50 yaşından sonra daha sık ortaya çıkıyor
Toplumda 50 yaş üzerindeki bireylerin risk kümesinde olduğunu ve 3 bireyden birinin geçirdiği zona hastalığının, yaşa bağlı azalan bağışıklıkla ortaya çıkabildiğini söyleyen Türkiye İç Hastalıkları Uzmanlık Derneği (TİHUD), “Yetişkinlerin yüzde 90’ı zonaya neden olan virüsü bedeninde barındırıyor. Yaşla birlikte azalan bağışıklığı fırsat bilen zona, hudut yolu boyunca şerit halinde ortaya çıkan döküntülere ve ağrıya sebep oluyor. ABD başta olmak üzere, memleketler arası seviyede yapılan araştırmalara nazaran, yetişkinlerin yaklaşık yüzde 30’unun hayatları boyunca en az bir kere zona hastalığı geliştirme riski bulunmaktadır. Ülkemizdeki çalışmalar ise her 100 bin bireyden yaklaşık 900’ünün son 5 yıl içinde zona geçirdiğini gösteriyor. Ayrıyeten hastalığın 50 yaşından sonra bariz formda daha sık ortaya çıktığı da araştırmaların dikkat çeken sonuçları arasında” dedi.
Hayat kalitesini zorlaştırıyor
Prof. Dr. Serhat Ünal, zonanın suçiçeğine de neden olan varisella zoster virüsünün, bağışıklık sisteminin zayıflamasıyla, tekrar faal hale gelmesi sonucu ortaya çıktığını belirtti. Ünal, hastalığın klinik olarak çoğunlukla bedenin bir tarafında, belirli bir hudut çizgisi boyunca yayılan, ağrılı ve içi su dolu kabarcıklar halinde döküntüye yol açtığını tabir etti. Hastalığın, bireylerin gündelik ömürlerini ve hayat kalitesini önemli ölçüde etkileyebileceğine vurgu yapan Ünal, kelamlarına şöyle devam etti: “Zonanın en sık görülen komplikasyonlarından biri postherpetik nevralji (PHN) olarak bilinen hudut ağrısıdır. Zona sonrası devam eden bu ağrılar aylar hatta yıllar boyunca sürebilir. PHN’nin yanı sıra zona; göz ve etrafındaki hudutları etkileyebildiği üzere cilt sorunlarına, nörolojik bulgulara, işitme ve istikrar kayıplarına ve nadiren bedene yayılan enfeksiyona yol açabiliyor. Yapılan çalışmalar ülkemizde her beş zona hadisesinden birinde komplikasyon geliştiğini ortaya koyuyor.”
Prof. Dr. Serhat Ünal, “Yaşın yanı sıra çeşitli kronik hastalıklar, zonanın görülme sıklığı, hastalık şiddeti ve komplikasyonları artırabiliyor ve ek hastalık yükü oluşturabiliyor. Bilhassa toplumumuzda yaygın görülen kalp ve damar hastalıkları, diyabet ve ek metabolik hastalıkları olanlarda yüksek riskin bilinmesi kıymet taşıyor” diyerek kelamlarına devam etti.
Tedavi için ülkü pencere: Birinci 72 saat
Zonanın tedavi edilebilir bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Serhat Ünal, “Antiviral tedaviye mümkün olan en kısa müddette başlanması, akut hastalığın idaresinde son derece kıymetli. Yapılan çalışmalar, birinci döküntü sonrası 72 saat içinde tedaviye başlamanın, akut semptom müddetini kısaltabileceğini ve komplikasyon riskini azaltabileceğini gösteriyor fakat teşhiste gecikme olması durumunda tedavi aksayabiliyor. Bu nedenle hastaların zona için tabiplerine istişaresi, belirtileri yaşayan bireylerin vakit kaybetmeden bir doktora başvurması gerekiyor” dedi.
Doğru bilinen yanlışlar
Zonaya ait toplumda yaygın olarak yanlışsız bilinen yanlışlara da açıklık getiren Prof. Dr. Serhat Ünal şu bilgileri paylaştı: “Zona, suçiçeği sonrası bedende pasif halde bulunan virüsün tekrar faal hale gelmesiyle ortaya çıkar. Zona bulaşıcı bir hastalık değildir lakin şimdi güzelleşmemiş döküntülerden yayılan virüs, suçiçeği geçirmemiş yahut aşılanmamış bireylerde suçiçeğine yol açabilir. Zona ömür uzunluğu birden fazla sefer görülebilir. Zona geçirdikten sonra vakit içinde hastalığa yine yakalanma riski artabilir. Bilhassa ileri yaşta ve bağışıklık sistemi baskılanmış şahıslarda zona tekrarlayabilir. Bu hafta vesilesiyle toplumda mevzuyla ilgili şuur seviyesini artırmayı hedefliyoruz. Yaşanmadıkça yahut şahit olunmadıkça göz arkası edilen bu hastalığın riskini ve ciddiyetini anlayalım, doktorlarımıza müşavereyi ertelemeyelim.”
