HANDE ATILGAN / ANKARA – Avrupa ülkelerinde HPV aşısının uzun vadeli tesirlerine ait yeni çalışmalar, rahim ağzı kanseri başta olmak üzere birçok kanser tipinde bariz düşüş yaşandığını ortaya koydu. Türkiye’de ise aşının fiyatsız uygulanıp uygulanmayacağına ait karar, Bilim Kurulu’nun değerlendirmesinin akabinde netleşecek.
Sonuçlar olumlu
Avrupa Hastalık Tedbire ve Denetim Merkezi’nin (ECDC) son raporuna nazaran, bölgede 15 yıldır uygulanan HPV aşısı, HPV enfeksiyonları ve kanser öncüsü lezyonlarda önemli azalma sağladı. 2020 yılından bu yana rahim ağzı kanseri oranlarında da düşüş kaydedildi.
İsveç’te yaklaşık 1 milyon kız çocuğunu kapsayan 18 yıllık araştırmada, 17 yaşından evvel aşılananlarda rahim ağzı kanseri riskinin yüzde 77 azaldığı belirlendi. Aşının kollayıcı tesirinin 15 yıl sonrasında da emsal seviyede sürdüğü tespit edildi.
Hollanda’da yapılan çalışmalarda, HPV aşısıyla rahim ağzı kanseri riskinin yüzde 92, kanser öncüsü lezyonların ise yüzde 81 oranında azaldığı görüldü.
İskoçya’da ise 12–13 yaşlarında aşılanan bayanlar ortasında rahim ağzı kanseri hadisesine rastlanmadı. İzlanda, Portekiz ve Norveç üzere ülkelerde 15 yaş altı kız çocuklarında aşılama oranlarının yüzde 90 düzeylerine ulaştığı bildirildi.
Taramalara bakılıyor
HPV aşısının fiyatsız yapılacağına dair müjde veren Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, yıl başında “Amerika’da HPV kanser genomu fazla olan bir popülasyondur, orada aşı yapılır lakin Türkiye’de bu popülasyon düşükse burada aşı yapılmaz. HPV’yle ilgili bilimsel konsey ne derse onu yapacağız” açıklamasını yapmıştı. Bu kapsamda, yalnızca geçen yıl 1 milyon 760 bin bireye HPV taraması yapıldığını ve HPV popülasyonun tüm taraflarıyla incelendiğini belirtmişti.
Erkeklerde riski yarı yarıya düşürüyor
JAMA Oncology’de yayımlanan bir çalışmada HPV aşısının erkekler üzerindeki tesirleri de incelendi. Japonya’da yaklaşık 1 milyon erkeğin dahil olduğu araştırmada, 9–14 yaş ortasında aşılananlarda kanser riskinin yüzde 42, 15–26 yaş ortasında aşılananlarda ise yüzde 50 daha düşük olduğu kaydedildi. HPV’nin sadece rahim ağzı kanseriyle değil, erkeklerde baş-boyun, penis ve anal bölge kanserlerine de neden olduğu biliniyor.
