Akran zorbalığı artıyor! Çocuklarımızın duygusal güvenliği tehlikede mi?
Depresyona neden oluyor
Akran zorbalığının öğrencilerin özgüvenini, okul muvaffakiyetini ve ruhsal uygun oluşunu olumsuz etkileyen önemli bir toplumsal sorun olduğuna dikkat çeken Çocuk Bakımı ve Gençlik Hizmetleri Kısım Lideri Öğr. Gör. Elif Türel, “Özellikle çocukluk ve ergenlik periyodunda maruz kalınan zorbalık, ilerleyen yıllarda telaş bozuklukları, depresyon ve toplumsal ahenk zahmetleri üzere uzun vadeli ruhsal sonuçlara yol açabiliyor. Bu nedenle akran zorbalığı, sadece ferdi değil; tıpkı vakitte toplumsal bir ruh sıhhati sorunu olarak ele alınmalıdır” dedi.
Siber zorbalık yeni bir tehdit alanı haline geldi
Türel, Türkiye’de son devirde görülen artışın temel nedenleri ortasında toplumsal şiddet kültürü, toplumsal medyanın tesiri, aile içi irtibat problemleri ve okullarda kâfi farkındalık çalışmalarının yürütülmemesini gösterdi. Dijitalleşmenin sürat kazanmasıyla birlikte siber zorbalığın, akran zorbalığının yeni bir boyutu haline geldiğini vurgulayan Türel, “Çocuklar ve ergenler toplumsal medya platformlarında hakaret, tehdit, küçük düşürücü paylaşımlar ve dışlanma üzere durumlarla karşı karşıya kalabiliyor. Bu durum gençlerin inanç hissini zedeliyor, ruhsal dayanıklılığını azaltıyor ve yalnızlaşmalarına neden oluyor” diye konuştu.
Zorbalık farklı biçimlerde ortaya çıkıyor
Akran zorbalığının tarifini yapan Türel, “Benzer yaş kümesindeki bireylerin birbirlerine karşı kasıtlı, tekrarlayan ve ziyan verici davranışlarda bulunmaları olarak tanımlanan bu olgu; fizikî (itme, vurma, eşyaya ziyan verme), sözel (lakap takma, alay etme, hakaret etme), toplumsal (dışlama, söylenti çıkarma) ve siber (tehdit edici bildiri gönderme, fotoğraf yahut görüntü paylaşma) üzere farklı biçimlerde ortaya çıkabiliyor” tabirlerini kullandı.
Aile tavırları ve okul ortamı belirleyici faktörler
Aile tavırlarının, okul ortamının ve ferdi özelliklerin zorbalığın ortaya çıkışında değerli rol oynadığını belirten Türel, “Baskıcı ya da ilgisiz ebeveyn tavırları, empati eksikliği, düşük benlik hürmeti üzere faktörler çocukların zorbalığa eğilim göstermesine neden olabiliyor. Öte yandan zorbalığa maruz kalan çocuklar ekseriyetle içe kapanık, utangaç ve toplumsal takviyesi az olan bireylerdir” diye konuştu.
Zorbalığın fizikî ve duygusal belirtileri
Akran zorbalığının çocuklarda hem fizikî hem duygusal belirtilerle kendini gösterebildiğini belirten Türel, “Vücutta açıklanamayan yaralanmalar, eşyaların ziyan görmesi, okula gitmek istememe, akademik başarıda düşüş, yalnız kalma isteği, depresif ruh hali ve özgüven kaybı üzere belirtiler kesinlikle dikkate alınmalıdır” dedi. Bu noktada öğretmenlerin, ebeveynlerin ve okul rehberlik servislerinin bu sinyalleri erken fark etmesinin büyük ehemmiyet taşıdığını vurguladı.
Açık bağlantı ve empati en güçlü müdafaa yöntemi
Akran zorbalığını önlemede açık ve itimada dayalı irtibatın en tesirli sistem olduğunu tabir eden Türel, “Ebeveynler ve öğretmenler çocukların his ve fikirlerini rahatça paylaşabilecekleri bir ortam yaratmalı. Çocuğa, yaşadığı olumsuz bir durumda yardım isteyebileceği iletisi verilmelidir. Böylelikle çocuk, zorbalık karşısında yalnız hissetmez” diye konuştu. Türel ayrıyeten, öğretmenlerin sınıf içinde empatiyi güçlendiren etkinlikler düzenlemesinin ve zorbalıkla ilgili farkındalık çalışmalarının artırılmasının ehemmiyetine dikkat çekerek, “Okul, aile ve öğretmen iş birliği, zorbalıkla çabada en güçlü gözetici faktörlerden biridir. Ebeveynlerin olumlu rol model olması, çocuklara diğerlerinin haklarına hürmet göstermeyi ve zorbalık karşısında sessiz kalmamayı öğretmesi gerekir” dedi.
Erken müdahale kalıcı sonuçlar doğurabilir
Son olarak Türel, “İtme, çekme yahut alay etme üzere aksiyonlar küçük yaşlarda zararsız görünebilir; lakin müdahale edilmezse bu davranışlar ilerleyen yaşlarda daha önemli zorbalık biçimlerine dönüşebilir. Çocuklara erken yaşta empati, hürmet ve yardımlaşma bedellerinin kazandırılması,hem ferdi hem de toplumsal seviyede güçlü bir müdafaa kalkanı oluşturur” sözleriyle kelamlarını tamamladı.
