Anne adayları dikkat! Mutfaktaki hijyen kusurları bebek sıhhatini nasıl tesirler?
Gebelik sürecinde beslenme tertibinin anne ve bebek sıhhati üzerinde direkt tesirli olduğunu söyleyen Bayan Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Ezgi Oktay, bu periyotta alınan besinlerin bebeğin gelişiminde kıymetli rol oynadığını belirtti.
Gebeliğin anne bedeninin hem kendi muhtaçlıklarını hem de gelişmekte olan bebeğin ihtiyaçlarını karşılamak zorunda olduğu özel bir devir olduğuna dikkat çeken Op. Dr. Oktay, “Bu süreçte alınan besinler bebeğin organ gelişimi, beyin gelişimi, kemik yapısı ve bağışıklık sistemi üzerinde direkt etkilidir” diye konuştu.
Yeterli ve istikrarlı beslenmenin gebelik sürecinde ortaya çıkabilecek birtakım risklerin azaltılmasına yardımcı olduğunu belirten Op. Dr. Oktay, “Dengeli beslenme düşük doğum tartısı, erken doğum ve birtakım doğumsal anomalilerin görülme riskini azaltabilir. Birebir vakitte anne adayında gelişebilecek kansızlık üzere meselelerin önlenmesine de katkı sağlar” diye konuştu.
‘EN SIK YAPILAN YANILGI İKİ KİŞİLİK YEMEK DÜŞÜNCESİ’
Gebelikte en sık yapılan beslenme kusurlarından birinin “iki kişilik yemek” anlayışı olduğunu belirten Op. Dr. Ezgi Oktay, “Gebelikte en sık karşılaştığımız yanılgılardan biri daha fazla yemek ile daha yanlışsız beslenmek ortasındaki farkın gözden kaçmasıdır. İki kişilik yemek kanısıyla gereğinden fazla kalori almak, protein ve zerzevat tüketiminin yetersiz olması, şekerli ve paketli besinlerin sık tüketilmesi, demir ve folat açısından güçlü besinlerin ihmal edilmesi, öğün atlamak yahut uzun müddet aç kalmak ve yetersiz sıvı tüketimi en sık karşılaştığımız yanılgılar arasındadır” tabirlerini kullandı.
Enerji gereksiniminin gebeliğin periyotlarına nazaran farklılık gösterdiğini söz eden Op. Dr. Oktay, “İlk trimesterde çoklukla ek kalori gereksinimi yoktur ya da çok azdır. İkinci trimesterde günlük yaklaşık 300-350 kilokalori, üçüncü trimesterde ise yaklaşık 450 kilokalori ek güç ihtiyacı oluşur. Bu artış büyük bir öğün manasına gelmez. Küçük ve istikrarlı ek besinlerle bu muhtaçlığın karşılanabilir” dedi.
‘BAZI BESİN ÖĞELERİ GEBELİKTE KRİTİK KIYMETE SAHİPTİR’
Gebelik devrinde kimi besin öğelerinin bilhassa değerli olduğunu vurgulayan Op. Dr. Oktay, şu bilgileri paylaştı:
“Protein, demir, kalsiyum ve folik asit gebelikte kritik kıymete sahip besin öğeleridir. Protein tüketimi bebeğin doku, kas ve organ gelişimi için gereklidir. Protein tıpkı vakitte plasenta ve amniyon sıvısının oluşumunda da rol oynar. Demir muhtaçlığı gebelikte artabilir. Yetersiz demir alımı annede kansızlığa ve bebeğe giden oksijen ölçüsünde azalmaya yol açabilir. Birtakım durumlarda erken doğum riskini de artırabilir. Kalsiyum ise bebeğin kemik ve diş gelişimi için değerlidir. Kâfi kalsiyum alınmadığında bebek muhtaçlığını annenin kemiklerinden karşılayabilir. Folik asit bilhassa gebeliğin erken devrinde bebeğin hudut sistemi gelişimi için kritiktir. Folik asit eksikliği birtakım nöral tüp defektleri ile ilişkilendirilir.”
