Görülmeye yaşı 20’lere düştü
Böbrek taşı hastalığının artık genç erişkinlerde hatta 20’li yaş kümesinde da sık görüldüğünü belirten Üroloji Uzmanı Doç. Dr. Emre Tokuç, “Hastaların sıklıkla ‘hayatımda yaşadığım en şiddetli ağrı’ diye tanımladığı böbrek taşını, bilhassa kış aylarında sık yapılan birtakım yanlışlar önemli formda artırabiliyor” diyor. Buna rağmen alınacak kolay fakat tesirli tedbirlerle böbrek taşı riskini azaltmanın mümkün olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Tokuç “Böbrek taşı hastalığı, gerçek ömür üslubu değişiklikleri ve şuurlu yaklaşımlarla büyük ölçüde önlenebilir. Bilhassa vitamin, mineral ve besin destekleri konusunda “ne kadar çok, o kadar iyi” anlayışı yerine, şahsa özel ve doktor denetiminde kullanım temel alınmalıdır. Böbrek sıhhatini müdafaanın yolu, yanlışsız bilgiye dayanarak atılan küçük ancak tesirli adımlardan geçer” diyor.
1-Kışın kâfi su içilmemesi
Soğuk havada susama hissi azalır. Lakin az su içmek idrarın ağırlaşmasına neden olur. Ağırlaşan idrarda kalsiyum, oksalat ve ürik asit üzere taş oluşturan unsurlar daha kolay kristalleşir. Yapılan bilimsel çalışmalar; günlük idrar hacmi azaldıkça taş riskinin bariz formda arttığını göstermektedir.
DOĞRUSU: Günde en az2 litre su için
Böbrek taşı oluşumunu önlemenin en temel yolu kâfi sıvı alımıdır. Bu nedenle bilhassa kış mevsiminde gün içinde susamayı beklemeden ortalama en az 2 litre su tüketmek kritik ehemmiyet taşımaktadır.
2-Bilinçsiz vitamin ve mineral desteği kullanımı
Son yıllarda bağışıklık sistemini güçlendirmek, yorgunluğu azaltmak ya da “daha sağlıklı olmak” maksadıyla vitamin ve mineral desteklerinin kullanımı bariz formda artmıştır. Lakin bu eserler büsbütün günahsız değildir. Bilhassa denetimsiz, yüksek dozda ve uzun periyodik kullanım böbrek taşı oluşum riskini artırabilir. Ayrıyeten ‘bitkisel’ olması böbreklere ziyan vermeyeceği manasına gelmez, tersine yüksek yük oluşturabilir.
DOĞRUSU: Evvel vitamin ve mineral bedellerinizi ölçtürün
Vitamin ve mineral destekleri, mutlaka kişinin yaşına, eşlik eden hastalıklarına, kullandığı ilaçlara ve böbrek taşı hikayesine göre planlanmalıdır. Destek kullanımı öncesinde tabip görüşü almak, gerekiyorsa kan ve idrar tetkikleriyle muhtaçlık ve dozun belirlenmesi, böbrek taşı riskini azaltmak açısından son derece değerlidir.
3-Aşırı tuz ve hayvansal protein tüketimi
Aşırı tuz tüketimi, idrarla kalsiyum atılımını artırarak taş oluşumunu kolaylaştırır. Kırmızı et yüklü beslenme de, idrarda taş yapan hususların artmasına yol açabilir. Bunların yanında, son devirde spor yapan bireylerin kas gelişimini hızlandırmak açısından kullandıkları protein tozlarının uzun periyot, yanlış ve bilinçsiz kullanımı da böbrek taşlarının gelişiminde rol oynayabilmektedir.
DOĞRUSU: Aşırı tuz ve protein tüketiminden kaçının
Dengeli, tuzdan yoksul ve sebze-meyve yüklü bir beslenme sistemi böbrek taşı riskini azaltmada kıymetli rol oynar. Günlük tuz tüketiminin 5 gramı geçmemesi, hayvansal proteini abartmadan tüketmek, bitkisel protein kaynaklarına (baklagiller vb) yer vermek ve protein desteklerini kesinlikle ferdî gereksinimler doğrultusunda uzman teklifiyle kullanmak gerekir.
Tedavide bireye özel yaklaşım çok önemli!
Böbrek taşlarının içeriklerine nazaran farklılık gösterdiğini ve her taş tipi için tekliflerin birebir olmadığını vurgulayan Doç. Dr. Emre Tokuç şöyle konuşuyor: “Bu nedenle “herkese uyan tek bir diyet” yaklaşımı yanlışsız değildir. Taş tahlili yapılan hastalarda, taşın tipine nazaran bireye özel beslenme ve korunma teklifleri planlanmalıdır. Kulaktan dolma bilgiler yerine ferdî risk faktörlerine nazaran hareket edilmelidir. Daha evvel böbrek taşı düşürmüş yahut taş tedavisi görmüş şahıslarda tekrar taş oluşma riski yüksektir. Bu hastaların sistemli aralıklarla üroloji denetimine gitmesi, gerekli tetkiklerin yapılması ve gözetici tedbirlerin gözden geçirilmesi değerlidir. Erken periyotta fark edilen taşlar, birden fazla vakit daha kolay sistemlerle tedavi edilebilir.”
