma üzere davranışlarda bulunulmamalı (Hasta yan yatırıldığı vakit lisan yana düşmekte olup hava yolu açılacaktır.)

-Üzerine su dökülmemeli, yüzüne kolonya sürülmemeli.

-Nöbet bitinceye kadar yanında durulmalı. Nöbet bitince ve tam kendine geldikten sonra, ağızdan bol sıvı ve ateş düşürücü verilir.