Dikenlerin gerisindeki katliam: Kirpi taşı! Gramı 200 dolar: Tıbbi bir mucize mi?
Derleyen: Betül Topaklı / Milliyet.com.tr – Gövdelerinin üzerindeki 2-2,5 santimetre uzunluğundaki dikenli vücutlarıyla bilinen kirpiler, kızdırıldıklarında yuvarlak hale gelip bir diken topuna dönüşüyor. Dikenlerinden ötürü aralıklı durduğumuz kirpiler aslında dikenlerini yalnızca bir tehlike sezdiğinde etkinleştiriyor. Çalılıklı ormanlardan, büyük park ve bahçelere kadar pek çok yerde yaşayabilen bu sempatik hayvanların, dünya çapında 5 cinse ilişkin 17 tipi bulunuyor. Lakin bu tipler ortasındaki en değerlisi Malezya yahut Himalaya kirpisi olarak da isimlendirilen Hystrix Brachyura. Tayland, Hindistan, Laos, Endonezya, Myanmar ve Çin’de görülen bu kirpi çeşidinin öbür kirpilerden farkı ise tezlere nazaran midelerinde bulunan hazine pahasındaki kirpi taşı. Peki bilhassa Kovid-19 salgınıyla birlikte yüksek fiyatlardan alıcı bulan bu taş neden bu kadar kıymetli?
ZEHİR ÖLÇÜSÜNÜN 7 BİN KATINA DAYANIYOR
Avrupa ve Asya’da görülen kirpiler Türkiye’nin çabucak her yerinde de bulunuyor. Çoğunlukla böcek, sümüklüböcek, kurbağa, solucan, nadiren küçük fare ve yılan yavrularını yiyen bu küçük vücutlar, cüsselerine nazaran epeyce güçlü bir yapıya sahipler. Ortalama ömrü 18 yıl olan kirpiler, insanların katlandığı tetanus zehri ölçüsünün 7 bin katına dayanıyor. Bu gücünü ise tabiattan alıyorlar. Nasıl mı? Doğal ki hastalandıkları vakit kendisini şifasıyla güzelleştirecek bitki ve bitki köklerini âlâ bilmesi sayesinde. Doğada ince eleyip seçerek ayıkladığı en acı bitki köklerini hatta beşerler için bile yüksek tıbbi pahası olan şifa kaynakları barındıran bitkileri arayıp bulma içgüdüsüne sahipler. Bu durum kirpinin bol ölçüde bitki kökü yemesine, bu sebeple de midesinde taşlar oluşmasına sebep oluyor. Peki gramı 200 dolara satılan ve her sıkıntıya deva olduğu söylenen bu kirpi taşlarının argüman edilen yararları neler?
Guliga olarak isimlendirilen bu taşlar, kimi savlara nazaran şahsa bir eczaneden çok daha fazlasını vadediyor. Zira bu taşın içeriğinde bedenin bağışıklık sistemini oluşturan biyokatalizörler, nötrleştiriciler ve antikorlar olarak fonksiyon gören protein birikintileri ve enzimlerin bulunduğu söyleniyor. Binlerce yıl boyunca Güney Çin ve Güneydoğu Asya’daki zirve kabileleri tarafından ilaç olarak kullanılan bu taş antienflamatuar, antioksidan, doğal antikor, bağışıklık güçlendirici ve detoksifikasyon yararlarıyla biliniyor. Kirpinin midesindeki bu mucizevi taş şu anda, Çin ve Güneydoğu Asya’da dang humması, menenjit, uçuk, boğaz enfeksiyonları, zatürre ve birçok hastalığın tedavisinde alternatif bir ilaç olarak kullanılıyor.
KANSERİ TEDAVİ ETTİĞİ SÖYLENİYOR
Kirpi taşının güzelleştirdiği sav edilen hastalıklar ortasında hudut sistemi rahatsızlıkları, böbrek rahatsızlıkları, göğüs, lösemi üzere kanser çeşitleri geliyor. Bilhassa salgın devrinde Kovid-19’a yakalanmamak, yakalanırsa kolay kolay hastalıktan kurtulmak isteyen Asyalı zenginler, bu taşa milyonlarca dolar vererek sahip oldu. Kirpi taşları çiğ yahut toz halinde satılırken, kapsül haline de getirilebiliyor. Birkaç onsluk unsur yüzlerce hatta binlerce dolara mal olabiliyor. En çok istek gören, çeşitli çeşitleri ortasında en güçlü olduğuna inanılan koyu kırmızı ‘kan’ kirpi taşları. Kanser tedavi edici özellikleriyle ilgili tezlerin son birkaç yılda katlanarak artması, fiyatlarının da bir epey yükselmesine neden oluyor.
