Sessizce görme kaybına neden oluyor! Bu belirtilerle kendini gösteriyor

50 yaş üzerindeki şahıslarda görülüyor

Sarı nokta hastalığı, gözün art kısmında bulunan retina katmanının merkezindeki makula bölgesini etkileyen ve bilhassa 50 yaş üzerindeki bireylerde görülen ilerleyici bir hastalık. Sarı nokta denmesinin sebebi ise bu bölgede yüksek ışık maruziyetine karşı korunma sağlanması emeliyle çokça lutein ve zeaksantin isimli sarı renkli pigmentler oluşması.   Makula; okuma, yazma, araç kullanma, yüzleri tanıma ve ince detayları seçme üzere merkezi görme fonksiyonlarından sorumlu oluyor. Bu bölgenin ziyan görmesi sonucunda merkezi görmede bulanıklık, biçimlerde bozulma yahut görme kaybı ortaya çıkabiliyor. Belirtiler önce tek beğenilen oluşabilirken hastalık ilerleyip her iki gözü de tuttuğunda günlük ömür değerli biçimde etkileniyor. Hastalık ilerledikçe merkezi görme kaybının belirginleşmesi nedeniyle hastalarda kıymetli problemler yaşandığına vurgu yapan Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Şahin, “Bu tabloda hastalar okuma, yazma, araç kullanma, yüzleri tanıma ve düz çizgileri görme üzere durumlarda zahmet çekmektedir. Hastalık ileri evrede körlüğe varmasa da inançlı yürüyüşü zorlaştırmakta ve düşme riskini  artırmaktadır. Ayrıyeten görme kaybının yarattığı toplumsal izolasyon, depresyon ve bağımsız aktivitelerde azalma (yemek yapma, televizyon izleme vb.) hayat kalitesini önemli formda düşürebilmektedir” diye konuşuyor.

Görme yetisinde süratle azalma yaşanabiliyor

Sarı nokta hastalığı temel olarak kuru tip ve yaş tip olmak üzere iki ana kümeye ayrılıyor. Hastaların büyük çoğunluğunda kuru tip geliştiğini anlatan Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Şahin, “Kuru tipte retina altında vakitle biriken ve drusen ismi verilen birikintiler ile buna eşlik eden hücre kaybı sonucunda görme yetisi yavaşça azalmaktadır. İleri evrelerinde de coğrafik atrofi olarak isimlendirilen ve retina hücrelerinde besbelli kayıp ve bunun sonucunda görme kalitesinde azalmayla seyreden tablo gelişebilmektedir” bilgisini veriyor. “Yaş tip ise daha az görülmesine karşın görme kaybından en sık sorumlu olan formudur” diyen Prof. Dr. Özlem Şahin, şu bilgileri veriyor: “Bu tipte retina altında olağandışı ve kırılgan yeni damarlar gelişmektedir. Bu damarlar sıvı yahut kan sızdırarak makulanın yapısını bozabilmekte ve görmede haftalar hatta günler içinde besbelli azalmaya neden olabilmektedir. Erken teşhis ve vaktinde tedavi, yaş tip sarı nokta hastalığında görmenin korunması açısından büyük kıymet taşımaktadır.”

Sigara kullanımı riski yaklaşık 2 kat artırıyor!

İlerleyen yaş sarı nokta hastalığının en kıymetli risk faktörünü oluşturuyor. Görülme sıklığı bilhassa 55 yaşından sonra bariz olarak artıyor. Bunun yanı sıra sigara kullanımı, hipertansiyon, diyabet ve kardiyovasküler hastalıklar sarı nokta hastalığının gelişme riskini manalı ölçüde artıran risk faktörleri ortasında yer alıyor. Şimdiki çalışmalar sigara kullanımının riski yaklaşık iki kat artırdığını gösteriyor. Ayrıyeten aile hikayesi ve birtakım genetik varyasyonların da değerli risk faktörleri olarak kabul edildiğini aktaran Prof. Dr. Özlem Şahin, “Obezite, fizikî hareketsizlik, sıhhatsiz beslenme alışkanlıkları ve düşük antioksidan alımı üzere faktörlerin de katkıda bulunabileceği düşünülmekle birlikte bunların tesirleri konusunda literatürde daha değişken sonuçlar bulunmaktadır” diyor.

