Damarları koruyan öneriler! ‘Bir gün sağlıklı görünen kişi, sonraki gün kalp krizi geçirebilir’
Damar tıkanıklığının sessizce ilerleyen fakat önemli sonuçlara yol açan bir sorun. Damar sıhhatinin kıymetine dikkat çeken Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Opr. Dr. Volkan Yurtman, “Kalbiniz, ömrünüz boyunca size tek kuruş maaş istemeden, tatil yapmadan çalışan en sadık işçinizdir. Fakat bu emekçinin yolları, yani damarlarınız, vakitle tıkanmaya başlarsa, işte o vakit sorun büyük! En berbatı de bu tıkanıklıkların ekseriyetle sessiz olmasıdır. Yani fark ettiğinizde, birden fazla vakit iş işten geçmiş olabilir” diye konuştu.
Vücuttaki damarları apartmandaki su borularına benzeten Dr. Yurtman tıpkı yıllar geçtikçe su borularının kireç tutup, paslanıp, içinin daraldığı üzere damarların da emsal süreçten geçtiğini yani damar kireçlenmesi yaşandığını, buna da tıptaki ismiyle “ateroskleroz” denildiğini tabir etti. Başta hiçbir şey fark edilmediğini anlatan Dr. Yurtman “Su hâlâ akar, kalp hâlâ pompalar. Lakin bir gün apansız musluk akmaz is kalp krizi bu türlü gelir” dedi.
‘Bir gün sağlıklı görünen kişi, sonraki gün kalp krizi geçirebilir’
Damarlardaki daralma yüzde 30-40 düzeylerinde olduğunda ekseriyetle belirti görülmediğini aktaran Dr. Yurtman daralma yavaş yavaş arttıkça, örneğin yüzde 70’e yaklaştığında göğüs ağrısı, nefes darlığı, yürürken bacaklarda yorulma üzere şikâyetlerin başladığını söyledi. Daha makus olan durumlarda ise bazen plakların daha yüzde 50’de iken bir anda çatlayarak ansızın pıhtı oluşturduğunu yani hayli sağlıklı görünen birinin sonraki gün kalp krizi geçirebileceğini lisana getirdi.
‘Göğüs ağrısı kalp damarlarına işaret ediyor’
Dikkatli bakıldığında bu durumun küçük göstergeleri olduğuna değinen Dr. Yurtman “Göğsünüzde baskı yahut kola yayılan ağrı kalp damarlarının alarmda olduğunu söyler. Konuşmada bozulma ve görmede kayma beyin damarlarının fonksiyonlarına işaret eder. Yürürken hissedilen lakin durunca geçen baldır ağrısı bacak damarlarından haber taşır. Dirençli tansiyon ise böbrek damarlarındaki bir sorun manasına gelebilir” diye konuştu.
Dr. Yurtman damar kireçlenmesi için yüksek risk taşıyan kümeleri, “Sigara tiryakileri birden fazla vakit dumanı yalnızca akciğere değil, direkt damara verdiklerini bilmezler. Ellenmiş bir kalbi olmasına karşın yüksek kolesterolle gezenler, denetim altına alınmamış yüksek tansiyon ve şeker hastaları, göbek etrafını büyütecek kadar iştah sahibi olanlar ile ‘Ailemde kalp krizi var ancak bana bir şey olmaz’ diyenler” olarak sıraladı.
‘Az içmek kâfi değil, sigarayı kesinlikle bırakın’
Erken teşhisin ehemmiyetini vurgulayan Dr. Yurtman kan testleriyle kolesterol, şeker ve trigliserit bedellerine bakılabileceğini; efor testiyle de kalbin performansının görülebileceğini söz etti. Boyun ve bacak damarlarını gözden geçirmek için ultrason (doppler); damarların içini üç boyutlu görmek için ise BT anjiyo yapılabileceğini kelamlarına ekledi.
Dr. Yurtman damar sıhhatini korumak için şu tavsiyelerde bulundu: “Sigarayı bırakın hakikaten bırakın, ‘az içiyorum’ diye kandırmayın. Akdeniz tipi beslenin; zeytinyağı, balık ve zerzevatın kalp dostu üçlü olduğunu unutmayın. Antrenman yapın, hareket edin, en azından haftada en az 3 gün 45 dakika tempolu yürüyüş yapabilirsiniz. Kilonuzu denetim edin. Bilhassa 40 yaş üstüyseniz nizamlı check-up yaptırın.”
“Damar tıkanıklıkları sessizdir fakat sonuçları gürültülüdür” diyen Dr. Yurtman kalp krizi, felç ve böbrek yetmezliği üzere önemli sıhhat meselelerine işaret etti. Damar sıhhatine dikkat etmenin kalp sıhhatine da hizmet etmek olduğunun altını çizerek erken teşhis ve takibin altını çizdi.
