Bitki bazlı diyet demans mı yapıyor? Uzun hayat için tercih ediliyor lakin gerçek öbür
Bilim dergisi Neurology’de yayımlanan araştırmada, yaklaşık 93 bin kişinin beslenme alışkanlıkları ve bilişsel sıhhat durumları 11 yıl boyunca incelendi. Araştırmacılar iştirakçilerin beslenme nizamlarını ‘sağlıklı bitki bazlı’, ‘sağlıksız bitki bazlı’ ve ‘genel bitki bazlı’ olmak üzere üç kategoriye ayırdı.
Tam tahıllar, sebzeler, meyveler, kuruyemişler, baklagiller ve sağlıklı yağlardan oluşan kaliteli bitki bazlı beslenmenin demans riskini yüzde 7 oranında azalttığı belirlendi. Buna karşılık rafine karbonhidratlar, şekerli eserler ve ağır işlenmiş besinlerin yüklü olduğu sıhhatsiz bitki bazlı diyetlerin ise riski yüzde 6 artırdığı görüldü.
Araştırmanın en dikkat cazibeli sonuçlarından biri de vakit içinde değişen beslenme alışkanlıkları oldu. Sağlıklı beslenmeden uzaklaşıp daha fazla işlenmiş besin tüketmeye başlayan bireylerde demans riskinin yüzde 25 yükseldiği tespit edildi. Buna rağmen beslenmesini vakitle düzgünleştiren bireylerde riskin yüzde 11 azaldığı kaydedildi.
Uzmanlar, bilhassa işlenmiş besinlerin beyin sıhhati üzerindeki tesirlerine dikkat çekiyor. Şekerli atıştırmalıklar, hazır paketli eserler ve rafine karbonhidratların kan şekerinde ani dalgalanmalara neden olarak bilişsel işlevleri olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor.
Araştırmada ayrıyeten baklagillerin ve bitkisel protein kaynaklarının hami tesirine vurgu yapıldı. Bilhassa fasulye, bezelye ve mercimek üzere besinlerin sistemli tüketiminin bilişsel gerileme riskini azaltabileceği tabir edildi.
Bilim insanları, sadece ‘bitki bazlı’ olmasının bir beslenme nizamını otomatik olarak sağlıklı yapmadığını vurguluyor. Uzun vadede beyin sıhhatini korumak için doğal, lif açısından güçlü ve en az işlenmiş besinlere yük verilmesi gerektiği belirtiliyor.
