“Nasıl olsa toparlarım” demeyin! Sağlıklı yaşlanmanın temeli gençlikte atılıyor
Gençlik, geleceğe taşınabilecek servet
Sağlıklı yaş almanın ileri yaşlarda alınan geç kararlarla değil; genç yaşta atılan gerçek adımlarla mümkün olduğuna dikkat çeken İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Halil Ertürk, “Çünkü gençlik sadece takvimdeki bir devir değil, hakikat yönetildiğinde geleceğe taşınabilecek biyolojik bir servettir. Çağdaş longevity yaklaşımı sadece ömür müddetini uzatmayı hedeflemez. Asıl hedef sağlıklı geçirilen yılları artırmaktır. Maksat sadece uzun yaşamak değil; o yılları enerjik, üretken, bağımsız ve zihinsel olarak güçlü geçirebilmek. Hastalık ortaya çıktıktan sonra tedavi etmek yerine, riskleri erken fark edip yaşlanmayı hızlandıran süreçleri yönetmek gerekiyor” sözlerini kullanıyor.
Gençlik devri gelecekteki sıhhat durumunu şekillendiriyor
Gençlik periyodu birden fazla insan için vücudun en güçlü, en güçlü ve en süratli toparlanan periyodu olarak görülüyor. Geç yatılan geceler, sistemsiz beslenme, uzun müddet hareketsiz kalmak ya da ağır gerilim birden fazla vakit “nasıl olsa genciz” kanısıyla önemsenmiyor. Zira genç yaşlarda vücudun verdiği ikazlar ekseriyetle geç ortaya çıkıyor ve sıhhat problemleri uzun mühlet görünmez kalabiliyor. Dr. Halil Ertürktam da bu nedenle gençlik periyodunun gelecekteki sıhhat durumunun formlandığı en kritik süreçlerden biri olduğunu söz ediyor. Genç yaşlarda sıhhat meselelerinin görünür olmamasının aldatıcı olabileceğini belirten Dr. Ertürk, biyolojik yaşlanmanın birden fazla vakit sessiz ilerlediğini söyleyerek “Bugün kendini büsbütün sağlıklı hisseden bir gençte dahi sistemsiz uyku, hareketsizlik, berbat beslenme ve kronik gerilim; metabolik bozulmaları ve biyolojik yaşlanmayı fark ettirmeden başlatabiliyor. İnsan bedeni yapılan her tercihin kaydını tutuyor” diyor.
‘Longevity sırf ileri yaş konusu değil’
Gençlik denildiğinde aklımıza bitmeyen güç ve hareketlilik geliyor. Pekala gençlikteki güç hiç azalmıyor mu? Bugün birçok genç “Nasıl olsa ileride toparlarım” niyetiyle uyku tertibini, beslenmesini, fizikî aktivitesini ve gerilim idaresini ihmal ediyor. Halbuki çağdaş longevity yaklaşımı, yani sağlıklı hayat mühletini uzatmayı hedefleyen bilimsel yaklaşım, biyolojik yaşlanmanın temellerinin çok daha erken yıllarda atıldığını gösteriyor. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Halil Ertürk, “Longevity sırf ileri yaş konusu değil. İnsan vücudu genç yaşta aldığı kararların sonuçlarını yıllar boyunca taşıyor” diyor.
Yatırımı kas kütlenizle yapın
Kas sıhhatinin sadece sportmenler için değil, uzun ve sağlıklı ömür açısından her birey için kritik olduğunu vurgulayan Dr. Ertürk, bilhassa genç yaşta oluşturulan kas rezervinin ilerleyen yaşlarda büyük ehemmiyet taşıdığını belirtiyor ve “İnsan bedeni yaklaşık 30’lu yaşlardan itibaren kas kaybetmeye başlayabiliyor. Bu nedenle gençlik periyodunda oluşturulan güçlü kas yapısı; metabolik sıhhati, dengeyi, hareket kabiliyetini ve ömür kalitesini direkt etkiliyor. Bugün yapılan direnç idmanları, aslında gelecekteki hareket özgürlüğüne yapılan yatırım manasına geliyor” tabirlerini kullanıyor.
Gençlikteki alışkanlıklar biyolojik yaşı belirliyor
Gençliğin sadece takvim yaşından ibaret olmadığını, günlük hayat alışkanlıklarının hücresel yaşlanma suratını direkt etkilediğini belirten Dr. Halil Ertürk, sağlıklı hayatın temel taşlarını şöyle sıralıyor:
1-Düzenli fizikî aktivite
Düzenli hareket etmek, kalp-damar sıhhatini desteklerken metabolizmanın daha verimli çalışmasına yardımcı oluyor. Birebir vakitte biyolojik yaşlanma suratını yavaşlatan kıymetli ömür alışkanlıklarından biri olarak görülüyor.
2-Aerobik ve direnç egzersizleri
Aerobik idmanlar dayanıklılığı artırırken, direnç antrenmanları kas kütlesini koruyarak ilerleyen yaşlarda hareket kabiliyeti ve metabolik sıhhatin sürdürülmesine katkı sağlıyor.
3-Kaliteli uyku
Yeterli ve kaliteli uyku, vücudun kendini onarmasını destekliyor; bağışıklık sistemi, hormon istikrarı ve beyin sıhhati üzerinde direkt tesirli oluyor.
4-Gerçek besine dayalı istikrarlı beslenme
Sebze, meyve, kaliteli protein ve sağlıklı yağlardan oluşan istikrarlı beslenme modeli; inflamasyonu azaltarak metabolik sıhhatin korunmasına yardımcı oluyor.
5-Stres yönetimi
Kronik gerilimin denetim altına alınması, gerilim hormonlarının beden üzerindeki yıpratıcı tesirlerini azaltarak hem zihinsel hem fizikî sıhhati destekliyor.
6-Tütün eserleri, alkol ve toksik maruziyetlerden uzak durmak
Sigara, ağır alkol tüketimi ve çevresel toksinlerden uzak durmak; hücre hasarını ve oksidatif gerilimi azaltarak sağlıklı yaş alma sürecine katkı sağlıyor.
Stresi hafife almayın
Genç yaşlarda gerilim birçok vakit “geçici” ya da “önemsiz” bir durum üzere görülse de, uzmanlara nazaran vücut ve beyin bu yükü sessizce kaydediyor. Bilhassa akademik baskı, gelecek tasası, toplumsal medya kaynaklı karşılaştırma hissi, sistemsiz ömür temposu ve daima tetikte olma hali gençlerde kronik gerilimin en yaygın nedenleri ortasında yer alıyor.
Odaklanma kapasitesi, bilişsel performans, öğrenme hüneri ve duygusal dayanıklılığın da genç yaşta şekillendiğini belirten Dr. Halil Ertürk, “Gençlik devrinde yaşanan gerilim birden fazla vakit hafife alınabiliyor. Meğer vücut her gerilim yüküne biyolojik bir karşılık veriyor. Daima yüksek seyreden gerilim hormonları; uyku tertibini, dikkat kapasitesini, hafızayı ve metabolik dengeyi olumsuz etkileyebiliyor. Fizikî aktivitenin beyin sıhhatini desteklediği, kaliteli uykunun hafızayı güçlendirdiği artık çok düzgün biliniyor. Buna karşılık uzun vadeli gerilim, hem zihinsel performansı hem de biyolojik yaşlanmayı hızlandırabiliyor. Bu nedenle genç yaşta gerilim idaresini öğrenmek, gelecekteki zihinsel ve fizikî sıhhat açısından kıymetli bir yatırım manasına geliyor” diyor.
