Ramazan’da gün uzunluğu yorgunluğun sebebi açlık değil! Sahur ve iftarda yapılan yanlışlar
Performansı düşürüyor
Ramazan boyunca değişen öğün nizamı kan şekeri istikrarını direkt etkiliyor. Ani yükselen ve süratle düşen kan şekeri, gün içinde halsizlik, baş ağrısı ve konsantrasyon zahmeti ile kendini gösteriyor. Bu tablo bilhassa çalışan bireylerde ve öğrencilerde performans kaybına neden oluyor. İftarda çok karbonhidrat ve şeker içeren besinlerin tercih edilmesi kısa vadeli bir güç artışı sağlıyor fakat sonrasında süratli bir düşüşe yol açıyor. Bu dalgalanma zihinsel berraklığı olumsuz etkiliyor.
Kan şekeri dalgalanmaları zihni etkiliyor
Diyetisyen Deniz Ayşen Demir, iftar ve sahur tercihlerinin gün içindeki zihinsel performansı direkt etkilediğini belirterek “İftarda çok karbonhidrat ve şeker tüketimi kan şekerini süratle yükseltiyor, akabinde gelen ani düşüş ise halsizlik, baş ağrısı ve odaklanma zahmetine yol açıyor” diyor. Sahurda sırf beyaz ekmek, hamur işi ya da şekerli besinlerle yapılan bir öğün günün erken saatlerinde güç düşüşüne yol açıyor. Uzun mühlet tokluk sağlamayan bu besinler, kan şekerinin gün içinde daha süratli gerilemesine neden oluyor. “Kompleks karbonhidrat, kâfi protein ve sağlıklı yağ içeren bir sahur öğünü kan şekerini daha stabil tutuyor” diyen Dyt. Demir, istikrarlı bir içeriğin dikkat müddetini uzattığını ve gün uzunluğu daha istikrarlı bir güç sağladığını söz ediyor.
Sıvı eksikliği odak müddetini kısaltıyor
Ramazan’da en sık ihmal edilen hususlardan biri kâfi sıvı alımıdır. İftar ile sahur ortasında su tüketiminin yetersiz kalması sonraki gün dikkat müddetinin kısalmasına, unutkanlık ve dalgınlık hissinin artmasına neden oluyor. Çok kafein tüketimi ise bedenden su atımını artırarak bu etkiyi daha da belirginleştiriyor. Dyt. Deniz Ayşen Demir, “Susuzluk sırf fizikî yorgunluk oluşturmuyor. Hafif seviyedeki sıvı kaybı bile zihinsel performansı etkileyebiliyor. Bu nedenle iftar ile sahur ortasında su tüketimi şuurlu biçimde planlanmalıdır” sözlerini kullanıyor.
Ağır iftar rehavete yol açıyor
İftarda çok yağlı ve kızartılmış besinlerin tercih edilmesi sindirim sistemini zorlayarak bedenin kan akışını sindirime yönlendirmesine neden oluyor. Bu durum yemek sonrası rehavet ve uyku hali oluşturuyor. Ayrıyeten çok porsiyon tüketimi uyku kalitesini düşürüyor; bölünen ya da yetersiz uyku ise sonraki gün dikkat, karar verme ve öğrenme süreçlerini olumsuz etkileyerek reaksiyon müddetini uzatıyor. “Ramazan’da ölçülü beslenmek sırf kilo denetimi için değil zihinsel performans için de ehemmiyet taşıyor” diyen Dyt. Demir, tertipli uyku saatleri oluşturmanın ve porsiyon denetimi sağlamanın odak müddetini müdafaada belirleyici rol oynadığını vurguluyor.
Ramazan’da dikkat dağınıklığına karşı 5 önlem
Dyt. Deniz Ayşen Demir, Ramazan ayında dikkat ve odak mühletini korumak için şu tekliflerde bulunuyor:
-Sahurda kompleks karbonhidrat, protein ve sağlıklı yağ içeren istikrarlı bir öğün tercih edin.
-İftarda porsiyon denetimi yapın ve yemeği yavaş tüketin.
-Şekerli ve rafine karbonhidrat içeriği yüksek besinleri sonlandırın.
-İftar ile sahur ortasındaki müddette su tüketimini istikrarlı halde planlayın.
-Akşam saatlerinde çok kafein tüketiminden kaçının ve tertipli uyku saatleri oluşturun.
Farkındalık çağrısı
Sahur ve iftarın şuurlu planlanması kan şekerinin istikrarda kalmasına yardımcı olurken dikkat müddetini de koruyor. Buna karşılık istikrarsız beslenme gün uzunluğu süren halsizlik ve odak kaybına neden olabiliyor. Diyetisyen Deniz Ayşen Demir, Ramazan sürecinde yanlışsız beslenme alışkanlıklarının ehemmiyetine dikkat çekerek “Uzun vadeli açlıkta değerli olan sırf tok kalmak değil, istikrarlı bir güç sağlamaktır. Sahur ve iftarda yapılan gerçek tercihler hem bedensel hem zihinsel performansı destekler” diyor.