KİRPİ TAŞI, ‘KİRPİ HURMASI’NA DA DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR
Nadir ve hayli pahalı bir klasik Çin tıbbı olarak kabul edilen kirpi hurması ise kirpilerde bulunan ve hayvanın toksik bitkilere yahut başka çevresel faktörlere maruz kalması sonucu oluştuğuna inanılan taşlardan elde ediliyor. Bu taşlar kıymetli tıbbi özelliklere sahip olduğuna inanılan kirpi hurmasına dönüştürülüyor. Kirpi hurmasının sıhhat açısından sağladığı yararlar ise şu biçimde sıralanıyor:
1- Yara güzelleşmesi: Kirpi hurması, doku yenilenmesini teşvik ederek ve iltihabı azaltarak yara güzelleşmesini hızlandırmaya yardımcı olabilen yüksek seviyede amino asit içeriyor.
2- Kanser dayanağı: Bazen kanser tedavisinde tamamlayıcı tedavi olarak kullanılıyor, bağışıklık sistemini güçlendirdikleri ve kemoterapi yahut radyasyon tedavisinin neden olduğu rahatsızlığı azalttıkları tez ediliyor. Bu argüman, antioksidan özellikleriyle destekleniyor.
3- Yüksek riskli hastalara dayanak: Bağışıklık sistemini güçlendirici özelliği nedeniyle kirpi hurması, bağışıklık sistemi zayıflamış yahut kronik hastalığı olan bireyler için yararlı olabiliyor.
4- Anti-inflamatuar tesirleri: Klâsik olarak eklem ağrılarını ve öbür iltihaplı durumları hafifletmek için kullanılıyor. Fakat yeniden söylenenlere nazaran kirpi hurmalarının özgünlüğü ve saflığının değişebileceğini unutmamak gerekiyor.
BİLİMSEL İSPATI YOK! JENERASYONU TÜKENME TEHLİKESİYLE KARŞI KARŞIYA
Peki kirpi, küçücük bedeni içinde bu türlü koskocaman bir taş varken nasıl meselesiz yaşıyor? Aslında pek yaşadıkları söylenemez. Ne yazık ki bu kirpiler, midelerinde bulunan ve bezoar ismi verilen soğan halindeki sindirilmemiş bitki malzemesi yığınları için görüldükleri yerde avlanıyor. Önde gelen yaban hayatı kaçakçılığı uzmanlarına nazaran, bu küçük ve dikenli kemirgenlerin Güneydoğu Asya genelinde jenerasyonu tükenme tehlikesiyle karşı karşıya. Talep büyük ölçüde Çin’den geliyor. Kirpilerin sindirim sisteminde biriken taşların diyabet, dang humması ve kanseri tedavi etme yeteneği de dahil olmak üzere güçlü tıbbi özelliklere sahip olduğuna inanıyor. Lakin taşların tedavi edici özelliği olduğuna dair bilimsel bir delil bulunmuyor.
Kanada merkezli, yaban hayatı ticaretiyle ilgili bilgileri toplayan bir kuruluş olan Monitor’un yönetici yöneticisi Chris Shepherd, Güneydoğu Asya’daki yaban hayatı ticaretini 25 yıldır takip ediyor. Malezya’nın yanı sıra Endonezya, Tayland, Laos, Kamboçya, Myanmar ve Filipinler’den Çin’e canlı olarak çok sayıda kirpi kaçırıldığına dair birçok anekdot aldığını açıkladı. Hayvanların öldürüldüğünü ve midelerinin kesilerek içlerindeki taşların çıkarıldığını anlatan Shepherd, kirpilerin sırf 10’da birinin bağırsaklarında taş bulunduğunu belirtti.