Bu problemleri göz gerisi etmeyin

Sarı nokta hastalığı erken evrede ekseriyetle belirti vermiyor yahut belirtiler çok hafif seyrediyor. Bu nedenle hastalar meselelerinin yaşlılığa bağlı olduğunu düşünüyor. Hastalık ilerledikçe merkezi görmede bozulma başladığına işaret eden Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Şahin, aşağıda yer alan belirtilerden birinin ortaya çıkması halinde vakit kaybetmeden göz hastalıkları uzmanına başvurulması gerektiğine dikkat çekiyor.

1-Düz çizgilerin eğri yahut dalgalı görünmesi

2-Okuma sırasında harflerin bulanıklaşması

3-Karşıya bakarken silik noktaların oluşması

4-Gölgelerin yahut birbirine yakın renklerin ayırt edilmesinde güçlük

5-Karanlıkta görmenin bariz formda zorlaşması

6-Işığa karşı hassasiyet artışı

7-Görüntülerdeki ayrıntıların kaybolma hissi

Tedaviden başarılı sonuçlar elde ediliyor

Sarı nokta hastalığının teşhis sürecinde ayrıntılı göz muayenesinin yanı sıra retina görüntüleme formülleri ve optik koherens tomografi üzere gelişmiş teknolojilerden faydalanılıyor. Bu sayede retina katmanındaki değişiklikler detaylı formda incelenebiliyor. Tedavinin temel gayesi ise mevcut görmeyi korumak ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak. Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Şahin, hastalığın tipi ve evresinin uygulanacak tedaviyi belirlediğini anlatarak, “Kuru tip sarı nokta hastalığında vitamin ve mineral destekleri uygun hastalarda hastalığın ilerleme riskini yaklaşık yüzde 25 oranında azaltmaktadır. Ayrıyeten yeşil yapraklı sebzelerden güçlü beslenme, omega-3 yağ asitlerinin tüketimi, tertipli idman, tansiyon ve kolesterol denetimi ile sigaranın bırakılması üzere ömür biçimi değişiklikleri de kıymet taşımaktadır” diyor. Son yıllarda ileri evre kuru tip hastaları için göz içi iğne tedavisinin de geliştirildiğini belirten Prof. Dr. Özlem Şahin, belirli aralıklarla göze uygulanan bu formülün hastalığın retina üzerindeki hasarının ilerleme suratını yavaşlatmaya yardımcı olabildiğini söylüyor. 

Görme seviyeleri korunabiliyor

Yaş tip sarı nokta hastalığının tedavisinde ise göz içine enjeksiyonla uygulanan ilaçlar değerli bir yer tutuyor. Bu tedaviyle, retina altındaki olağandışı damar oluşumunun ve sıvı sızıntısının denetim altına alınması hedefleniyor. Enjeksiyon tedavisi sayesinde hastaların görme seviyeleri korunabiliyor, hatta kimi hastalarda görme yeteneğinde düzgünleşme sağlanabiliyor. Prof. Dr. Özlem Şahin, “Son vakitlerde bu iğne tedavilerinin sıklığının azalmasında değerli gelişmeler yaşanmakla birlikte, yılda 10-12’ye varan iğne sayıları görme sertliğinin korunmasında değerli rol oynamaktadır” diye konuşuyor.

Sağlıklı ömür alışkanlıkları esirgeyici rol oynuyor

Genetik kökeni ağır bastığından sarı nokta hastalığını önlemek her vakit mümkün olmasa da riski azaltmaya ve ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olabilecek birtakım tedbirler bulunuyor. Prof. Dr. Özlem Şahin, bu tedbirleri şöyle sıralıyor: “Özellikle sigara kullanmamak, tertipli fizikî aktivite yapmak, sağlıklı beden tartısını korumak ve kardiyovasküler risk faktörlerini denetim altında tutmak kıymet taşımaktadır. Ayrıyeten istikrarlı beslenme (yeşil yapraklı sebzeler, balıkta bulunan omega-3 yağları), kan basıncı/şeker/kolesterol denetimi üzere sağlıklı hayat usulü faktörleri hastalığın gelişimini yavaşlatmaktadır. Uzun periyodik güneş ışığına maruziyeti azaltmak için güneş gözlüğü kullanmak da retina sıhhatini müdafaaya yardımcı olmaktadır.”