Sabah öksürüğüne dikkat! KOAH sinsi ilerliyor: Bu belirtileri göz arkası etmeyin
Akciğerlere hava akımını kısıtlıyor
KOAH, hava kesecikleri olan bronşların daralması sonucu akciğerde elastikiyet kaybı, nefes darlığı, öksürük ve hava akımının kısıtlanması ile ortaya çıkan kronik inflamatuar bir akciğer hastalığıdır. KOAH, amfizem ve kronik obstrüktif bronşiti de içerir. Kronik bronşit, en az iki yıl üst üste görülen ve bu iki yılın en az üç ayında semptomları ilerleyici bir rahatsızlık olarak bilinir. Amfizem ise, kana oksijen taşınmasını sağlayan hava keseciklerinin esnekliğini kaybetmesine neden olan bir hastalıktır.
Tüm beden sistemini etkileyebiliyor
KOAH tüm beden sistemini olumsuz etkileyen kıymetli bir hastalıktır. Akciğer yaşlanmasını hızlandırmaktadır. Diyabet, kemik erimesi, kalp damar tıkanıklıkları ve kaslarda enfeksiyon dışı iltihaplar üzere problemler KOAH ile birlikte görülebilmektedir. 40 yaş üstü yetişkinlerde yüzde 15-20 oranında görülmektedir. Türkiye’de 40 yaş üzerinde her 5 bireyden birinde KOAH vardır. Fakat doktora müracaat ve teşhis konulma oranı daha düşüktür. 10 KOAH hastasından yalnızca biri teşhis almış durumdadır.
5 değerli risk faktörünü önemseyin!
Sigara içmek KOAH gelişimi için ana risk faktörlerinden biri olmasına karşın, hiç sigara içmeyen şahıslarda de KOAH oluşabilir. Kronik obstrüktif akciğer hastalığının en yaygın görülen risk faktörleri şunlardır:
1-Sigara içmek, KOAH’ın en değerli risk faktörüdür. Sigara içenlerin yaklaşık yüzde 20 ila 25’inde KOAH gelişebilir. Daha evvelden sigara içip bırakanlar da risk altındadır. Bu bireyler nefes darlığı semptomlarının farkında olmalıdır.
2-Akciğeri tahriş edici hususlara uzun periyodik maruz kalmak ve şiddetli hava kirliliği.
3-Alfa-1-antitripsin eksikliği olarak bilinen genetik bir bozukluk, öbür risk faktörleri olmasa bile amfizemi tetikleyebilir.
4-Çocukluk çağında teneffüs yolu enfeksiyonu ve astım hikayesi.
5-Doğuştan az gelişmiş akciğerlere sahip olmak.
Sigara kullanımının yanında, KOAH gelişme riskinin artmasının birtakım nedenleri, iç ve dış ortam kirliliğine maruz kalma, mesleksel maruziyet ve sıhhat hizmetlerine erişim eksikliğini içerebilir.
Sinsi ilerliyor, belirtileri hafife almayın!
Erken devirde fark edilmeyebilir olduğu için sinsi bir hastalık olan KOAH’ın erken belirtileri ekseriyetle hafiftir ve günlük hayat aktivitelerinizi etkilemeyebilir. Lakin, bu belirtileri göz gerisi etmek, hastalığın ilerlemesine ve daha önemli semptomların ortaya çıkmasına neden olabilir. KOAH’ın erken belirtileri şunları içerebilir:
1-Sabah Öksürüğü: Sabahları ortaya çıkan ve çoklukla balgam çıkarma ile birlikte olan ısrarcı bir öksürük.
2-Nefes Darlığı: Merdiven çıkmak, yürümek yahut hafif idmanlar yapmak üzere günlük aktiviteler sırasında nefes darlığı hissetmek.
3-Hırıltılı Teneffüs: Nefes alıp verirken ıslık gibisi bir ses. Bu ses, daralmış hava yollarından geçen havanın neden olduğu bir titreşimdir.
4–Sık Sık Teneffüs Yolu Enfeksiyonları: KOAH’lı şahıslar, soğuk algınlığı, grip ve bronşit üzere teneffüs yolu enfeksiyonlarına daha yatkındır.
5–Göğüste Sıkışma Hissi: Göğüste baskı yahut sıkışma hissi, bilhassa fizikî aktivite sırasında yahut derin nefes alırken ortaya çıkabilir.
6-Yorgunluk ve Halsizlik: Nefes almak için daha fazla güç harcamak zorunda kalmak nedeniyle yorgunluk ve halsizlik hissi.
KOAH ilerlediğinde belirtiler şiddetleniyor!
KOAH ilerledikçe, belirtiler daha şiddetli hale gelir ve günlük hayat aktivitelerinizi değerli ölçüde etkileyebilir.
-Şiddetli nefes darlığı
-Ayak bileklerinde ve ayaklarda şişlik
-Dudaklarda ve tırnaklarda morarma
-Sık hastane yatışları
-Kilo kaybı ve iştahsızlık
-Depresyon ve anksiyete
-Uyku bozuklukları
KOAH tanısı konulmuş hastalar sigarayı hayatından çıkarmalı!
KOAH tedavisinde başarılı bir sonuç elde edebilmek için birinci yapılması gereken sigarayı bırakmaktır. Böylece hastalığın ilerlemesinin önüne geçilir. Kişi tozlu yahut hava kalitesinin düşük olduğu ortamlarda bulunmamaya çalışmalıdır. Tertipli ilaç tedavisini aksatmamalıdır. Hastalığın evresine nazaran nefesle ya da aygıt yardımıyla teneffüs yollarını açıcı ilaçlar kullanılmalıdır. Kandaki oksijen düzeyinde önemli azalmaların görüldüğü çok ağır KOAH hastalarında oksijen tedavisi uygulanmalıdır. Teneffüs rehabilitasyonu, grip ve zatürre aşıları, fizik tedavi, teneffüs takviye aygıtları ve cerrahi müdahale ise KOAH tedavisinde başvurulan öbür formüller ortasında yer almaktadır.
Düzenli teneffüs antrenmanları ile akciğerlerinizi güçlendirin!
KOAH’lı bireyler, her nefeste uğraş eden bir akciğer sistemine sahiptir. Bu yüzden teneffüsü destekleyen kasların güçlendirilmesi gerekir. Teneffüs idmanları, hem nefes almayı kolaylaştırır hem de panik hissini denetim altına almayı öğretir.
Dudak ucu solunumu: Hava yollarında olumlu basınç yaratarak havanın dışarı çıkışını yavaşlatır.
Diyafram nefesi: Göğüs kasları yerine karın kaslarının çalıştırılması sağlanır. Nefes daha derin ve verimli olur.
Kontrollü öksürük: Balgamın daha kolay ve tesirli çıkarılmasına yardımcı olur.