‘BAZI BESİNLERE DİKKAT EDİLMELİ’
Gebelikte kimi besinlerin enfeksiyon yahut toksin riski nedeniyle dikkatli tüketilmesi gerektiğini söyleyen Op. Dr. Ezgi Oktay, “Çiğ yahut az pişmiş et ve yumurta, çiğ süt ve pastörize edilmemiş süt eserleri, çiğ balık ve sushi üzere besinler gebelikte risk oluşturabilir. Düzgün yıkanmamış sebzeler de kimi enfeksiyonlara yol açabilir. Yüksek cıva içerebilen birtakım büyük balıklar da gebelikte hudutlu tüketilmelidir” dedi.
‘ŞEKERLİ VE PAKETLİ BESİNLER RİSK OLUŞTURABİLİR’
Şekerli ve ultra işlenmiş besinlerin çoklukla yüksek kalori içerdiğini fakat besin bedellerinin düşük olduğunu belirten Op. Dr. Oktay, “Bu tür besinlerin çok tüketimi gereğinden fazla kilo alımına, kan şekerinde ani yükselmelere ve gebelik diyabeti riskinde artışa yol açabilir” dedi. Ayrıyeten bu durumun bebeğin olağandan büyük doğması olarak tanımlanan makrozomi riskini de artırabileceğini belirten Op. Dr. Oktay, mümkün olduğunca doğal ve işlenmemiş besinlerin tercih edilmesini önerdi.
‘KAFEİN BÜSBÜTÜN YASAK DEĞİL’
Gebelikte kafein tüketiminin büsbütün yasak olmadığını lakin hudutlu olması gerektiğini kaydeden Op. Dr. Oktay, “Genellikle güvenli kabul edilen hudut günlük yaklaşık 200 miligram kafeindir. Bu ölçü yaklaşık olarak bir ila iki fincan filtre kahveye yahut iki üç fincan Türk kahvesine karşılık gelebilir. Çay, çikolata ve birtakım içeceklerin de kafein içerdiğinin unutulmamalıdır” açıklamasında bulundu.
‘TAKVİYELER DOKTOR TEKLİFİYLE KULLANILMALI’
Gebelikte birtakım vitamin ve mineral muhtaçlıklarının sadece beslenmeyle karşılanamayabileceğini lisana getiren Op. Dr. Oktay, “Bu nedenle birçok gebelikte tabip teklifiyle birtakım destekler kullanılabilir. Folik asit, demir, D vitamini ve kimi durumlarda iyot yahut omega-3 destekleri önerilir. Lakin her destek herkes için gerekli değildir. Destek kullanımı kesinlikle doktor teklifiyle ve ferdî gereksinimlere nazaran planlanmalıdır” dedi.
‘BESLENME BEBEĞİN GELİŞİMİNİ DİREKT ETKİLER’
Yetersiz yahut istikrarsız beslenmenin bebeğin büyüme ve gelişimini direkt etkileyebileceğini belirten Op. Dr. Oktay, “Yetersiz beslenme düşük doğum tartısı, gelişme geriliği, kimi doğumsal anomaliler ve erken doğum riskinde artış üzere meselelere yol açabilir. Birtakım çalışmalar gebelik periyodundaki beslenme alışkanlıklarının çocuğun ilerleyen yaşlardaki metabolik hastalık riskleri üzerinde de tesirli olabileceğini göstermektedir” tabirlerini kullandı.
‘SAĞLIKLI GEBELİK İÇİN İSTİKRARLI BESLENME ŞART’
Anne adaylarına beslenme konusunda tekliflerde bulunan Op. Dr. Ezgi Oktay, “Sağlıklı bir gebelik için beslenmede temel prensip çeşitlilik ve istikrardır. Gün içinde tertipli ve istikrarlı öğünler tüketmek, protein kaynaklarına her öğünde yer vermek, bol zerzevat ve meyve tüketmek ve kâfi su içmek değerlidir. Unutulmamalıdır ki gebelikte beslenme sadece kilo denetimi için değil, anne ve bebeğin uzun vadeli sıhhati için değerli bir yatırımdır” dedi.
