Bu yıl da göğüs kanserinden Parkinson’a, prostat kanserinden hiperspektral görüntüleme teknolojilerine uzanan çalışmalarıyla geleceğe ışık tutan 4 bilim bayanı mükafata layık görüldü. Boğaziçi Üniversitesi’nden Doç. Dr. Banu İyisan, meme kanseri için akıllı hibrit nanoilaç sistemleri geliştirme üzerinde çalışıyor. Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi’nden Dr. Dilara Nemutlu Samur, Parkinson hastalığının erken teşhis ve tedavisine katkı sağlamayı amaçlıyor. Sabancı Üniversitesi’nden Dr. Duygu Kuzuoğlu Öztürk, prostat kanserinde alternatif tedavi yolu sağlayacak tahlil geliştiriyor. ODTÜ’den Doç. Dr. Sevinç Figen Öktem Seven ise yapay zekâ ile düşük maliyetli, taşınabilir hiperspektral görüntüleme sistemleri ortaya koymayı hedefliyor.
Bilim bayanlarının muvaffakiyetlerinin ve hayat hikayelerinin geleceğe ilham kaynağı olması ve yeni rol modeller yaratması için L’Oréal Türkiye, programın 23 yıllık birikimini bir kitap çalışmasıyla kalıcı hale getirdi. “Bilim Bayanları İçin: Bilimin İzinde Yürekli Türk Bayanlarının Hikâyesi” isimli kitapta, bugüne kadar ödüllendirilen birçok bilim bayanının ömür hikayeleri, bilime olan tutkuları ve ilham veren seyahatleri bir ortaya getirildi. Kitaptan elde edilecek tüm gelir, Bilim Kahramanları Derneği aracılığıyla 8-12 yaş aralığındaki çocukların robotlarla geleceğe yönelik tahliller üretmesine dayanak olacak.
Yakın vakitte misyonuna başlayan Şirketin Türkiye Ülke Genel Müdürü Vanya Panayotova, programın yarattığı toplumsal sözlerle anlattı:
“Türkiye’nin genç nüfusu ve dinamik yapısı, Bilim Bayanları İçin Programı’na da yansıyor. Müracaatları incelediğimizde sağlıktan iklim değişikliğine, sürdürülebilirlikten teknolojiye kadar birçok alanda geliştirilen tahliller sırf bilimsel yenilikler sunmakla kalmayıp, toplumun farklı kısımlarına ve gezegenimizin karşı karşıya olduğu meselelere da tahlil arıyor ve yaratıyor.
Şirketin Kurumsal İlgiler ve Etkileşim Yöneticisi & Ülke Sürdürülebilirlik Lideri İrem Karaoda Tanrıkulu ise “23 yıldır yürüttüğümüz Bilim Bayanları İçin Programı kapsamında 128 bayan bilim insanını destekledik; 1 bilim bayanımız memleketler arası harikalık mükafatı, 5 bilim bayanımız ise ‘Uluslararası Yükselen Yetenek’ unvanı aldı. Bugün bu muvaffakiyetleri kalıcı kılmak ve daha geniş kitlelere ulaştırmak için “Bilim Bayanları İçin: Bilimin İzinde Yavuz Türk Kadınlarının Hikâyesi” adlı kitabı yayımlıyoruz” dedi.
Doç. Dr. Banu İyisan, Boğaziçi Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Enstitüsü
Üçlü negatif göğüs kanseri için, büsbütün doğal biyomalzemelerden geliştirilerek, insan saç telinden yaklaşık bin kat daha küçük, çok fonksiyonlu ve akıllı nano ilaç sistemleri tasarlamak amaçlanıyor. Böylelikle mevcut tedavilere dirençli bu agresif kanser çeşidinde tedavi aktifliğini artırmaya, yan tesirleri azaltmaya yardımcı sürdürülebilir metotlarla öteki kanser tiplerine de uyarlanabilecek bir yeni kuşak yaklaşım geliştirmek hedefleniyor.
Parkinson’un bağırsaktan beyne seyahati: Çip-üstü-organ teknolojisi ile erken devir ortaya çıkan biyolojik değişimlerin ve süreçlerin anlaşılması
Dr. Dilara Nemutlu Samur, Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı
Parkinson hastalığında bağırsak-beyin ortasındaki bağlantıyı anlamaya odaklanan bu çalışma, mikroakışkan sistemler (çok küçük ölçeklerde sıvı akışını denetim edebilen) kullanarak bir çip-üstü-organ modeli geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu model ile bağırsak ve beyin hücreleri ortasındaki irtibat taklit edilerek hastalığın bağırsakta nasıl başladığı ve hangi düzeneklerle beyne yayıldığı incelenebilmesi hedeflenmektedir. Elde edilen bulgular, Parkinson hastalığının erken devir belirtilerini ortaya çıkarabilecek ipuçları sunarak erken teşhis ve tedavi stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.
Prostat kanserinde protein üretim denetim düzeneğinin araştırılması ve tedaviye dönüştürülebilmesi
Dr. Duygu Kuzuoğlu Öztürk, Sabancı Üniversitesi Moleküler Biyoloji, Genetik ve Biyomühendislik Bölümü
Prostat kanserinin en ölümcül tipi olan kastrasyona dirençli prostat kanserinin ilerlemesinde değerli rol oynayan proteinlerin, hücre tarafından nasıl üretildiklerinin araştırılması projenin ana hususudur. Projenin gayesi, genetik bilginin hücrenin yapıtaşı olan proteinlere dönüşmesinde kritik rol oynayan RNA molekülünden proteine dönüşüm sürecini anlamak ve bu yolla hastalığa sebep olan proteinlerin düzeylerini azaltmaya yardımcı olmaktır. Böylelikle, mevcut tedavilere direnç geliştiren hücreler için yeni bir tedavi yaklaşımı geliştirilmesine katkı sağlanacak ve gelecekte yeni tedavi yolları için temel bir adım atılacaktır.
Özel tasarlanmış lensler ve fizik temelli yapay zeka kullanarak düşük maliyetli anlık spektral (her pikselde çok daha detaylı renk ve ışık bilgisi sağlayan) görüntüleme teknolojisi geliştirilmesi
Doç. Dr. Sevinç Figen Öktem Seven, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü
Her pikselde çok daha detaylı renk ve ışık bilgisi sağlayan spektral görüntüleme teknolojisinin herkes için erişilebilir hale gelmesi gayesiyle, düşük maliyetli, kompakt ve taşınabilir bir sistem geliştiriliyor. Özel tasarlanmış lensler içeren bu sistem, klasik kameraların sırf üç renkle sonlu kapasitesini aşarak her renk tonunu dalga uzunluğuna nazaran başka farklı görebilen detaylı manzaralar elde edecek. Yapay zekâ takviyeli algoritmalarla oluşturulacak bu imajlar; tarımda eser takibi, su kalitesi izleme, kalite denetim ve sıhhatte teşhis üzere pek çok alanda kullanılabilecek. Bilhassa teknolojik açıdan dezavantajlı bölgelerde, yerli üretime katkı sağlayan uygun maliyetli bir tahlil sunacak.
