Yorulma, nefes darlığı, çarpıntı! ‘Büyüme dönemi’ deyip göz arkası etmeyin
Şekerli ve gazlı içecekler
Şekerli, gazlı ve kolalı içecekler hem kilo artışına hem de metabolik dengesizliklere yol açarak kalp sıhhatini dolaylı olarak bozar. Ayrıyeten insülin direnci ve diyabet riskini artırır. Kafeinli içeceklerin de çocuk beslenmesinde yeri yoktur. Çok fazla kahve tüketimi çocuklarda ritim bozukluklarını tetikleyebilmektedir. Su, ayran ve doğal içecekler tercih edilmeli; şekerli içecekler alışkanlık haline getirilmemelidir.
Yetersiz uyku
Yeterli ve kaliteli uyku çocukların kalp sıhhati için de kritik ehemmiyete sahiptir. Yetersiz uyku; gerilim hormonlarını artırarak kalp ritmini ve tansiyonu olumsuz etkileyebilir. Ayrıyeten çok geç ahenge alışkanlığı olan çocuklarda, bedenin biyolojik ritmi bozulabilmektedir. Bu nedenle kesinlikle çocuğun yaşına uygun sistemli uyku saatleri oluşturulmalı ve uyku hijyenine dikkat edilmelidir.
Duruş ve oturuş bozukluğu
Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı Dr. Murat Şahin “Çocuklar uzun mühlet tablet, telefon ve bilgisayar başında oturma sırasında, eğilerek bel takviyesiz oturdukları için omurgada eğrilikler ve göğüs kafesi biçim bozuklukları ortaya çıkabilmektedir. Bu duruş ve oturuş bozuklukları, çocuklarda göğüs ağrısını tetikleyebilmektedir” diyor.
Ailede kalp hastalığı hikayesini göz gerisi etmek
Genetik faktörler çocuklarda kalp hastalıkları açısından değerli bir risk oluşturur. Ailede erken yaşta kalp hastalığı varsa ya da ailede doğuştan gelen kalp hastalığı olan bireyler varsa çocuk da risk altında olabilir. Bu nedenle, aile hikayesi kesinlikle doktora belirtilmeli ve çocuk nizamlı denetimlerden geçirilmelidir.
Hazır ve paketli besinlerin çok tüketimi
Hazır besinler; yüksek tuz, şeker ve trans yağ içerdiklerinden çocukların damar yapısını olumsuz tesirler, vakitle damar sertliğine yer hazırlayarak kalp hastalıklarının erken yaşta başlamasına neden olabilir. Bu usul paketli eserler, çok tuz içeriğinden ötürü çocukluk çağında da tansiyon yüksekliğine yol açabilmektedir. Bu nedenle çocuğa konut imali, doğal ve istikrarlı beslenme alışkanlığı kazandırılmalı, paketli eserler sonlandırılmalıdır.
Hareketsiz ömür tarzı
Tablet, telefon ve bilgisayar başında uzun mühlet hareketsizlik kalbin gereğince çalışmamasına, dolanım sisteminin zayıflamasına yol açar, obezite riskini artırır. Ayrıyeten hareketsiz ömür stili nedeniyle kardiyovasküler sistem ayarı kendini daima istirahatte üzere algıladığı için, ani hareketlerde baş dönmesi, göz kararması ve bayılma da görülebilmektedir. Çocukların açık havada her gün 60 dakika etkin hareket etmesi ve sistemli spor yapmaları desteklenmelidir.
Çocukluk çağı obezitesi
Fazla kilo, kalbin üzerine ekstra yük bindirir. Obez çocuklarda yüksek tansiyon, kolesterol ve insülin direnci üzere kalp hastalıklarını tetikleyen riskler daha erken ortaya çıkar. Çocukların sağlıklı ve istikrarlı beslenmesi, ekran müddetinin azaltılması ve spora yönlendirilmeleriyle kilolarının olması gereken ülkü düzeye ulaşmaları sağlanmalıdır.
Aşırı tuz tüketimi
Yapılan bilimsel çalışmalar; fazla tuz tüketiminin çocuklarda da yüksek tansiyona neden olabileceğini, bu durumun uzun vadede kalp ve damar sıhhatini önemli formda tehdit ettiğini gösteriyor. Yemeklere ekstra tuz eklenmemesi, hazır atıştırmalıkların tuz oranına dikkat edilmesi ve başta cips olmak üzere çok tuzlu atıştırmalıklardan uzak durulması konusunda bilinçlendirilmeleri çok değerlidir.
‘Büyüme devrinde olur’ algısı
Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı Dr. Murat Şahin “Çabuk yorulma, nefes darlığı, çarpıntı, göğüs ağrısı yahut bayılma üzere belirtiler birçok vakit ‘büyüme dönemi’ denilerek göz arkası edilebiliyor. Meğer bu belirtiler kalp hastalıklarının erken sinyalleri olabileceğinden, bu çeşit şikayetler kesinlikle ciddiye alınmalı ve vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulmalıdır” diyor.
Çocuklarda kalp sıhhati için 3 kritik test
Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı Dr. Murat Şahin, çocuklarda kalp sıhhati için 3 kritik testi şöyle açıklıyor;
EKG (Elektrokardiyografi): Ritim bozuklukları, sistemsiz kalp atımı ve birtakım yapısal problemler hakkında bilgi verir. Çarpıntı, bayılma, göğüs ağrısı yahut ani halsizlikte birinci tercih edilen, süratli ve ağrısız bir testtir. Göğüse yerleştirilen elektrotlarla kalp ritmi kıymetlendirilir.
EKO (Ekokardiyografi): Kalbin yapısı ve işleyişini ultrasonla gösterir. Kapaklar, kalp kası, doğuştan kalp delikleri ve kan akışı incelenir. Üfürüm (kalpte ses), nefes darlığı, morarma yahut gelişme geriliği varsa bu test büyük değer taşır.
Efor Testi (Gerekli Durumlarda): Egzersiz sırasında kalbin performansını ve ritmini kıymetlendirir. Çoklukla koşu bandında yürüyerek yapılır. Etkin spor yapan yahut çabuk yorulan çocuklarda hayati ehemmiyet taşıyabilir. Spor öncesi değerlendirmelerde de tercih edilir.
