Stres hormonlarını artırıyor
Dijital aygıtların hayatımızın vazgeçilmez bir kesimi haline gelmesiyle birlikte, uzun mühlet ekran karşısında geçirilen vakit da süratle arttı. Bilhassa bilgisayar, telefon yahut tablet kullanırken birçok kişinin farkında olmadan nefesini kısa müddetliğine tuttuğu yahut yüzeysel teneffüs yaptığı araştırılıyor. Uzmanlar bu durumu son yıllarda ekran apnesi (screen apnea) olarak tanımlıyor. Kardiyoloji Uzmanı Uzm. Dr. Yusuf Altınkaynak, ekran karşısında gelişen bu fark edilmesi sıkıntı alışkanlığın uzun vadede kalp sıhhatini da etkileyebileceğine dikkat çekiyor. Gün uzunluğu ağır halde ekrana odaklanmak, gerilim hormonlarını artırabilir ve teneffüsün düzensizleşmesine neden olabilir. Bu durum ise kalp ritmi, tansiyon ve deveran sistemi üzerinde kimi olumsuz tesirler yaratabilir.
Nefesimizi fark etmeden tutabiliyoruz
Dijital ortamda ağır odaklanma gerektiren durumlarda bedenin doğal teneffüs ritmi değişebiliyor. Uzm. Dr. Yusuf Altınkaynak konuya ait şu bilgileri paylaşıyor: “Bilgisayar yahut telefon ekranına uzun mühlet dikkatle bakarken birtakım bireyler farkında olmadan nefesini kısa müddetliğine tutabiliyor ya da yüzeysel teneffüs yapabiliyor. Bu durum ekseriyetle kişinin fark etmediği bir refleks halinde ortaya çıkıyor. Lakin teneffüs ritminde yaşanan düzensizlik, bilhassa uzun mühlet devam ettiğinde bedende gerilim karşılığını artırabiliyor.” Uzmanlara nazaran ekran apnesi, ağır konsantrasyon gerektiren işlerde çalışan şahıslarda, yazılım geliştiricilerde, dizayncılar ve öğrencilerde daha sık görülüyor.
Düzensiz teneffüs kalp ritmini ve tansiyonu etkileyebilir
Solunum sistemi ile kalp sıhhati ortasında güçlü bir bağ bulunuyor. Nefesin düzensizleşmesi, kalp atım suratının ve tansiyonun da etkilenmesine neden olabiliyor. Teneffüs ve kalp ritmi birbiriyle yakından bağlıdır. Uzun mühlet nefes tutma yahut yüzeysel teneffüs, bedenin oksijen istikrarını etkileyebilir. Bu durum birtakım bireylerde kalp atış suratının artmasına, tansiyon dalgalanmalarına yahut gerilim düzeyinin yükselmesine yol açabilir. Bilhassa masa başında uzun müddet çalışan bireylerde bu durum daha besbelli hale gelebilir.
Kalp sıhhati açısından dolaylı riskler oluşturabilir
Ekran apnesi tek başına bir hastalık olarak değerlendirilmemelidir. Çağdaş ömrün getirdiği birtakım alışkanlıklarla birlikte ele alındığında dikkat edilmesi gereken bir durum olarak görülmeli. Uzm. Dr. Yusuf Altınkaynak şu noktaya dikkat çekiyor: “Uzun mühlet hareketsiz kalmak, gerilim altında çalışmak ve sistemsiz teneffüs birlikte değerlendirildiğinde kalp sıhhati açısından birtakım risk faktörleri ortaya çıkabilir. Gün içinde saatlerce ekran başında kalmak, fizikî aktivite seviyesini, kan dolanımını ve genel kardiyovasküler sıhhati da etkileyebilir.”
Küçük alışkanlıklar büyük fark yaratabilir
Uzmanlar ekran karşısında çalışan şahısların teneffüslerini fark etmekte zorlanabileceğini lakin birtakım kolay alışkanlıkların bu durumu dengelemeye yardımcı olabileceğini belirtiyor.
Uzm. Dr. Yusuf Altınkaynak, şu tekliflerde bulunuyor:
-Çalışma sırasında belli aralıklarla kısa molalar vermek
-Ekrana ağır odaklanılan anlarda nefes farkındalığı oluşturmak
-Gün içinde kısa yürüyüşler yapmak
-Masa başı çalışma saatlerinde omuz ve göğüs bölgesini rahatlatan idmanlar uygulamak
-Uzun müddet kesintisiz ekran kullanımından kaçınmak
Bu çeşit kolay fakat tesirli alışkanlıkların hem teneffüs sistemini hem de dolanım sistemini destekleyebileceği tabir ediliyor.
Kalp sıhhati, günlük alışkanlıklarla da ilgilidir
Kardiyoloji Uzmanı Uzm. Dr. Yusuf Altınkaynak, dijital çağda kalp sıhhatini muhafazanın sadece klasik risk faktörlerini değil, ömür biçimindeki yeni alışkanlıkları da kapsaması gerektiğini vurguluyor: “Teknoloji hayatımızı kolaylaştırırken birtakım yeni alışkanlıkları da beraberinde getiriyor. Uzun mühlet ekran karşısında çalışmak, sistemsiz teneffüs ve hareketsiz ömür biçimi kalp sıhhati açısından dolaylı tesirler yaratabilir. Bu nedenle gün içinde teneffüsün farkında olmak, tertipli hareket etmek ve çalışma tertibini dengelemek kalp sıhhatini muhafazada kıymetli bir rol oynayabilir.”
