Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde ortaya çıkan ve Uganda’da da hadiselerin görülmesiyle milletlerarası gündeme taşınan Ebola salgını, yüksek vefat oranı nedeniyle kamuoyunda tasaya neden oldu. DSÖ’nün acil durum kararı ise Covid-19 sonrası salgın hastalıklara ait global hassasiyeti yine gündeme taşıdı.Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde ortaya çıkan ve Uganda’da da hadiselerin görülmesiyle milletlerarası gündeme taşınan Ebola salgını, yüksek mevt oranı nedeniyle kamuoyunda kaygıya neden oldu. DSÖ’nün acil durum kararı ise Covid-19 sonrası salgın hastalıklara ait global hassasiyeti tekrar gündeme taşıdı.
Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı’ndan Doç. Dr. Gülay Okay, Ebola’nın önemli seyirli viral bir hastalık olduğunu belirterek hastalığa ait şu bilgileri verdi: Ebola ani başlayan ateş, boğaz ağrısı, çok halsizlik, kas ve baş ağrısı ile başlar. İlerleyen evrelerde kusma, ishal, böbrek ve karaciğer işlev bozuklukları ile seyreden, hayati tehlikesi epeyce yüksek bir hastalıktır. Hastalığın ilerleyen periyotlarında daha ender olarak yaygın beden kanamaları görülebilir.
DSÖ’nün acil durum ilanı ne manaya geliyor?
DSÖ’nün kararının global panik manasına gelmediğini vurgulayan Doç. Dr. Okay, “Uluslararası Halk Sıhhati Acil Durumu, bir salgının öbür ülkelere yayılma riski taşıdığı ve global olarak ülkelerin koordineli bir cevap vermesi gerektiği manasına gelir. Bu karar global bir panik nedeni değildir; ülkelerin alarm durumuna geçmesini, finansal kaynakların aktarılmasını, aşı ve ilaç lojistiğinin hızlandırılmasını ve memleketler arası giriş noktalarındaki tedbirlerin artırılmasını sağlayan erken bir korunma tedbiri olarak değerlendirilmelidir” dedi.
Türkiye’de Ebola görüldü mü?
Türkiye’de bugüne kadar mutlaklaşmış, laboratuvar onaylı Ebola olayı görülmediğini belirten Doç. Dr. Okay, “Geçmiş yıllarda kuşkulu görülen birkaç hadise olmuş, lakin testler sonucunda bu bireylerin sıtma yahut diğer enfeksiyonlar taşıdığı saptanmıştır” sözlerini kullandı.
Türkiye için nasıl bir risk oluşturur?
Ebola’nın Türkiye için direkt ve büyük ölçekli bir salgın tehdidi oluşturmasının beklenmediğini söz eden Doç. Dr. Okay, küresel seyahat hareketliliği nedeniyle dikkatli olunması gerektiğini söyledi. Doç. Dr. Okay, “Günümüz dünyasında global seyahatlerin yoğunluğu nedeniyle, endemik bölgelerden gelebilecek mümkün enfekte olaylara karşı Türkiye’de de sürveyans ve erken teşhis düzeneklerinin aktüel tutulması zorunludur. Sağlık Bakanlığı bünyesinde liman ve havalimanlarındaki memleketler arası giriş noktalarında gerekli tedbirler rutin olarak planlanmaktadır” diye konuştu.
Ebola nasıl bulaşır?
Ebola’nın Covid-19 yahut grip üzere kolay bulaşan bir hastalık olmadığını vurgulayan Doç. Dr. Okay, bulaş yollarını şöyle anlattı:
“Ebola, Covid-19 yahut grip üzere hava ya da teneffüs damlacıkları yoluyla kolaylıkla bulaşan bir hastalık değildir. Meyve yarasalarının virüsün doğal konakçıları olduğu düşünülmektedir. Virüs insanlara; hasta yahut meyyit halde bulunan meyve yarasaları, şempanzeler, goriller, maymunlar ya da antiloplar üzere enfekte hayvanların kanı, salgıları, organları yahut öteki beden sıvılarıyla yakın temas sonucu bulaşabilir. Beşerden beşere bulaş ise enfekte bir kişinin kanı, kusmuğu, idrarı, dışkısı üzere beden sıvılarına direkt temasla yahut bu sıvıların bulaştığı eşyalara dokunulmasıyla gerçekleşir. Hastalık belirtisi göstermeyen bireyler virüsü bulaştırmaz.”
Tedavisi var mı?
Ebola’da erken teşhis ve izolasyonun hayati kıymet taşıdığını belirten Doç. Dr. Okay, “Geçmiş yıllara kıyasla bugün Ebola ile gayrette daha güçlü imkânlara sahibiz. Lakin uygulanacak tedavi ve gözetici yaklaşımlar, salgına neden olan virüs çeşidine nazaran değişebilir. Bu nedenle erken teşhis, hastanın süratle izole edilmesi, sıvı-elektrolit istikrarının sağlanması ve sıhhat çalışanının eksiksiz ferdî hami ekipman kullanması salgının yayılmasını önleyen en temel kurallardır” dedi.
