Gençlerde ani vefatlar artıyor: ‘Nedeni ise virüsün damarlarda bıraktığı hasar’
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, pandemi sonrası genç yaşta ani mevt hadiselerinde artış gözlendiğini belirterek, bunun nedeninin Kovid-19 virüsünün damarlarda oluşturduğu kalıcı hasar olduğunu söz etti. Prof. Dr. Özkaya, son devirde spor sırasında yahut sonrasında yaşanan beklenmedik kalp krizlerinin, virüsün damar yapısı üzerindeki tesirlerinden kaynaklandığını söyledi.
‘5 YILLIK YAŞLANMAYA EŞDEĞER’
Prof. Dr. Özkaya, Kovid-19’un özellikle kılcal damar seviyesinde önemli hasar bıraktığını belirterek, “Pandemi boyunca takip ettiğimiz binlerce hastada ‘endotelit’ dediğimiz damar iç yüzeyi hasarının ani vefatları tetiklediğini saptadık ve milletlerarası mecmualarda yayınladık. Avrupa Kalp Dergisi’nin son datalarında de bu durum ‘Kovid-19 sonrası damar yaşlanmasının hızlanması’ olarak tanımlanmıştır. Virüsü geçirenlerde damar yaşı, takvim yaşından daha yaşlı hale geliyor. Bu tesir kimi şahıslarda 5 yıllık yaşlanmaya eşdeğer” dedi.
‘ANİ ÖLÜMLERİN SEBEBİ VİRÜSÜN DAMAR YAPISINA VERDİĞİ HASAR’
Gençlerdeki ani ölümlerin nedeni aşılar olmadığını tabir eden Prof. Dr. Özkaya, “Ani ölümlerin sebebi Kovid-19 aşıları değil, virüsün damar yapısına verdiği hasardır. Aşılar hastalık şiddetini ve damar içi hasarı azaltarak kollayıcı rol oynamaktadır” diye konuştu.
AĞIR SPOR SONRASI KALP VE AKCİĞER SORUNU RİSKİ
Özkaya, Kovid-19 sonrasında ağır antrenman yapan gençlerde ani kalp krizlerinin görülebildiğini belirterek şunları söyledi: “Pandemi öncesi yaptığı ağır sporları tıpkı biçimde sürdüren kimi bireylerde önemli kalp ve akciğer problemleri ortaya çıkabiliyor. Kovid-19 sonrası kalp ve akciğer kılcal damarlarındaki hasar nedeniyle ağır antrenman sırasında beden kâfi oksijenlenmeyi sağlayamıyor; bu durum ani vefata kadar gidebiliyor.”
‘DAMAR YAŞLANMASI ÖLÇÜLEBİLİR VE BÜYÜK ORANDA GERİ DÖNDÜRÜLEBİLİR’
Prof. Dr. Özkaya, Kovid-19 geçirenlerin sırf kısa vadeli komplikasyonlara değil, uzun vadeli damar yaşlanmasına da dikkat etmesi gerektiğini belirtti. Lakin bu hasarın büsbütün kalıcı olmadığını vurguladı. Özkaya, “Bazı vasküler bozukluklar vakit içinde kısmen geri dönebiliyor. Ömür usulü düzenlemeleri, kan basıncının denetimi, kalbi çok zorlayan idmanlardan kaçınma ve uygun ilaç tedavileriyle bu süreç yavaşlatılabilir” sözlerini kullandı.
