‘Gitmeyen kilo’ değil, direkt hastalık! Milyonlarca bayanda var, birebir bölgede ağırlaşıyor
Betül Yasemin Kökbek / Milliyet.com.tr- Birçok vakit ‘inatçı yağlanma’ yahut ‘sporla gitmeyen kilo’ olarak yanlış anlaşılan Lipödem aslında milyonlarca bayanı etkileyen ve yıllarca fark edilmeden ilerleyebilen bir hastalık. Peki neden kimi bayanlar ne kadar idman ve diyet yaparsa yapsın, bacaklarındaki yağlardan kurtulamıyor? Uzmanlar bu sorunun kolay bir kilo sorunu olmadığını, lipödemin hem fizikî hem de ruhsal tesirler yaratan, hakikat teşhis edilmediğinde hayatı zorlaştıran bir hastalık olduğunu söylüyor. Bu gizemli ve birden fazla kişinin bilmediği durum, anneler ve genç bayanlar ortasında merak uyandırıyor ve son vakitlerde da farkındalığın artmasıyla birlikte daha fazla konuşulmaya başlandı. Lipödem’e dair merak edilenleri ve şimdi bugüne dek konuşulmamış olan detayları İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayça Kaya Milliyet.com.tr’ye anlattı.
ÖZELLİKLE BAYANLARDA GÖRÜLÜYOR!
Lipödem ile ilgili sayısız hakikat ve yanlış bilginin iç içe girdiği bu devirde Dr. Ayça Kaya, Lipödem’i şu formda anlattı:
“Lipödem, bilhassa bayanlarda görülen, kronik ve ilerleyici bir yağ dokusu hastalığıdır. Temel özelliği, bedenin muhakkak bölgelerinde çoğunlukla kalça ve bacaklarda simetrik ve orantısız yağ birikimi ile ortaya çıkmasıdır. Burada kelam konusu olan sadece yağ ölçüsünün artması değil, yağ dokusunun yapısal olarak değişmesi ve farklı davranmaya başlamasıdır. Bu nedenle lipödem, estetik bir farklılıktan çok, klinik olarak kıymetlendirilmesi gereken bir sıhhat durumudur.”
Bunun bir kilo sorunundan çok direkt bir hastalık olduğunu anlamanın kıymetine değinen Dr. Kaya, “Klasik kilo alımında yağ bedene daha istikrarlı dağılırken, lipödemde yağ birikimi belli bölgelerde ağırlaşır ve bu durum epeyce simetriktir. Bunun temelinde hormonal tesirler, bilhassa östrojen hassaslığı ve genetik yatkınlık yer alır“ dedi. Bu nedenle yağ hücrelerinin bacak ve kalça bölgesinde farklı davrandığını belirten uzman isim Lipödemin ayırt edici özelliklerinden birinin de ayakların ekseriyetle etkilenmemesi olduğuna dikkat çekti. Ayak bileğinde besbelli bir hudut oluşmasının teşhis açısından değerli bir ipucu olduğunu bu noktada gözlemlemekte yarar olduğunu iletti.
DİYET VE SPORLA GEÇMİYOR MU?
Lipödemin diyet ve sporla bir türlü geçmediğini düşünen milyonlarca bayanın soru işaretini gideren Dr. Kaya, lipödemli bir kişinin bacağında dokununca ağrı olmasını ve basitçe morarmasını, “Lipödemli yağ dokusu, klasik yağ dokusundan farklı bir metabolik ve yapısal özellik gösterir. Bu dokuda yağ hücreleri hem büyümüş hem de sayıca artmıştır. Birebir vakitte mikrodolaşım bozulmuş ve düşük seviyeli kronik inflamasyon gelişmiştir. Bu nedenle kişi diyet ve idmanla kilo verebilir lakin lipödemli bölgelerde incelme sonlu kalır. Dokununca hissedilen ağrı ve hassasiyet ile kolay morarma ise kılcal damarların kırılgan hale gelmesi ve doku içindeki sirkülasyon sorunları ile alakalıdır. Bu istikametiyle lipödem, hormonal ve vasküler bileşenleri olan kronik bir hastalık üzere davranır.” diyerek açıkladı.
“Lipödemde en besbelli bulgular alt ekstremitelerde simetrik kalınlaşma, üst ve alt beden ortasında orantısızlık, dokununca hassasiyet ve kolay morarmadır. Gün içinde artan dolgunluk ve tartı hissi de sık görülür. Ayakların ince kalması ise ayırt edici bir özelliktir. Lipödem kilo vermeyi büsbütün engellemez; fakat bölgesel yağ dokusunun dirençli olması nedeniyle kişi kilo verse bile istediği incelmeyi göremeyebilir. Bu durum birçok vakit yanlış bir halde ‘kilo veremiyorum’ algısına yol açar.” İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayça Kaya
Lipödemin tek bir tedavi prosedürüyle çözülebilecek bir durum olmadığının altını çizen Dr. Kaya, bu durumda kesinlikle çok taraflı bir yaklaşım gerektiğini belirtti. Tedavinin temelini beslenme tertibinin planlanması, kompresyon uygulamaları, manuel lenf drenajı ve nizamlı idman oluşturduğunun altını çizen Dr. Kaya, özellikle düşük tesirli idmanların, deveranı desteklemek açısından değerli olduğunu, ileri evrelerde ise özel tekniklerle yapılan liposuction cerrahisinin gündeme gelebileceğini belirtti. Tedavideki ana gayenin hastalığı büsbütün ortadan kaldırmak olmadığını ilerlemesini durdurmak ve semptomları azaltmak olduğunu da hatırlattı.
“Beslenme, lipödem idaresinde en güçlü araçlardan biridir fakat hastalığı büsbütün ortadan kaldırmaz. Hakikat beslenme yaklaşımı, inflamasyonu azaltarak, ödemi denetim altına alarak ve kilo idaresini kolaylaştırarak süreci değerli ölçüde güzelleştirir. Bu noktada anti-inflamatuar beslenme modeli ön plana çıkar. Rafine şeker ve işlenmiş besinlerin azaltılması, istikrarlı protein alımı ve sağlıklı yağların tercih edilmesi değerlidir. Kimi hastalarda düşük karbonhidratlı beslenme yaklaşımları da yarar sağlayabilir. Erken evrede yapılan beslenme değişiklikleri daha bariz sonuç verirken, ileri evrelerde daha çok şikayetlerin denetimine katkı sağlar.” İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayça Kaya
Lipödemin tedavi edilmediğinde vakitle ilerleyerek hareket kısıtlılığına, eklem sorunlarına ve lenfatik sistemin de etkilenmesiyle daha ağır tablolara yol açabileceğinin altını çizen Dr. Kaya, “Bunun yanı sıra kişinin vücut algısı ve ruhsal durumu üzerinde de önemli tesirler oluşturabilir” diyerek açıklamalarını şu cümlelerle sonlandırdı: “Son yıllarda daha fazla konuşulmasının en kıymetli nedeni ise farkındalığın artmasıdır. Toplumsal medya bu mevzuda kıymetli bir rol oynamış, hastalar yaşadıkları durumu daha görünür hale getirmiş ve sıhhat profesyonelleri de bu tabloyu daha erken tanımaya başlamıştır.”
