1-Akıllı merceklere hangi durumlarda başvuruluyor?
Gözümüzün doğal lensinin yerine yerleştirilen ve birden fazla odak noktasına sahip olan göz içi lensi “akıllı mercek” olarak isimlendiriliyor. Akıllı mercekler, yüklü olarak 40 yaş üzerindeki hastalarda gözlük bağımlılığını azaltmak maksadıyla tercih ediliyor. Katarakt, refraksiyon (kırma) kusuru ve presbiyopi (yaşa bağlı yakın görme kusuru) şikayeti olan şahıslar bu uygulamadan en fazla yarar gören kümesi oluşturuyor. Doç. Dr. Özge Begüm Comba, akıllı lenslerin bilhassa hem uzak hem yakın görüş sorununu birlikte çözmek isteyen bireyler için ülkü bir tedavi seçeneği olduğunu söz ediyor.
2-Her hasta için uygun mudur?
Doç. Dr. Özge Begüm Comba, akıllı merceklerin her hasta için uygun olmadığını belirterek, “Öncelikle gözün anatomik olarak bu lenslere uygun olması gerekir; ön kamara derinliğinin kâfi olması, göz bebeği çapının ülkü aralıkta bulunması ve kornea endotel hücre sayısının olağan hudutlarda olması kuraldır. Ayrıca, retina hastalıkları üzere progresif oküler bir hastalığa sahip olan bireyler de bu lenslerden tam randıman alamayabilir, zira göz sağlıklı olmalı ki lens performansını gösterebilsin” diyor. Doç. Dr. Özge Begüm Comba, bilhassa profesyonel şoförler, hassas el işi gerektiren mesleklerde çalışanlar yahut yüksek kontrast gerektiren işlerde faal olarak vazife yapan bireyler için özel kıymetlendirme yapıldığını vurgulayarak, “Detaylı oftalmolojik muayene, biyometrik ölçümler ve hasta beklentilerinin gerçekçi bir biçimde kıymetlendirilmesi başarılı sonuç için son derece önemlidir” diye konuşuyor.
3-Akıllı mercek ameliyatı nasıl gerçekleştiriliyor?
Operasyon topikal anestezi altında gerçekleştiriliyor. Göze 2-3 mm’lik minimal bir giriş yapılıyor ve ultrasonik titreşimler yardımıyla doğal lens küçük modüllere ayrılıp, dışarı alınıyor. Akabinde yerine katlanabilir akıllı mercek yerleştiriliyor. Operasyonun ortalama 15-20 dakika sürdüğünü söyleyen Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Özge Begüm Comba, “Hastalarımız sonraki gün hafif aktivitelerine başlayabilirler. Lakin birinci bir hafta ağır fizikî aktivitelerden ve kontakt sporlardan kaçınmalarını öneriyoruz” diyor.
4-Ameliyat sonrasında net görüş ne vakit sağlanabiliyor?
Ameliyat sonrasındaki birinci günlerde hafif bulanıklık olağandır. Net görüş ekseriyetle 1-2 hafta içinde başlıyor, fakat tam nöroadaptasyon, yani beynin farklı odak noktalarından gelen imajlara ahenk sağlama süreci 2-3 ay sürebiliyor. Bu süreçte beyin farklı odak noktalarından gelen imajları işlemeyi öğrenir.
5-Ameliyatın akabinde gece ışık saçılması görülür mü?
Özellikle erken postoperatif, yani ameliyat sonrasındaki birinci haftalarda haleler görülmesi, gece araç farlarında ışık saçılması ve kontrast hassasiyetinde azalma yaşanabiliyor. Bu problemler vakitle azalıyor ve birden fazla hasta birkaç hafta ile birkaç ay ortasında geçen nöroadaptasyon sürecinde (Multifokal optik sistemlerden kaynaklanan çoklu retinal imgelerin santral sonu sistemi tarafından işlenerek işlevsel görmeye adapte edilmesi süreci) bu duruma alışıyor. Doç. Dr. Özge Begüm Comba, “Mesleği gereği ağır gece sürüşü yapan hastalarımızı ameliyat öncesi bu bahiste kesinlikle bilgilendiriyoruz” diyor.
6-Ameliyatın riskleri var mıdır?
Her göz içi cerrahisinde olduğu üzere bu prosedürün de riskleri bulunuyor. Endoftalmi (göz içi enfeksiyon) kanama ve retina dekolmanı üzere önemli komplikasyonlar nadiren görülüyor. Doç. Dr. Özge Begüm Comba, “Lensin yerinden yavaşça kayması, lens kapsülünün vakitle bulanıklaşması yahut ameliyat sonrası süreksiz göz tansiyonu yükselmesi daha sık karşılaşılan durumlardır. Tecrübeli bir cerrah ve uygun hasta seçimi bu riskleri minimize eder” diye konuşuyor.
7-Akıllı mercekler gözlükten büsbütün kurtulmayı sağlar mı?
Akıllı mercek sonrasında hastaların yaklaşık yüzde 80-90’ı günlük aktivitelerini gözlüksüz sürdürebiliyor. Lakin birtakım durumlarda, bilhassa çok küçük punto okumalarında yahut uzun müddetli bilgisayar kullanımında düşük numaralı gözlük muhtaçlığı olabiliyor.
8-Ameliyat sonrası elde edilen net görüş kalıcı mıdır?
Doç. Dr. Özge Begüm Comba, implante edilen merceğin ömür uzunluğu kalıcı olduğunu ve malzemesinin bozulmadığını söz ederek, kelamlarına şöyle devam ediyor: “Ancak kimi hastalarda ameliyattan aylar yahut yıllar sonra art kapsül opasifikasyonu, yani halk ortasında ‘ikincil katarakt’ olarak bilinen durum gelişebilir. Bu tablo Nd:YAG lazer formülüyle kolay ve tesirli biçimde tedavi edilebilir.”
9-Ameliyat sonrasında nelere dikkat edilmeli?
Ameliyat sonrasında birinci hafta hafif aktiviteler ve mesken içi işleri sorun oluşturmuyor. Lakin, aşağıda yer alan kurallara dikkat etmeniz değer taşıyor.
-Gözlerinize travmadan kaçının
-Havuz ve deniz üzere enfeksiyon riski taşıyan ortamlardan uzak durun
-Reçete edilen topikal ilaçları sistemli kullanın
-Makyaj ve kozmetik eserleri 2 hafta, kontakt sporları en az bir ay erteleyin
-UV hami gözlük kullanın
10-Ne vakit lazer, ne vakit akıllı mercek?
Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Özge Begüm Comba, 40 yaş altı ve düşük-orta dereceli kırma kusurları için lazer cerrahilerin (LASIK, PRK) birinci tercih edilen sistemler olduğunu vurguluyor. 40 yaş üzeri presbiyopik (yaşa bağlı yakın görme kusuru) tablosunda, yüksek hipermetropide yahut katarakt varlığında ise premium göz içi lensleri (akıllı mercek) öncelikli olarak bedellendiriliyor. Her hastanın korneal topografisi, ön segment anatomisi ve ömür stili karar sürecinde belirleyici oluyor.
