Bitter çikolata yaşlanmayı yavaşlatıyor! “Daha çok çikolata yiyin” bildirisi yanlışsız mu?
Teobromin bulunan şahısların hücreleri daha yavaş yaşlanıyor
Prof. Dr. Murat Baş, biyolojik yaş kavramının kronolojik yaştan farklı olduğuna dikkat çekerek, “Takvim yaşı hepimiz için birebirdir; lakin biyolojik yaş, hücrelerimizin ve dokularımızın ne kadar ‘yıprandığını’ gösterir. Bu çalışmada DNA metilasyonuna dayalı yaş saatleri kullanılmış. Yani bedenin gerçek yaşlanma suratı ölçülmeye çalışılmış. Araştırmada, iştirakçilerin kanındaki teobromin seviyeleri ile bu epigenetik yaş, yani hücresel yaşlanma göstergeleri karşılaştırılmış. Sonuçlar, kanında daha yüksek teobromin bulunan şahısların hücrelerinin daha yavaş yaşlandığını gösteriyor” diyor.
Bitter çikolata gençleştiriyor mu?
Bitter çikolatada doğal olarak bulunan teobromin, kakao çekirdeğine has bir bileşen. Birden fazla vakit kafeinle karıştırılsa da tesirleri farklı. Prof. Dr. Murat Baş, “Teobromin kafein değildir. Uyarıcı tesiri daha hafiftir ve metabolik tesirleri farklıdır. Çalışmanın kıymetli taraflarından biri, gözlenen tesirin kafeinle açıklanamıyor olması. Yani husus ‘kahve içmekle’ birebir şey değil; kakao kökenli özel bir molekülden kelam ediyoruz” sözlerini kullanıyor. Çalışma iki farklı Avrupa popülasyonunda emsal sonuçlar göstermesi açısından dikkat cazip. Lakin Prof. Dr. Murat Baş, bu noktada şu uyarıyı yapıyor: “Bu çalışma nedensellik kanıtlamaz. Yani ‘teobromin gençleştirir’ demek bilimsel olarak hakikat olmaz. Lakin iki bağımsız kümede benzeri sonuçların bulunması, bu münasebetin araştırılmaya paha olduğunu gösteriyor.”
“Daha çok çikolata yiyin” bildirisi hakikat mu?
Araştırmanın kamuoyunda yanlış anlaşılmaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Murat Baş, “Bu çalışma ‘daha fazla çikolata tüketin’ demiyor. Bitter çikolata, gücü ağır bir besindir ve fazla tüketimi kilo artışına yol açabilir. Burada asıl bildiri, kimi besin bileşenlerinin yaşlanma biyolojisi üzerinde tesirli olabileceğidir. Bitter çikolatanın bilhassa yüksek kakao oranına (genellikle %70 ve üzeri) sahip olan çeşitlerinde teobromin ölçüsü daha yüksektir. Lakin ticari eserlerde şeker ve yağ oranı da dikkate alınmalıdır” formunda konuşuyor. Prof. Dr. Murat Baş, sağlıklı yaşlanmanın bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini vurguluyor: “Sağlıklı yaşlanma tek bir besine bağlı değildir. Akdeniz tipi beslenme, kâfi fizikî aktivite, sigaradan uzak durma ve kaliteli uyku temel belirleyicilerdir. Bitter çikolata burada yalnızca bir ipucu olabilir.”
Sağlıklı yaşlanmak için istikrarlı beslenmek kural
Dünya genelindeki çalışmalar, beslenme alışkanlıklarımızın hücrelerimizin çalışma biçimini etkileyebileceğini gösteriyor. Bilhassa bitkisel kaynaklı, antioksidan içeriği yüksek besinlerin hücreleri yıpratan süreçleri yavaşlatabildiği düşünülüyor. “Yani ne yediğimiz, hücrelerimizin nasıl yaşlandığını etkileyebiliyor. Zerzevat, meyve ve kakao üzere bitkisel besinlerde bulunan birtakım doğal unsurlar, hücreleri gerilime karşı koruyabiliyor” diyen Prof. Dr. Murat Baş, beslenmenin yalnızca bir kalori hesabı olmadığına da dikkat çekiyor: “Yediğimiz besinlerin içeriğindeki biyoaktif bileşenler, hücresel seviyede süreçleri etkileyebilir. Bu çalışma, yaşlanma biyolojisi ile beslenme ortasındaki bağın ne kadar karmaşık ve heyecan verici olduğunu bir defa daha gösteriyor.” Bilim dünyası için yeni bir araştırma alanı açan bu bulgular, beslenmenin sırf kilo denetimi değil, sağlıklı yaş alma süreci açısından da kritik rol oynadığını ortaya koyuyor. Lakin uzmanlar, kişisel besinlere odaklanmak yerine istikrarlı ve çeşitli bir beslenme modelinin benimsenmesi gerektiğinin altını çiziyor.
