Jel tırnakların görünmeyen yüzü! Yeni skandal kapıda: Hoşluk mi, genetik hasar mı?
Betül Yasemin Kökbek / Milliyet.com.tr – Son yıllarda bayanların vazgeçilmez hoşluk trendlerinden biri haline gelen jel tırnak uygulaması, kalıcılığı ve estetik görünümüyle birçok kişinin tercihi haline geldi. Ancak uzmanlar bu eserlerin içinde yer alan kimi kimyasalların sıhhat açısından risk taşıyabileceğine dikkat çekti. Yapılan son araştırmalarda jel tırnakların sertleşmesini sağlayan TPO (Trimethylbenzoyl Diphenylphosphine Oxide) üzere UV ya da LED ışık altında polimerizasyonu başlatarak eserin kalıcılığını artıran hususların ziyanlı olduğu görüldü. Bu fotobaşlatıcı kimyasalların, ciltle direkt temasında birtakım olumsuz tesirlere yol açabildiğini iletildi. Bu sonuçların beraberinde Avrupa Birliği ve birçok ülkede kullanımı belli oranlarla sonlandırılan TPO’nun, direkt kanserojen sınıfına alınmasa da uzun müddetli temas halinde sıhhat riski oluşturabileceği belirtildi. Dermatoloji Uzmanı Prof.Dr. Aslı Tatlıparmak jel tırnakların gerisindeki gerçeği, Milliyet.com.tr’ye anlattı.
İÇİNDE TPO OLAN TÜM KOZMETİKLER MERCEK ALTINDA
Dermatoloji uzmanları uzun vakittir jel tırnakların yüksek ölçüde yahut yanlış uygulanmasıyla meydana gelen alerjik tepki, tahriş ve kontakt dermatit riskine işaret ediyordu. Uzmanlar, meskende bilinçsizce yapılan jel tırnak uygulamalarının riskleri artırabileceğini, bu nedenle süreçlerin kesinlikle profesyoneller tarafından yapılması gerektiğini vurguluyordu. Ayrıyeten TPO içermeyen alternatif eserlerin tercih edilmesinin daha inançlı olabileceğinin daima altı çiziliyordu. Tüm bunlara ek olarak son günlerde jel tırnak uygulamalarındaki TPO unsuruyla ilgili yeni bir gelişme yaşandı. 1 Eylül 2025 tarihinden itibaren Avrupa Birliği içinde sırf jel tırnak değil içinde TPO içeren tüm kozmetik eserlerin pazarlanması, satılması ya da profesyonel kullanımı yasaklandı.
Avrupa Birliği’nin 27 üye ülkesinin yanı sıra AB kurallarını takip eden Norveç ve İsviçre üzere ülkelerdeki tırnak salonları artık TPO bazlı jellerin satışını durdurdu ve mevcut stokları inançlı bir biçimde imha etme kararı aldı. Üreticiler tartışmalı bileşen içermeyen eserleri tekrar formüle etmek için çalışmalara tam gaz devam ediyor.
DİŞ DOLGULARINDA BİLE BU UNSUR VAR
Açıklamalarına jel tırnak eserlerinde en sık karşılaşılan kimyasal hususlardan biri olan Trimethylbenzoyl Diphenylphosphine Oxide (TPO)’i anlatarak başlayan Prof. Dr. Aslı Tatlıparmak TPO’nun ışıkla sertleşme sağlayan bir fotobaşlatıcı olduğunu iletti. Bu hususun yalnızca kozmetik eserlerde değil, diş hekimliğinde kullanılan dolgu ve yapıştırıcı malzemelerde, 3D baskı teknolojisinde ve kimi endüstriyel yapıştırıcılarda da yer aldığının altını çizen Prof. Dr. Tatlıparmak “Bu unsura uzun müddetli maruziyet ciltte tahriş, alerjik tepkiler ve toksisiteye yol açabiliyor“ dedi. Prof. Dr. Tatlıparmak jel tırnak uygulamaları sırasında sıkça TPO’ya maruz kalan şahıslarda, bu hususun deriden emilme mümkünlüğü bulunduğundan bağışıklık sisteminde hassasiyet, kontakt dermatit üzere alerjik tepkiler ve hücrelerde DNA hasarı üzere potansiyel riskler bulunabileceğini söyledi.
Prof. Dr. Tatlıparmak, TPO’nun üreme sıhhati üzerinde olumsuz tesirleri olabileceğini ortaya koyan bilimsel çalışmalar ışığında, bu hususa yüksek dozda maruz kalmanın hormon istikrarı ve doğurganlık üzerinde risk oluşturabileceği gerekçesiyle kozmetik gereçlerdeki TPO maddesinin kullanımının Avrupa Birliği tarafından yasaklandığını hatırlattı. Jel tırnakları kurutmak için kullanılan UV/LED lambalarının süreç sırasında cildi ultraviyole A (UVA) ışınlarına maruz bıraktığını ileten Prof. Dr. Altıparmak, “Bu ışınlar, ciltte erken yaşlanma, leke oluşumu ve DNA hasarı ile ilişkilendirilmiş durumda. Yapılan çalışmalarda riskin düşük olduğu belirtilse de, tekrarlayan maruziyetin cilt kanseri riskini artırabileceği unutulmamalı” açıklamasında bulundu.
YAPTIRMAK FARKLI SÖKTÜRMEK BAŞKA DERT
Jel tırnak uygulamalarının sökülme kademesinde da kimi sıkıntılar meydana gelebildiğine dikkat çeken Prof. Dr. Aslı Tatlıparmak şu cümleleri kullandı:
“Jel tırnak uygulama ve sökme süreçleri, tırnakların doğal yapısında kalıcı değişimlere yol açabiliyor. Tırnak yüzeyinde incelme, tabakanın zayıflaması, kırılma ve katman katman ayrılma en sık gözlenen sıkıntılar ortasında. Ayrıyeten çıkarma süreçlerinde kullanılan kimyasallar, tırnak plağının yapısını bozarak enfeksiyonlara davetiye çıkarabiliyor.”
Aynı vakitte sık sık jel tırnak yaptıran şahısların tırnaklarının üstü daima kapalı kaldığından hava ve ışıkla temas kesildiğini ve bu durumun mantar enfeksiyonları, tırnakta sararma, matlaşma, kalınlaşma ve berbat koku üzere sorunlara yol açabileceğini ileten Prof. Dr. Aslı Tatlıparmak, uzun vadede tırnak yatağında kalıcı bozuklukların gelişebileceğine dikkat çekti.
UV/LED LAMBALARINDA HÜCRE MUTASYONU RİSKİ
Yapılan araştırmalarda TPO unsurunun kanserojen olduğu düşünülüyor lakin bununla ilgili yapılmış net bir çalışma yok. Lakin bu unsura çok maruziyetin tırnaklarda yaratabileceği hasar göz önünde bulundurulduğunda akıllara “TPO ‘tırnak kanserine’ davetiye çıkarır mı?” sorusu geliyor. Prof. Dr. Tatlıparmak’a göre TPO ve gibisi jel tırnak eserlerinde kullanılan hususlar üzerinde yapılan laboratuvar çalışmaları, bu kimyasalların DNA hasarı ve hücresel toksisiteye yol açabileceğini gözler önüne seriyor. Prof. Dr. Tatlıparmak, bu durumun bilhassa uzun müddetli ve sık maruziyetlerde hücre mutasyonlarını tetikleyerek kanser gelişimi riskini artırabileceğinin altını çizdi.
“Jel tırnakların kurutulmasında kullanılan UV/LED lambaları da cilt hücrelerinde DNA hasarına neden olarak kanser oluşumuna sebep olabiliyor” diyen Prof. Dr. Tatlıparmak, her ne kadar TPO’nun insanlarda direkt tırnak kanserine yol açtığına dair kesin bir delil bulunmasa da mümkün genotoksik tesirler ve UV maruziyeti birlikte değerlendirildiğinde riskin büsbütün göz gerisi edilmemesi gerektiğini söyledi.
NET DATALAR YOK ANCAK…
Tırnak bölgesinde görülen tümörlerin bilhassa de subungual melanoma’nın, epey az ancak önemli tümörler olduğunu ileten Prof. Dr. Tatlıparmak, “Genetik yatkınlık, yaş, bağışıklık sistemi zayıflığı, tırnağa sık tekrarlayan travmalar, kronik iltihaplanmalar ve kimi kimyasal maruziyetler risk faktörleri ortasında yer alır. Jel tırnak uygulamaları sırasında kullanılan UV ışınları da tırnak yatağındaki hücrelerde DNA hasarına neden olabilir. TPO ve gibisi fotobaşlatıcıların direkt ‘tırnak tümörü’ oluşturduğunu gösteren net bilgiler yok“ dedi.
Ancak bu kimyasalların laboratuvar ortamında DNA hasarı yapabildiği ve üreme/kanser toksisitesi sinyalleri verdiğinin bilindiğini ileterek açıklamalarını şu sözlerle noktaladı:
“Dolayısıyla uzun vadeli ve ağır maruziyet bilhassa UV ışınlarıyla birleştiğinde, tırnak tümörlerinin gelişimine dolaylı olarak tesir edebileceği düşünülyor. Avrupa Birliği’nin TPO’nun kozmetiklerde kullanımının yasaklanmasının altında bu nedenler yatıyor.”
